Ngày 14/10, một quan chức Mỹ cho biết Washington đang thảo luận khả năng cho phép các tàu từng bị trừng phạt vận chuyển những lô dầu “hợp pháp”, tức dầu thô hoặc sản phẩm dầu mỏ không nằm trong danh sách cấm của Mỹ.
Điều này không đồng nghĩa Washington cho phép các tàu nói trên tự do vận chuyển dầu Nga hay Iran đang chịu trừng phạt. Mục tiêu trước mắt là tận dụng thêm năng lực vận tải để đưa nhiều dầu thô và sản phẩm lọc dầu hơn ra khỏi vùng Vịnh.
Các doanh nghiệp muốn sử dụng tàu nằm trong danh sách trừng phạt vẫn phải xin giấy phép riêng từ Bộ Tài chính Mỹ.
Nếu được thực hiện, động thái này sẽ đánh dấu bước điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách của Washington với “đội tàu bóng tối” - mạng lưới gồm phần lớn tàu chở dầu cũ, có cấu trúc sở hữu phức tạp và thường được sử dụng để vận chuyển năng lượng từ Nga, Iran hoặc Venezuela.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tuần này cho biết chính quyền đang thảo luận khả năng nới hạn chế với một số tàu nhằm giảm giá vận tải biển.
Cước tàu chở dầu toàn cầu đã tăng lên mức kỷ lục khi xung đột tại Iran và Ukraine làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, đồng thời đẩy mạnh chi phí bảo hiểm và vận tải.
Chi phí vận chuyển tăng mạnh khiến dầu thô Mỹ trở nên kém hấp dẫn hơn với các nhà máy lọc dầu châu Á. Một số khách hàng vì thế chuyển sang tìm nguồn thay thế từ Trung Đông và Mỹ Latinh.
Các bộ trưởng OPEC và những nước sản xuất dầu ngoài khối gần đây cảnh báo tổng chi phí vận chuyển và bảo hiểm trên một số tuyến đã tăng lên hơn một phần ba giá trị của chính lô hàng năng lượng.
Tuy nhiên, Energy Aspects cho rằng việc nới trừng phạt với đội tàu bóng tối khó tạo ra thay đổi lớn ngay lập tức.
Phần lớn những tàu từng bị Mỹ trừng phạt vì liên quan đến Nga hoặc Venezuela vẫn hoạt động trong ba tháng gần đây. Nhiều tàu cũng đã cũ và không được bảo dưỡng theo tiêu chuẩn của đội tàu thương mại chính thống.
Do đó, quyết định mới nếu có chủ yếu có thể bổ sung một lượng nhỏ tàu cho các chuyến vận chuyển ngắn qua eo biển Hormuz, thay vì lập tức kéo mạnh giá cước toàn cầu xuống.
Một trở ngại khác là bảo hiểm. Dù Mỹ nới hạn chế, các công ty bảo hiểm tàu biển tại châu Âu và Anh vẫn phải tuân thủ quy định của EU và Anh. Vì thế, khả năng những tàu này quay lại hoàn toàn thị trường vận tải chính thống vẫn hạn chế.
Cuộc thảo luận diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump tạm thời nới trừng phạt đối với diesel Nga. Washington trước đó cho phép diesel Nga trở lại thị trường đến ngày 7/4/2027, trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu toàn cầu thiếu hụt và giá diesel Mỹ tăng mạnh.
Thỏa thuận này vấp phải phản ứng từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, một số nước châu Âu và cả nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ. Họ cho rằng việc mở đường cho diesel Nga có thể tạo thêm nguồn thu cho Moscow.
Bộ Năng lượng Mỹ khẳng định phương án đang được xem xét với đội tàu bóng tối sẽ không giúp Nga vận chuyển dầu hoặc sản phẩm dầu mỏ thuộc diện trừng phạt.
Tuy nhiên, việc ông Trump muốn nhanh chóng đưa thêm diesel Nga ra thị trường có thể khiến Washington chịu sức ép phải tìm thêm phương tiện vận chuyển phù hợp.
Giá dầu và nhiên liệu đang trở thành vấn đề nhạy cảm với Nhà Trắng trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11. Đảng Cộng hòa muốn duy trì quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, trong khi chi phí nhiên liệu cao đang trực tiếp tác động đến người tiêu dùng, nông dân và ngành vận tải.
Theo Reuters
