Tàu sân bay Mỹ (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ từ bỏ máy phóng điện từ trên các tàu sân bay tương lai thuộc lớp Gerald R. Ford, đồng thời quay trở lại sử dụng hệ thống máy phóng chạy bằng hơi nước từng được trang bị trên các tàu sân bay cũ.
Theo The Hill, ông Trump đã ký một bản ghi nhớ an ninh quốc gia chỉ đạo Hải quân loại bỏ hệ thống máy phóng điện từ khỏi tàu sân bay thứ 4 thuộc lớp Ford, USS Doris Miller, cũng như tất cả các tàu tiếp theo thuộc lớp này. Ba tàu sân bay lớp Ford đầu tiên vẫn sẽ giữ hệ thống máy phóng điện từ.
Máy phóng trên tàu sân bay là hệ thống giúp tăng tốc máy bay trên boong tàu trong quãng đường rất ngắn để đạt đủ tốc độ cất cánh. Công nghệ máy phóng hơi nước đã có từ hơn 70 năm trước thường dùng áp suất hơi nước để đẩy máy bay.
Mỹ đã áp dụng công nghệ này trong hàng chục năm và đã chuyển sang sử dụng máy phóng điện từ (EMALS), vốn dùng lực điện từ để tăng tốc máy bay.
Ông Trump cho rằng hệ thống điện từ quá phức tạp và kém tin cậy hơn công nghệ hơi nước cũ. Ông đã thúc đẩy việc quay lại sử dụng máy phóng hơi nước từ nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Tháng trước, ông Trump một lần nữa chỉ trích EMALS, nói hệ thống này “không tốt bằng” và quá phức tạp.
Nhà Trắng bảo vệ quyết định trên, cho rằng hệ thống hơi nước và thủy lực đã được kiểm chứng qua thực tế chiến đấu, có độ bền cao hơn và dễ bảo đảm vận hành trên quy mô lớn hơn. Chính quyền cũng xem việc thay đổi này là cách khôi phục nền công nghiệp hàng hải Mỹ khi dựa vào những công nghệ vốn đã có sẵn mạng lưới sản xuất và bảo dưỡng.
Bản ghi nhớ của ông Trump còn bao gồm một loạt chỉ đạo khác nhằm cải thiện công tác bảo dưỡng và sửa chữa tàu ngầm, đồng thời thúc đẩy đầu tư nước ngoài vào ngành đóng tàu Mỹ trong bối cảnh Hải quân tìm cách mở rộng quy mô hạm đội.
Trước đó, Hải quân Mỹ cho biết đã đạt được những tiến bộ đáng kể với các hệ thống điện từ mới trên tàu sân bay. Tháng 2, lực lượng này cho hay, máy phóng điện từ và hệ thống hãm máy bay tiên tiến của tàu Ford đã giúp tàu phóng và thu hồi máy bay với tốc độ cao hơn so với các tàu sân bay lớp Nimitz cũ.
USS George H.W. Bush, vốn đưa vào hoạt động năm 2009, là tàu sân bay Mỹ cuối cùng được chế tạo với máy phóng hơi nước. Không giống lớp Nimitz cũ, các tàu lớp Ford đã thay đổi lớn về mặt thiết kế máy phóng điện từ. Điều này đồng nghĩa phần lớn không gian và hạ tầng trước đây dành cho hệ thống phóng hơi nước đã bị loại bỏ hoặc thiết kế lại.
Vì vậy, nhiều ý kiến cảnh báo rằng, mệnh lệnh của ông Trump có thể làm gia tăng chi phí chế tạo tàu sân bay mới trong tương lai, cũng như hiệu suất hoạt động của phi cơ trên hàng không mẫu hạm.
General Atomics, công ty có trụ sở tại California đã nhận hợp đồng trị giá 1,2 tỷ USD để chế tạo hệ thống EMALS và Hệ thống hãm máy bay tiên tiến (AAG) cho tàu USS Doris Miller, cho rằng quyết định không tiếp tục sử dụng EMALS “cần được xem xét lại một cách thận trọng”.
“Với gần 50% quá trình sản xuất đã hoàn tất, việc thay đổi hướng đi vào thời điểm này sẽ tạo ra những rủi ro đáng kể về chi phí, tiến độ và khả năng tích hợp”, công ty cho biết.
General Atomics cho rằng quyết định này sẽ có “những tác động rộng hơn đối với khả năng sẵn sàng của tàu sân bay, an ninh quốc gia và ưu thế công nghệ của Mỹ, đồng thời có khả năng tạo cơ hội cho các đối thủ thu hẹp khoảng cách về năng lực”.
Chuẩn đô đốc về hưu Mark Montgomery cho rằng EMALS “giúp giảm hao mòn đối với máy bay nhờ tạo ra quá trình tăng tốc êm hơn”. “Chúng nhẹ hơn rất nhiều, sử dụng ít năng lượng và nước hơn đáng kể, những nguồn lực vốn khan hiếm trên tàu, đồng thời cần ít công tác bảo dưỡng và nhân lực hơn”, ông nói.
