Tỷ phú Elon Musk vừa phát đi tín hiệu sẽ đẩy nhanh thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng của SpaceX. Động thái này biến công ty vũ trụ thành tâm điểm chú ý lớn nhất của giới tài chính toàn cầu trong mùa hè năm nay.
Chia sẻ trực tuyến tại Hội nghị Thượng đỉnh Smart Mobility Samson International, Elon Musk cho biết ông đã quay trở lại Texas để trực tiếp điều hành kế hoạch lên sàn. Vị tỷ phú nhấn mạnh doanh nghiệp phải bắt đầu xúc tiến các vấn đề liên quan đến IPO càng sớm càng tốt.
Theo Bloomberg, SpaceX có thể nộp hồ sơ IPO ngay trong tuần này. Nhiều nguồn tin cho biết công ty đang nhắm tới mức định giá từ 1.750-2.000 tỷ USD và có kế hoạch huy động khoảng 75 tỷ USD. Nếu thương vụ thành công, đây sẽ trở thành đợt IPO lớn nhất lịch sử thị trường tài chính, vượt xa kỷ lục mà tập đoàn dầu khí Saudi Aramco từng thiết lập.
Giữa những đồn đoán rằng định giá của SpaceX có thể tiến sát mốc 2.000 tỷ USD, công ty vũ trụ của Elon Musk đang đứng trước cơ hội thực hiện thương vụ IPO lớn nhất lịch sử thị trường tài chính (Ảnh: Journal du coin).
Quỹ đạo định giá của SpaceX đang tăng theo chiều thẳng đứng. Cuối năm 2024, công ty mới được định giá khoảng 350 tỷ USD. Đến đầu năm nay, thương vụ sáp nhập với xAI đã đẩy con số này lên 1.250 tỷ USD. Gần đây nhất, các giao dịch trên nền tảng tư nhân Forge Global cho thấy thị giá doanh nghiệp đã chạm ngưỡng 1.500 tỷ USD.
Dù hồ sơ tài chính S-1 vẫn được giữ kín, giới phân tích ước tính doanh thu năm ngoái của SpaceX đạt khoảng 15-18 tỷ USD. Với mức định giá mục tiêu 2.000 tỷ USD, hệ số giá trên doanh thu tiềm năng của công ty sẽ vượt mốc 100 lần.
Trên thị trường chứng khoán, tỷ lệ này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đang được định giá ở mức hoàn hảo tuyệt đối và gần như không được phép mắc bất kỳ sai lầm nào trong chiến lược kinh doanh.
Lực đẩy từ hợp đồng tỷ USD và hệ sinh thái AI
Để thuyết phục nhà đầu tư chấp nhận mức giá đắt đỏ, SpaceX không chỉ bán câu chuyện về tên lửa tái sử dụng hay mạng lưới internet vệ tinh Starlink. Động lực tăng trưởng mới của công ty đang gắn chặt với các hợp đồng chính phủ khổng lồ và tham vọng thống trị hạ tầng trí tuệ nhân tạo.
Theo Reuters, SpaceX hiện là một trong những doanh nghiệp trúng thầu dự án phòng thủ không gian của Mỹ. Lực lượng Không gian Mỹ vừa trao gói hợp đồng trị giá 3,2 tỷ USD cho một nhóm các tập đoàn công nghệ nhằm phát triển nguyên mẫu hệ thống đánh chặn tên lửa ngoài quỹ đạo.
Sự góp mặt của SpaceX bên cạnh những gã khổng lồ quốc phòng như Lockheed Martin hay Northrop Grumman cho thấy vị thế ngày càng vững chắc của công ty trong việc đảm bảo nguồn thu ổn định từ chính phủ.
Bên cạnh đó, canh bạc lớn nhất của SpaceX lại nằm ở mạng lưới AI ngoài không gian. Sức hút này càng được củng cố khi nhìn vào hệ sinh thái công nghệ của Elon Musk.
Theo WSJ, Tesla hiện cam kết chi hơn 25 tỷ USD trong năm nay để phát triển AI vật lý cho ô tô và robot. Hãng xe điện cũng đang thúc đẩy kế hoạch triển khai robotaxi không cần giám sát tại hàng loạt bang ở Mỹ và mở rộng hệ thống hỗ trợ lái sang thị trường châu Âu.
Sự cộng hưởng công nghệ từ Tesla và xAI giúp SpaceX củng cố tầm nhìn xây dựng các trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo, mở ra một thị trường tiềm năng được ước tính lên tới 28.000 tỷ USD.
3 kịch bản cho khoản đầu tư 5.000 USD
Giới đầu tư cá nhân đang đổ xô tìm kiếm cơ hội sở hữu cổ phiếu SpaceX ngay trong ngày đầu lên sàn. Tuy nhiên, bài học từ các thương vụ IPO công nghệ đình đám cho thấy rủi ro luôn song hành cùng kỳ vọng. Nếu giải ngân 5.000 USD vào đợt phát hành sắp tới, khối tài sản này vào tháng 6/2030 sẽ biến động theo 3 kịch bản.
Trong kịch bản lạc quan, mạng lưới Starlink tiếp tục bùng nổ người dùng và duy trì biên lợi nhuận cao. Mảng phóng tên lửa chuyển sang sinh lời thực sự. Tình hình tài chính của xAI cải thiện mạnh mẽ với tốc độ đốt tiền giảm dần. Khi đó, định giá công ty có thể vươn lên 3.500 tỷ USD. Khoản đầu tư 5.000 USD ban đầu sẽ tăng gấp đôi, đạt khoảng 10.400 USD với mức sinh lời bình quân 20% mỗi năm.
Ở kịch bản cơ sở, Starlink vẫn tăng trưởng nhưng tốc độ chậm lại. Mảng phóng tên lửa duy trì vị thế dẫn đầu nhưng chỉ hoạt động quanh điểm hòa vốn. Đơn vị xAI có cải thiện nhưng chưa tạo ra đột phá lớn. Dòng vốn 5.000 USD lúc này sẽ tăng trưởng khiêm tốn lên mức 6.550 USD sau 4 năm, tương ứng định giá doanh nghiệp đạt 2.500 tỷ USD.
Ngược lại với kịch bản tiêu cực, Starlink có thể chạm trần tăng trưởng sớm hơn dự báo. Áp lực cạnh tranh buộc công ty giảm giá cước khiến biên lợi nhuận lao dốc. Đồng thời xAI không thể tự chủ tài chính và tiếp tục tiêu tốn nguồn lực. Những ý tưởng trung tâm dữ liệu ngoài không gian không thể hiện thực hóa. Hệ quả là thị trường sẽ đánh tụt định giá cổ phiếu. Khoản tiền 5.000 USD sẽ bốc hơi gần 60%, chỉ còn lại khoảng 2.050 USD và vốn hóa công ty lùi về mốc 1.000 tỷ USD.
Việc mua cổ phiếu SpaceX tại thời điểm IPO mang lại cơ hội đổi đời nhưng cũng đi kèm biên độ rủi ro cực rộng. Lịch sử thị trường từng chứng kiến Tesla được định giá cao ngất ngưởng dựa trên tầm nhìn tương lai và mang lại thành quả khổng lồ cho những người kiên nhẫn.
Tuy nhiên chỉ cần một sự chậm trễ trong tiến độ công nghệ hoặc thay đổi tâm lý thị trường, một đợt bán tháo kéo dài nhiều năm là điều hoàn toàn có thể xảy ra với siêu cổ phiếu này.
