Mỹ chia rẽ và câu trả lời của người Nga
Dù mang lại những lợi ích thực tế, thoả thuận dầu diesel giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin vẫn đang gây nên những chia rẽ sâu sắc trong nội bộ nước Mỹ.
Mới đây nhất, một dự luật lưỡng Đảng nhằm ngăn chặn các giao dịch dầu diesel Nga – Mỹ đã được giới thiệu.
Đạo luật với tên gọi "Đạo luật Ngăn chặn các Thỏa thuận Dầu mỏ Tham nhũng với Nga" nhằm thu hồi các giấy phép tạo điều kiện cho giao dịch dầu mỏ của Nga, hạn chế nguồn tài chính liên bang dành cho các dự án năng lượng Nga và yêu cầu áp đặt các trừng phạt liên quan.
Đạo luật được giới thiệu cùng ngày với sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump nhằm miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt và thuế quan được nêu trong "Đạo luật Trừng phạt Nga và Iran".
Thoả thuận dầu diesel Nga - Mỹ đang gây ra những chia rẽ tại Mỹ và khối châu Âu. Ảnh WBNG
Theo Sắc lệnh mới này, các yêu cầu áp đặt thuế quan dự kiến lên tới 500% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Nga, và 100% đối với các quốc gia là khách hàng lớn mua dầu mỏ và khí đốt của Nga sẽ bị huỷ bỏ. Ông chủ Nhà Trắng giải thích, việc miễn trừ này phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ.
Càng gần tới thời điểm diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, sự chia rẽ trong lòng nước Mỹ sẽ càng thêm gay gắt. Sự hoà hoãn dù chỉ là tạm thời để hạ nhiệt giá nhiên liệu, giảm bớt khó khăn cho người dân và doanh nghiệp Mỹ từ phía chính quyền Donald Trump sẽ ngay lập tức hứng chịu sự phản ứng của phía đối lập. Mục tiêu tối hậu đang không nằm ở bản thân nền kinh tế Mỹ.
Người Nga chọn cách phản ứng rất… tự nhiên với tình huống nhạy cảm của nước Mỹ. Trả lời RT, Đặc phái viên của Tổng thống Putin, Giám đốc Quỹ đầu tư nước ngoài Nga Kirill Dmitriev đã phản bác lại hoài nghi về việc thoả thuận dầu diesel Nga- Mỹ làm giá dầu diesel hạ nhiệt. Ông Kirill Dmitriev khẳng định, giá dầu diesel theo hợp đồng tương lai đã giảm 5% nhờ vào thoả thuận giữa Nga và Mỹ.
Điều đáng nói, theo ông Dmitriev, tác động của việc Mỹ gỡ bỏ trừng phạt dầu diesel Nga đã diễn ra ngay lập tức. Nông dân Mỹ và cả nền kinh tế Mỹ đều cảm nhận được các tín hiệu tích cực từ thoả thuận này. Đặc phái viên của Tổng thống Putin một lần nữa đặt ra kỳ vọng về cơ hội hợp tác kinh tế rộng mở hơn giữa Moscow và Washington.
Một lời giải thích khác
Có lẽ, để giảm nhẹ những chỉ trích thoả thuận dầu diesel "làm lợi cho nền kinh tế Nga", ngày 18/10/2026, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã đưa ra lý do, có thể nói là nhất quán với chính sách của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trên RBC, ông Chris Wright nhấn mạnh, thoả thuận dầu diesel là một nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột, chứ không phải là phao cứu sinh kinh tế cho Nga.
Theo vị Bộ trưởng Năng lượng Mỹ, Nga chỉ có thể hưởng lợi từ quyết định này nếu họ bắt đầu xuất khẩu được dầu diesel. Muốn có được lượng dầu diesel dôi dư, họ phải giảm mức tiêu thụ nội địa, cắt giảm hoạt động quân sự, sửa chữa các nhà máy lọc dầu. Và những điều đó chỉ có thể đạt được thông qua một "lệnh ngừng bắn năng lượng" hay một thoả thuận hoà bình Nga - Ukraine.
Dù vậy, suy luận của vị quan chức năng lượng Mỹ chỉ trở nên hoàn hảo khi đi kèm với nó là một tiền giả định sản lượng dầu diesel của Nga chỉ đáp ứng đủ cho thị trường nội địa. Sự thật đang diễn ra theo chiều hướng ngược lại.
RBC ngày 18/10/2026 dẫn thông tin từ cuộc phỏng vấn với hãng tin Vesti của Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết, hiện thị trường Nga đã xuất hiện tình trạng dư cung. Nga cần xuất khẩu dầu diesel duy trì hoạt động của các nhà máy.
Theo Phó thủ tướng Nga, các nhà máy lọc dầu hoàn tất sửa chữa và hoạt động trở lại.Tổng công suất sản xuất diesel của các nhà máy lọc dầu Nga cao gấp đôi nhu cầu nội địa.
"Nga tiêu thụ khoảng 3,5-4 triệu tấn diesel mỗi tháng, còn lượng cung cấp cho thị trường thế giới vào khoảng 3,5 triệu tấn", Phó thủ tướng Nga nói thêm.
Châu Âu nên tự cứu lấy mình?
Sự chia rẽ về thoả thuận dầu diesel Nga – Mỹ không chỉ diễn ra trong lòng nước Mỹ. Tại châu Âu, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni gọi thoả thuận là một canh bạc "rất rủi ro", có thể làm suy yếu toàn bộ chính sách trừng phạt của phương Tây đối với Nga.
Ngoại trưởng Litva Kestutis Budrys"không giúp ích gì cho giá các sản phẩm dầu mỏ, cũng như sự đoàn kết của cộng đồng xuyên Đại Tây Dương".
Thủ tướng Séc Andrej Babiš cho rằng, nếu EU không sớm hành động để đáp trả, tình hình có thể diễn biến theo chiều hướng bất lợi cho khối.
Đặc phái viên Tổng thống Putin, ông Kirill Dmitriev kỳ vọng về cơ hội hợp tác kinh tế rộng mở hơn giữa Nga và Mỹ. Ảnh Sputnik.
Trong khi đó, Thủ tướng Hungary Peter Magyar nhận định, thỏa thuận này có ý nghĩa quan trọng đối với Hungary. Vị Thủ tướng kỳ vọng, khi ông Trump đã đạt được thoả thuận với Nga, việc Hungary được miễn trừ khỏi các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Nga có thể được gia hạn ít nhất thêm một năm nữa là điều phi lý.
Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar mới đây đã khẳng định, thoả thuận có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh năng lượng của Thổ Nhĩ Kỳ. Ông cho biết Thổ Nhĩ Kỳ sẽ mua một phần dầu diesel mà Nga đưa ra thị trường quốc tế thông qua thoả thuận dầu diesel với Mỹ nhưng không tiết lộ con số cụ thể.
Được biết, giá dầu diesel châu Âu đang cao hơn giá dầu diesel tại Mỹ khoảng 40%. Sự thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu này đang gây sức ép rất lớn lên ngành vận tải và nông nghiệp của châu Âu.
Đặc biệt, hiện châu Âu vẫn đang nhập khẩu khoảng 1/3 nhu cầu đầu diesel từ Mỹ. Con bài tẩy này điều khiến những sự phản đối của khối EU với chính sách của ông Donald Trump bớt đi nhiều phần trọng lượng. Thay vì chờ đợi Mỹ tung ra "tối hậu thư", có lẽ, châu Âu nên tự tìm cách cứu lấy mình.
