Công an tỉnh Phú Thọ cho biết trong quá trình làm việc, học tập, kinh doanh và giải trí, máy tính cùng các hệ điều hành, phần mềm ngày càng được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, do tâm lý tiết kiệm chi phí, một số cơ quan, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân vẫn cài đặt, sử dụng phần mềm không có bản quyền, sử dụng công cụ kích hoạt trái phép.
Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, an ninh mạng, hành vi này còn có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý nếu xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Vừa qua, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Sông Lam (phường Nông Trang, Phú Thọ) cung cấp 81 máy tính cho nhiều doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn. Quá trình kiểm tra xác định máy tính được cài đặt sẵn hệ điều hành Windows và phần mềm Microsoft Office, có dấu hiệu sử dụng các công cụ kích hoạt bản quyền trái phép như crack, key lậu.
Điều tra mở rộng, công an phát hiện nhiều tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm tương tự.
Công an đọc lệnh khám xét khẩn cấp nơi ở và nơi làm việc của bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Giám đốc Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Sông Lam, hồi tháng 6 (Ảnh: Công an Phú Thọ).
Pháp luật về sở hữu trí tuệ quy định chương trình máy tính là một trong những đối tượng được bảo hộ quyền tác giả. Chủ sở hữu quyền tác giả có quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp đối với chương trình máy tính của mình.
“Việc tự ý sao chép, cài đặt, phân phối hoặc sử dụng chương trình máy tính khi không được chủ sở hữu quyền tác giả cho phép, tùy tính chất, mức độ và trường hợp cụ thể, có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý theo quy định”, cơ quan công an cho hay.
Hơn nữa, việc sử dụng công cụ kích hoạt trái phép như crack, key lậu, activator (chất kích hoạt) không chỉ đặt ra vấn đề về quyền tác giả mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an toàn thông tin. Phần mềm không rõ nguồn gốc hoặc đã bị can thiệp có thể chứa mã độc, tạo lỗ hổng để đối tượng xấu truy cập trái phép vào thiết bị, đánh cắp tài khoản, dữ liệu, thông tin cá nhân hoặc tài liệu của cơ quan, doanh nghiệp.
Khi được cài đặt trên máy tính dùng để lưu trữ, xử lý dữ liệu quan trọng, nguy cơ mất dữ liệu, lộ lọt thông tin hoặc phát sinh sự cố an ninh mạng càng đáng lưu ý.
Nghị định 341/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan có hiệu lực từ 15/2. Trong đó nêu rõ, hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị xử phạt với mức phạt được xác định căn cứ vào số lợi bất hợp pháp thu được, mức độ thiệt hại hoặc giá trị hàng hóa vi phạm.
Mức phạt với cá nhân có thể đến 50 triệu đồng và 100 triệu đồng đối với tổ chức. Tùy từng hành vi, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Trường hợp hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Công an tiến hành khám xét khẩn cấp, thu thập tài liệu chứng cứ liên quan tại Công ty TNHH MTV giải pháp công nghệ Tek-solution (Ảnh: Công an Phú Thọ).
Từ đó, cơ quan công an khuyến cáo cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Không tự ý sao chép, cài đặt, phân phối hoặc sử dụng phần mềm khi chưa được cấp phép hợp pháp.
Người dân không sử dụng các công cụ kích hoạt trái phép, phần mềm bẻ khóa hoặc phần mềm không rõ nguồn gốc.
Như Dân trí thông tin, giữa tháng 7 vừa qua Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ thông báo khởi tố 5 bị can về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
5 người bị khởi tố gồm: Nguyễn Thị Thanh Huyền (Giám đốc Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Sông Lam), Bùi Đắc Ánh Dương (Giám đốc Công ty TNHH hệ thống thông tin ATHENA Việt Nam), Khuất Tiến Minh (Giám đốc Công ty TNHH giải pháp công nghệ Tek-Solution), Đặng Hùng Cường (Giám đốc điều hành Công ty TNHH giải pháp công nghệ Tek-Solution) và Nguyễn Văn Hưng (nhân viên kỹ thuật Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Sông Lam).
Kết quả điều tra bước đầu xác định các bị can sử dụng các công cụ kích hoạt trái phép để cài đặt, sử dụng trái phép phần mềm Microsoft trên hàng trăm máy tính mang thương hiệu Thánh Gióng cung cấp cho doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức các tỉnh thành trên cả nước. Qua đó đã xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm máy tính của Microsoft.
Bước đầu công an làm rõ, từ năm 2022 đến năm 2026 Công ty Sông Lam, Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam và Công ty TNHH giải pháp công nghệ Tek-Solution bán 13.956 máy tính cho 509 đơn vị là cơ quan, tổ chức, cá nhân trên cả nước với tổng số tiền là 181 tỷ đồng.
Ngoài ra, từ năm 2022 đến năm 2026, Công ty cổ phần truyền thông và máy tính Thánh Gióng bán 53.000 máy tính cho 730 cơ quan, doanh nghiệp, cá nhân trên cả nước với tổng doanh số 450 tỷ đồng.
