Là vùng đất có hơn 328 năm hình thành và phát triển, TP Đồng Nai có sự hội tụ, giao lưu và tiếp biến văn hóa của nhiều cộng đồng cư dân; tạo nên một không gian văn hóa đa dạng. Trong đó, di sản hiện diện ở nhiều loại hình, từ khảo cổ, lịch sử, kiến trúc nghệ thuật đến lễ hội, tín ngưỡng, nghề thủ công, nghệ thuật dân gian và ẩm thực. Đến năm 2026, TP Đồng Nai có 121 di tích được xếp hạng, gồm 6 di tích quốc gia đặc biệt, 42 di tích quốc gia và 73 di tích cấp tỉnh. Cùng với đó là hệ thống di sản văn hóa phi vật thể phong phú như: Đờn ca tài tử Nam bộ, lễ hội Sayangva của người Chơ Ro, lễ hội Chùa Ông, lễ giỗ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh, nghề dệt thổ cẩm, nghề đan gùi và nhiều tập quán, tri thức dân gian của các cộng đồng cư dân.
Không gian văn hóa ấy càng trở nên đa dạng khi Bình Phước hợp nhất với Đồng Nai, hình thành một không gian rộng lớn hơn. Đặc biệt, khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, cơ hội đưa những giá trị ấy đến với thế giới sẽ rộng mở hơn. Gốm Biên Hòa - Đồng Nai là một ví dụ. Từ giá trị của một nghề truyền thống, gốm có thể được kết nối với nghệ nhân, thiết kế đương đại, làm sản phẩm quà tặng và du lịch trải nghiệm. Tương tự, những giá trị văn hóa của các cộng đồng dân tộc, lễ hội và nghề thủ công truyền thống nếu được kể lại bằng ngôn ngữ phù hợp có thể trở thành những sản phẩm văn hóa có khả năng thu hút du khách trong nước và quốc tế.
Bài toán đặt ra là phải kể được câu chuyện văn hóa Đồng Nai bằng những phương thức mới. Một cơ sở dữ liệu di sản thống nhất, bản đồ số, bảo tàng số, thuyết minh đa ngôn ngữ có thể giúp di sản tiếp cận công chúng trước khi họ đặt chân đến địa phương. Sân bay Long Thành có thể đưa Đồng Nai đến gần hơn với thế giới, nhưng để thế giới nhớ đến TP Đồng Nai, cần những câu chuyện đủ đặc sắc, sản phẩm đủ hấp dẫn và một cách làm chuyên nghiệp để văn hóa trở thành một phần của hành trình khám phá vùng đất này.
