Binh sĩ Ukraine làm nhiệm vụ phòng không (Ảnh: KI).
Vài tháng trước, mối đe dọa đặc biệt nghiêm trọng duy nhất đối với các thành phố Ukraine đến từ tên lửa đạn đạo của Nga.
Trong nhiều tháng, ngành công nghiệp công nghệ quân sự và các đơn vị phòng không Ukraine không ngừng hoàn thiện khả năng đánh chặn những UAV “Shahed” động cơ cánh quạt (Geran-2), nâng tỷ lệ bắn hạ lên 90-95%.
Tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn đạn đạo dường như là vấn đề chính mà Ukraine phải đối mặt trong mùa đông sắp tới.
Tuy nhiên, trong cuộc chạy đua không ngừng này, đến lượt Nga tạo ra bước nhảy vọt, khiến Ukraine dễ bị tổn thương trước những mối đe dọa mới trong khi Kiev vẫn đang thử nghiệm các giải pháp và đứng trước nguy cơ "hụt hơi" trong cuộc chiến tiêu hao.
Tháng 8/2026, các phiên bản Shahed mới với tốc độ nhanh gấp 2-3 lần khiến các kíp vận hành UAV đánh chặn của lực lượng mặt đất Ukraine, vốn đã đủ khả năng đối phó các “Shahed” phiên bản cũ, tạm thời không còn đất dụng võ.
UAV Shahed mới được trang bị động cơ phản lực tương tự động cơ máy bay, cho phép chúng xuyên qua những khu vực phòng không vốn được bố trí dày đặc với tốc độ có thể lên tới 400-600km/h.
Các UAV động cơ cánh quạt bay với tốc độ tối đa khoảng 200km/h, khiến phía Ukraine chỉ cần tăng thêm khoảng 30km/h so với tốc độ đó để có thể đánh chặn hiệu quả.
Giờ đây, Ukraine buộc phải tạo ra bước nhảy vượt qua năng lực sản xuất hiện tại để chế tạo các UAV đánh chặn có thể bay ít nhất 450km/h, qua đó có thể hạ các UAV mới khi chúng đổi hướng trên đường bay hoặc giảm tốc để tiết kiệm nhiên liệu.
Sự thay đổi nhanh chóng của Nga đã khiến Ukraine đối mặt với mối đe dọa nhân đôi. Giờ đây họ không chỉ phải đối mặt với tên lửa đạn đạo mà còn UAV mang động cơ phản lực.
Mặt khác, theo Kyiv Independent, ngay cả UAV phiên bản cũ của Nga cũng có thể gây thách thức cho Ukraine trong mùa đông khắc nghiệt.
Gió mạnh khiến UAV đánh chặn của Ukraine khó điều khiển, mưa có thể làm suy giảm hoạt động của hệ thống điện tử, radar và liên kết điều khiển.
Quan trọng hơn, người điều khiển vẫn phải nhìn thấy mục tiêu qua camera, bởi radar có thể dẫn họ đến đúng khu vực nhưng không thể tự thực hiện khâu nhận diện và ngắm mục tiêu cuối cùng. Trong mùa đông, mây thấp, sương mù hoặc mưa khiến việc tìm kiếm bằng mắt khó khăn hơn nhiều.
Theo các kíp vận hành Ukraine, lực lượng Nga dường như đã tính đến yếu tố này, lựa chọn thời điểm phóng và đường bay vào những khoảng thời gian UAV đánh chặn hoạt động kém hiệu quả nhất.
Vì vậy, các chuyên gia cảnh báo, Nga sẽ tiếp tục kết hợp các vũ khí với nhau để gây khó khăn cho Ukraine trong những tháng tới.
Nga thường xuyên điều chỉnh chiến thuật và phương thức sử dụng UAV nhằm nâng cao hiệu quả. Ví dụ, họ thường định kỳ kiểm tra các đường bay tiềm tàng của UAV để xem hệ thống phòng không của Ukraine có lỗ hổng hay không. Từ đó, họ sẽ đưa ra các chiến thuật phù hợp với tình hình để gia tăng tối đa áp lực.
Ukraine đã bắt đầu thử nghiệm UAV đánh chặn dùng động cơ phản lực, nhưng quy mô vẫn rất hạn chế. Hiện chưa rõ liệu tốc độ phát triển, sản xuất của Ukraine có kịp hoàn thành trước mùa đông sắp tới hay không.
Giờ đây, Ukraine phần lớn dựa vào các tiêm kích để bắn tên lửa vào Shahed động cơ phản lực. Các tên lửa này rất đắt đỏ và số lượng có hạn nên đôi khi máy bay Ukraine phải dùng cả pháo rồi áp sát vào UAV để bắn hạ. Điều đó tạo ra mối đe dọa lớn đến các tiêm kích đắt đỏ của Ukraine và dĩ nhiên đây không phải là phương án có tính bền vững trong cuộc chiến tiêu hao.
