Sáng 28/9, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử cựu Phó Bí thư Tỉnh đoàn Yên Bái (cũ) Đinh Tiến Hùng cùng 9 bị cáo liên quan về các tội Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.
Vụ án được khởi tố năm 2021 và đã được TAND tỉnh Yên Bái (cũ) đưa ra xét xử sơ thẩm vào tháng 11/2023. Tại phiên tòa đó, bị cáo Đinh Tiến Hùng được tuyên vô tội, 9 bị cáo liên quan lần lượt phải nhận từ 2 năm tù cho hưởng án treo đến 19 năm tù.
Sau đó, VKSND tỉnh Yên Bái kháng nghị, đề nghị xét xử phúc thẩm. Năm 2024, TAND Cấp cao tại Hà Nội (nay là Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội) xử phúc thẩm, tuyên hủy án sơ thẩm để điều tra lại.
Vụ án xảy ra như thế nào?
Theo cáo trạng của VKSND Tối cao, vì muốn khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngang nhằm thu hồi số tiền 10 tỷ đồng đã góp vốn, từ tháng 7/2020 đến tháng 12/2020, các bị can Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Trọng Tuấn, Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Văn Hậu đã bàn bạc, thống nhất cùng khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngang.
Các bị can thỏa thuận phân chia lợi nhuận, trong đó Đinh Tiến Hùng hưởng 1/3; 2/3 còn lại thuộc Công ty Tuyến Huy, Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Mạnh Hùng. Sau đó, các bị can chia nhiệm vụ để thực hiện việc khai thác quặng nhưng có những hành vi trái quy định.
Cựu Phó Bí thư Tỉnh đoàn Yên Bái (cũ) Đinh Tiến Hùng (Ảnh: Đức Văn).
Cụ thể, Công ty Ngọc Tâm được cấp giấy phép vận chuyển gần 870kg thuốc nổ và 863 kíp nổ. Tuy nhiên, Lăng Đức Hân đã chỉ đạo Trần Đắc Việt, thủ kho, xuất kho vượt số lượng được cấp phép với tổng cộng hơn 2.600kg thuốc nổ và gần 3.300 kíp nổ.
Khi các bị can đang vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và khai thác trái phép đá chứa quặng chì - kẽm tại mỏ Núi Ngang thì bị phát hiện, bắt giữ. Số đá chứa chì - kẽm đã khai thác có tổng khối lượng hơn 1.000 tấn. Các bị can chưa thu lợi. Theo kết luận định giá tài sản, số đá trên trị giá hơn 2 tỷ đồng.
Hàng loạt cá nhân bị nêu tên
Theo cáo trạng, cơ quan tố tụng xác định vụ án có nhiều cá nhân có trách nhiệm liên quan.
Trong đó có ông Nguyễn Xuân Trường, nguyên Chủ tịch UBND huyện Yên Bình, hiện là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy Lào Cai; bà Hoàng Thị Duyên, nguyên Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Yên Bình, hiện đã nghỉ hưu; ông Lương Năng Hưng, cán bộ Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Yên Bình.
VKS xác định vì muốn tạo điều kiện cho Công ty Tuyến Huy mở rộng đường vào mỏ Núi Ngang, tiết kiệm chi phí, phục vụ việc đi lại của nhân dân từ nguồn vốn của doanh nghiệp, những người này đã thẩm định hồ sơ, đồng ý chủ trương cho phép Công ty Tuyến Huy đầu tư xây dựng dự án sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngang khi chưa bảo đảm đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định.
Kết quả điều tra không có cơ sở xác định các cá nhân này có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực; không biết các bị can trong vụ án sử dụng hồ sơ sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngang để hợp thức, che giấu hoạt động vận chuyển, sử dụng vật liệu nổ, khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngang, nên không có căn cứ để xem xét xử lý.
Tuy nhiên, cơ quan tố tụng cho rằng cần kiến nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm trách nhiệm về mặt Đảng và chính quyền đối với các cá nhân này.
Bên cạnh đó, trong quá trình điều tra, giải quyết vụ án, một số cán bộ, điều tra viên thuộc Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Yên Bái được xác định đã vi phạm quy định Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam. Kết quả điều tra xác định các cá nhân trên không có động cơ vụ lợi, không xảy ra hậu quả, nên không xem xét xử lý.
Đối với Phòng PC06 Công an tỉnh Yên Bái, cơ quan điều tra xác định đơn vị này có vi phạm trong việc cấp phép giấy phép vận chuyển vật liệu nổ nhưng không có hành vi tham nhũng, tiêu cực; không biết các bị can trong vụ án lợi dụng hồ sơ cấp phép để vận chuyển trái phép, sử dụng vật liệu nổ nhằm khai thác trái phép tài nguyên tại mỏ Núi Ngang, nên không có căn cứ để xem xét xử lý.
Theo cáo trạng, cơ quan tố tụng kiến nghị Công an tỉnh Lào Cai kiểm tra và xử lý nghiêm theo quy định của ngành đối với các cán bộ thuộc các đơn vị nêu trên.
Có dấu hiệu "chạy án"?
Đối với phiên tòa sơ thẩm được TAND tỉnh Yên Bái xét xử ngày 7/11/2023, HĐXX nhận định và tuyên bị cáo Đinh Tiến Hùng không phạm tội. Bản án này sau đó bị VKSND tỉnh Yên Bái kháng nghị phúc thẩm.
Ngày 30/10/2024, TAND Cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm, tuyên hủy án sơ thẩm để điều tra lại. Cáo trạng xác định một trong những nguyên nhân chính là việc Hội đồng xét xử TAND tỉnh Yên Bái tuyên Đinh Tiến Hùng không phạm tội; đồng thời kiến nghị TAND Tối cao xem xét, kiểm tra, xử lý nghiêm trách nhiệm của lãnh đạo và các cá nhân có liên quan.
Theo cáo trạng, quá trình điều tra lại, bị can Nguyễn Mạnh Hùng khai rằng trong giai đoạn xét xử sơ thẩm tại TAND tỉnh Yên Bái, Hùng đã liên hệ, đưa 500 triệu đồng cho bà Nguyễn Thu Trà, Thư ký phiên tòa, để xin được hưởng án treo.
"Tuy nhiên, bà Nguyễn Thu Trà không thừa nhận nội dung này. Cơ quan tố tụng cho rằng thông tin trên có dấu hiệu của tội Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, thuộc chương các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp và thuộc thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra VKSND Tối cao", cáo trạng nêu.
Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã chuyển thông tin trên đến Cơ quan điều tra VKSND Tối cao để giải quyết theo thẩm quyền.
