Dự báo của Bill Gates về 4 nghề AI không thể thay thế gây tranh cãi
Những cảnh báo về việc AI sẽ thay thế con người đang trở thành chủ đề được quan tâm trên toàn cầu. Mới đây, Bill Gates tiếp tục thu hút sự chú ý khi nhận định rằng chỉ còn 4 nhóm nghề được xem là tương đối an toàn trước làn sóng trí tuệ nhân tạo, gồm: lập trình viên, nhà sinh học, chuyên gia năng lượng và vận động viên chuyên nghiệp.
Nhận định của Bill Gates về 4 nhóm nghề được xem là tương đối "an toàn" trước làn sóng trí tuệ nhân tạo đang thu hút sự chú ý (Ảnh: Getty).
Nhà đồng sáng lập Microsoft cho rằng AI cuối cùng sẽ đảm nhận phần lớn công việc văn phòng hiện nay. Theo ông, chỉ một số lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn rất sâu hoặc năng lực đặc thù của con người mới có khả năng duy trì lợi thế.
Nhận định này xuất hiện trong bối cảnh ngày càng nhiều nghiên cứu cảnh báo AI có thể tự động hóa nhiều vị trí, đồng thời khiến quá trình tìm việc trở nên cạnh tranh hơn khi các doanh nghiệp liên tục ứng dụng công nghệ mới.
Tuy nhiên, theo chuyên trang công nghệ Tom's Guide, không phải dự báo nào của Bill Gates cũng hoàn toàn chính xác. Trong quá khứ, ông từng đoán đúng về sự bùng nổ của trợ lý kỹ thuật số, thanh toán trực tuyến hay xu hướng làm việc từ xa.
Nhưng ngược lại, ông cũng từng nhận định sai khi cho rằng thư rác sẽ sớm biến mất, hệ điều hành Windows Mobile sẽ duy trì sức cạnh tranh hay máy tính bảng Windows sẽ dẫn dắt thị trường.
Một số dự đoán khác như mật khẩu bị thay thế hay con người giao tiếp tự nhiên với máy tính bằng giọng nói cuối cùng đã thành hiện thực, nhưng phải mất đến gần hai thập kỷ mới đạt được.
Những ví dụ này cho thấy ngay cả các nhà tiên phong công nghệ cũng khó dự báo chính xác tốc độ phát triển của AI hay cách thị trường tự điều chỉnh. Vì vậy, nhận định của Bill Gates là một góc nhìn đáng tham khảo, nhưng chưa thể xem là kịch bản chắc chắn duy nhất của thị trường lao động trong tương lai.
Mark Zuckerberg không tin AI sẽ tạo ra thất nghiệp hàng loạt
Trong khi Bill Gates đưa ra góc nhìn khá thận trọng, CEO Meta Mark Zuckerberg lại có quan điểm khác. Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Idea Generation, Zuckerberg cho biết ông không cho rằng AI sẽ khiến phần lớn lực lượng lao động mất việc. "Tôi nghĩ nhiều người mặc định đó là điều chắc chắn sẽ xảy ra. Nhưng tôi thực sự không nghĩ như vậy", CEO Meta nói.
Theo Zuckerberg, mục tiêu của AI nên là trở thành "siêu trí tuệ cá nhân" - một trợ lý hỗ trợ mỗi người làm việc hiệu quả hơn, thay vì thay thế con người.
Ông cho rằng nếu một số doanh nghiệp tập trung sử dụng AI để nâng cao hiệu quả vận hành, trong khi các công ty khác phát triển AI nhằm hỗ trợ từng cá nhân, kết quả cuối cùng có thể mang lại nhiều lợi ích cho thị trường lao động.
Trái ngược với vẻ ảm đạm trong dự báo của Bill Gates, CEO Mark Zuckerberg lại giữ thái độ lạc quan, khẳng định ông không tin AI sẽ gây ra tình trạng thất nghiệp hàng loạt (Ảnh: ET).
Không chỉ nghề nghiệp, kỹ năng mới là điều đáng quan tâm
Một góc nhìn thực tế khác đến từ nhà đầu tư tỷ phú Jeremy Grantham. Trong cuộc trò chuyện trên podcast The Diary of a CEO, Grantham khuyên thế hệ trẻ nên tập trung vào các kỹ năng kỹ thuật và những công việc tạo ra giá trị thực. "Hãy trở thành một kỹ sư. Hãy làm điều gì đó thực sự hữu ích", ông nói.
Grantham nói, con trai mình đang học cách vận hành một trang trại nhỏ, tìm hiểu việc nuôi gia súc và trồng nấm. Theo ông, trong một thế giới chịu tác động ngày càng lớn từ công nghệ, những người sở hữu kỹ năng thực hành vật lý hoặc kinh nghiệm thực tiễn - những thứ máy tính khó lòng mô phỏng - sẽ nắm giữ lợi thế cạnh tranh lớn.
Xu hướng quay về với giá trị thực tế này đã bắt đầu xuất hiện tại các tập đoàn lớn. Theo LADbible, một số công ty nhận ra việc vội vã cắt giảm quá nhiều vị trí khởi đầu để thay bằng AI đang khiến tổ chức mất đi lớp nhân sự kế cận để tích lũy kinh nghiệm.
Đáng chú ý, hãng xe Ford đã tìm cách mời trở lại một số kỹ sư kỳ cựu giàu kinh nghiệm. Họ nhận thấy kiến thức thực nghiệm và khả năng xử lý tình huống thực tế của con người vẫn đóng vai trò quyết định, không thể thay thế trong quá trình vận hành và phát triển hệ thống.
Cuộc tranh luận giữa Bill Gates, Mark Zuckerberg và Jeremy Grantham cho thấy chưa có câu trả lời cuối cùng về tác động của AI đối với thị trường lao động. Lịch sử cũng chứng minh rằng ngay cả những nhà tiên phong công nghệ cũng không phải lúc nào dự báo chính xác tương lai. Vì vậy, việc AI sẽ thay thế phần lớn việc làm hay chủ yếu trở thành công cụ hỗ trợ con người vẫn là câu hỏi cần thêm thời gian để kiểm chứng.
