Từ ngày 25/9/2026, Quyết định 42/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính chính thức có hiệu lực.
Theo danh mục mới, 2.441 cơ sở thuộc 6 nhóm lĩnh vực phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính, tăng 275 cơ sở so với danh mục ban hành năm 2024.
Theo danh mục mới, số cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính tăng lên 2.441 (Ảnh: Getty).
Hơn 2.400 cơ sở nằm trong danh mục
Quyết định 42 thay thế Quyết định 13/2024/QĐ-TTg và cập nhật danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê.
Các lĩnh vực nằm trong danh mục gồm năng lượng, giao thông vận tải, xây dựng, các quá trình công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất, chất thải. 1.916 cơ sở trong tổng số 2.441 cơ sở thuộc ngành Công Thương. Ngành Xây dựng quản lý 464 cơ sở, gồm 53 cơ sở thuộc lĩnh vực giao thông vận tải và 411 cơ sở thuộc lĩnh vực xây dựng. Ngành Nông nghiệp và Môi trường có 61 cơ sở.
| Ngành quản lý | Số cơ sở | Tỷ lệ | Lĩnh vực |
| Công Thương | 1.916 | 78,5% | Nhựa, cao su, dệt may, cơ khí, sắt thép... |
| Xây dựng | 464 | 19% | 411 cơ sở xây dựng, 53 cơ sở giao thông vận tải |
| Nông nghiệp và Môi trường | 61 | 2,5% | Nông nghiệp, lâm nghiệp, sử dụng đất, chất thải |
| Tổng | 100% |
So với danh mục năm 2024 gồm 2.166 cơ sở, số lượng cơ sở trong danh mục mới tăng 275 đơn vị, tương đương khoảng 12,7%.
Đáng chú ý, phạm vi này đã được mở rộng qua các lần cập nhật. Danh mục đầu tiên được ban hành năm 2022 có 1.912 cơ sở, sau đó tăng lên 2.166 cơ sở vào năm 2024 và lên 2.441 cơ sở trong danh mục năm 2026.
Trong nhóm cơ sở thuộc ngành Công Thương, các lĩnh vực sản xuất chiếm tỷ trọng lớn. Theo thông tin được công bố về danh mục mới, có 327 cơ sở ngành nhựa, 322 cơ sở cao su, 200 cơ sở dệt may, 193 cơ sở cơ khí - sản phẩm kim loại và 163 cơ sở sắt thép - luyện kim.
Doanh nghiệp phải kiểm kê, báo cáo thế nào?
Việc Quyết định 42 có hiệu lực từ ngày 25/9 không có nghĩa toàn bộ 2.441 cơ sở phải lập báo cáo ngay trong ngày này.
Quyết định mới xác lập danh mục cơ sở thuộc diện kiểm kê, còn kỳ số liệu, nội dung và thời hạn báo cáo được thực hiện theo các quy định về kiểm kê khí nhà kính tại Nghị định 06/2022/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
Các cơ sở thuộc danh mục phải tổ chức kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở, xây dựng báo cáo theo hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, hoạt động kiểm kê đòi hỏi thu thập và quản lý các dữ liệu liên quan đến nguồn phát thải, trong đó có tiêu thụ nhiên liệu, điện năng, nguyên liệu và các hoạt động sản xuất phát sinh khí nhà kính.
Quy định này được đặt trong lộ trình xây dựng hệ thống quản lý phát thải khí nhà kính và thị trường carbon tại Việt Nam. Dữ liệu kiểm kê ở cấp cơ sở là cơ sở để cơ quan quản lý theo dõi lượng phát thải, xây dựng các biện pháp giảm nhẹ phát thải và triển khai các cơ chế quản lý carbon trong những giai đoạn tiếp theo.
Theo quy định hiện hành, các cơ sở thuộc danh mục cũng phải cập nhật thông tin, số liệu hoạt động và kết quả kiểm kê theo yêu cầu của hệ thống quản lý dữ liệu về biến đổi khí hậu.
Phạm vi quản lý tiếp tục được mở rộng
Quyết định 42/2026/QĐ-TTg cho thấy phạm vi các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính tiếp tục được mở rộng qua từng chu kỳ cập nhật.
Đối với doanh nghiệp, việc được đưa vào danh mục đồng nghĩa phải chủ động xác định nguồn phát thải, xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu và chuẩn hóa quy trình kiểm kê. Đây cũng là bước chuẩn bị dữ liệu cho các yêu cầu giảm phát thải và quản lý hạn ngạch phát thải trong lộ trình vận hành thị trường carbon.
Các bộ quản lý lĩnh vực có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện. UBND các tỉnh, thành phố cũng được giao phối hợp rà soát, cập nhật thông tin và đôn đốc các cơ sở thuộc danh mục trên địa bàn.
Việc danh mục tăng từ 1.912 cơ sở năm 2022 lên 2.441 cơ sở năm 2026 cho thấy kiểm kê khí nhà kính đang dần trở thành một yêu cầu quản lý phổ biến hơn đối với các cơ sở sản xuất, năng lượng, xây dựng, giao thông và xử lý chất thải.
