Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã công bố chiến dịch "Dự án Tự do" (Ảnh: AFP).
Mối đe dọa bị tập kích liên tục ở eo biển chiến lược khiến thủy thủ đoàn và chủ tàu vẫn do dự khi đi qua tuyến đường thủy then chốt này, ngay cả khi có sự bảo vệ của hải quân Mỹ, các nhân vật cấp cao trong ngành hàng hải toàn cầu cho biết.
Hãng vận tải container Đức Hapag-Lloyd cho biết sẽ tiếp tục tránh eo biển này, trong khi Hội đồng Hàng hải Baltic và Quốc tế (BIMCO) nhận định vẫn quá rủi ro để đi qua. Phòng Vận tải Quốc tế (ICS) cũng cho rằng còn “rất nhiều bất định” xung quanh kế hoạch của ông Trump.
Không có dấu hiệu gia tăng lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz trong ngày 4/5. Được ông Trump công bố hôm 3/5, chiến dịch “Dự án Tự do” có mục tiêu nhằm dẫn đường cho các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz “ra khỏi vùng nước bị hạn chế một cách an toàn để họ có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh một cách tự do và hiệu quả”.
Tổng thống Mỹ cam kết rằng 15.000 binh sĩ, các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên đất liền và tàu sân bay, cùng với tàu chiến và UAV, sẽ đảm bảo hành lang an toàn.
Tuy nhiên, các lãnh đạo ngành vận tải cho biết tình hình vẫn quá bất định và nhận định kế hoạch của Mỹ tương đối chung chung, thiếu các chi tiết dự kiến sẽ được triển khai trên thực tế.
Người phát ngôn của Hapag-Lloyd cho biết công ty đã “ghi nhận thông báo mới nhất” và “đang xem xét thông tin hiện có”.
Họ nói thêm: “Ở thời điểm này, đánh giá rủi ro của chúng tôi vẫn không thay đổi và eo biển Hormuz vẫn đóng cửa đối với các chuyến đi của Hapag-Lloyd cho đến khi có thông báo mới”.
Jakob Larsen, Giám đốc an toàn và an ninh của BIMCO, cho biết có lo ngại rằng kế hoạch của Mỹ có thể làm bùng phát lại xung đột.
“Nếu không có sự đồng ý của Iran cho phép tàu thương mại đi qua an toàn eo biển Hormuz, hiện chưa rõ liệu mối đe dọa từ phía Iran đối với tàu thuyền có thể được giảm thiểu hay vô hiệu hóa hay không”, ông nói.
“Xét tới các cảnh báo của Iran đối với bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua mà không phối hợp với quân đội nước này, có nguy cơ xung đột sẽ bùng phát trở lại nếu "Dự án Tự do" được triển khai", ông nói.
Những lo ngại về mối đe dọa từ Iran xuất hiện trong bối cảnh có các thông tin trái chiều về một vụ tấn công nhằm vào tàu chiến Mỹ.
Truyền thông nhà nước Iran cho rằng quân đội nước này đã bắn cảnh báo một tàu khu trục của Hải quân Mỹ bằng 2 tên lửa. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ phủ nhận điều này và cho biết lực lượng Mỹ đang hỗ trợ “Dự án Tự do” và “thực thi phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran”.
Giá dầu giảm sau thông báo ban đầu của ông Trump, nhưng sau đó tăng 2% lên 110 USD/thùng khi xuất hiện các tuyên bố trái ngược về vụ tấn công tên lửa.
Chiều thứ Hai, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết 2 tàu thương mại treo cờ Mỹ đã “đi qua eo biển Hormuz thành công”.
Tuy nhiên, chỉ có 5 tàu đi qua eo biển trong 24 giờ qua, cho thấy chưa có thay đổi đáng kể về số lượng tàu cố gắng đi qua tuyến đường chiến lược này.
Người phát ngôn của ICS cho biết vẫn còn “rất nhiều bất định về ý nghĩa thực tế của "Dự án Tự do", nhưng bất kỳ kế hoạch nào cũng cần được triển khai một cách phối hợp và minh bạch”.
Tập đoàn vận tải biển Maersk cho biết: “Chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ diễn biến và khi hiểu rõ chi tiết về sáng kiến của chính quyền Mỹ, chúng tôi sẽ đưa vào đánh giá an ninh đang diễn ra.
An toàn của thủy thủ đoàn, tàu và hàng hóa của khách hàng vẫn là ưu tiên hàng đầu. Bất kỳ quyết định đi qua eo biển nào sẽ dựa trên đánh giá rủi ro và việc theo dõi sát tình hình an ninh".
Hàng trăm tàu thương mại vẫn bị mắc kẹt trong Vùng Vịnh, với khoảng 20.000 thủy thủ trên tàu.
