Đề xuất không cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong tuyển sinh đại học đang nhận được sự quan tâm từ chuyên gia, phụ huynh và học sinh. Theo các chuyên gia, việc điều chỉnh này có thể hướng đến sự công bằng trong xét tuyển, đồng thời đưa chứng chỉ ngoại ngữ về đúng giá trị là chứng nhận năng lực, thay vì một lợi thế điểm số.
Giá trị của chứng chỉ ngoại ngữ không phải là tấm vé ưu tiên
Tại talkshow “IELTS trong tuyển sinh đại học: Giá trị nào ngoài điểm cộng?” của báo Dân trí, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TPHCM cho biết theo dự thảo quy chế tuyển sinh, các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS, TOEFL sẽ không còn được sử dụng để cộng điểm.
“Tôi đồng thuận với dự thảo này”, ông nói, đồng thời cho rằng việc không sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ như một điểm cộng có tính logic học thuật và phù hợp với bối cảnh tuyển sinh đại học Việt Nam.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TPHCM (Ảnh: Nam Anh).
Theo Tiến sĩ Chính, chứng chỉ ngoại ngữ có thể được sử dụng để quy đổi thành điểm ngoại ngữ, nhưng không nên để một năng lực được sử dụng nhiều lần trong cùng quá trình xét tuyển.
Ông phân tích, khi tuyển sinh được thực hiện trên bình diện cả nước, sự cạnh tranh chỉ một vài điểm số cũng có thể quyết định việc thí sinh đỗ hay trượt đại học. Vì vậy, yêu cầu về sự công bằng trong xét tuyển cần được đặt lên hàng đầu.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, xét từ góc độ tuyển sinh, việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ có thể được nhìn nhận theo hai hướng.
Một mặt, cần tôn trọng quyền tự chủ của các trường đại học. Tùy sứ mạng, bối cảnh và đặc thù chương trình, mỗi trường có thể xác định vai trò của chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau. Đây cũng là lý do cùng một mức điểm IELTS nhưng có thể được các trường quy đổi thành những mức điểm khác nhau trong các mùa tuyển sinh.
Mặt khác, ở góc độ quản lý nhà nước, cần nhìn tổng thể hệ thống để bảo đảm tính công bằng. Theo Tiến sĩ Chính, việc chỉ sử dụng điểm ngoại ngữ một lần, quy đổi thành điểm và không cộng thêm, sẽ giúp các trường thực hiện theo cùng một nguyên tắc.
Ông cho rằng hai quan điểm về quyền tự chủ và công bằng trên diện rộng đều có giá trị. Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, ông nghiêng về phương án trong dự thảo mới.
Tiến sĩ Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (TPHCM), cũng đồng quan điểm với Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính.
Theo Tiến sĩ Đảo, việc không sử dụng điểm cộng không đồng nghĩa với việc năng lực ngoại ngữ của học sinh không được công nhận. Việc học ngoại ngữ và đạt IELTS ở mức điểm cao như 7.0, 8.0 trở lên thật sự là điều rất đáng trân trọng đối với những thí sinh có năng lực ngoại ngữ như vậy.
Tiến sĩ Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (Ảnh: Nam Anh).
Tuy nhiên, việc học ngoại ngữ và thi các chứng chỉ quốc tế chưa được triển khai đồng đều ở các địa bàn, khu vực dân cư và vùng miền. Điều kiện tiếp cận của học sinh cũng khác nhau nên theo ông việc bỏ cộng điểm sẽ hướng tới sự công bằng. Bên cạnh đó, các trường đại học vẫn có thể sử dụng chứng chỉ để quy đổi điểm đầu ra, làm chuẩn xét ngoại ngữ cho các em trong quá trình học tập và một số trường vẫn sử dụng chứng chỉ như một trong những tiêu chí trong phương án tuyển sinh.
“Rõ ràng, giá trị của chứng chỉ ngoại ngữ không chỉ nằm ở điểm cộng. Việc học ngoại ngữ, có chứng chỉ không phải là một tấm vé ưu tiên. Một điểm cộng trong chứng chỉ ngoại ngữ cũng không thể hiện được hết năng lực toàn diện của các em. Chính vì vậy, cần có sự công bằng, khách quan trong quá trình xét tuyển”, Tiến sĩ Đảo nhấn mạnh.
Sinh viên thành thạo ngoại ngữ có lợi thế lớn
Trao đổi sâu hơn về giá trị của chứng chỉ ngoại ngữ, theo Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, việc điều chỉnh quy chế tuyển sinh không đồng nghĩa triệt tiêu động lực học ngoại ngữ. Ngược lại, học sinh cần hiểu ngoại ngữ không chỉ để có thêm điểm trong xét tuyển mà quan trọng hơn là hình thành năng lực để học tập và hội nhập.
Các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục trao đổi sôi nổi vế điểm mới trong dự thảo tuyển sinh năm nay tại talkshow của báo Dân trí (Ảnh: Nam Anh).
Tiến sĩ Chính cho rằng những sinh viên sử dụng ngoại ngữ rất thành thạo có một lợi thế rất lớn. Các bạn có khả năng tiếp cận kho tàng tri thức của nhân loại dễ dàng hơn thông qua ngoại ngữ. Các bạn cũng dễ dàng tiếp cận với nhiều nền văn hóa hơn, tương tác với nhiều đối tượng hơn. Chính vì vậy, sự tự tin, năng động và khả năng hội nhập của các bạn cũng mạnh hơn so với những người chưa có năng lực ngoại ngữ tốt.
Điều này theo ông thể hiện rất rõ tại trường ông đang công tác - Trường Đại Quốc tế. Đây là trường đại học công lập sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ trong giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Cụ thể, khi trường mời các doanh nghiệp sử dụng sinh viên, thông thường, trường cũng nhận được những phản hồi rất rõ rằng chính năng lực ngoại ngữ tốt, đặc biệt là năng lực tiếng Anh, giúp các bạn năng động, tự tin và có khả năng hòa nhập.
Bên cạnh đó, một số lượng khá lớn sinh viên của trường sau khi tốt nghiệp đã tiếp cận được những chương trình học bổng ở nước ngoài. Rất nhiều bạn đã thành công.
Phó Hiệu trưởng THPT vùng cao: Bỏ cộng điểm IELTS giúp thu hẹp chênh lệch giữa các nhóm thí sinh
Từ thực tế một trường THPT ở khu vực vùng cao, Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Nguyệt, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Y Jút, tỉnh Đắk Lắk, cho biết bà đặc biệt quan tâm đến đề xuất bỏ điểm cộng đối với chứng chỉ ngoại ngữ mà phổ biến như IELTS tại dự thảo lần này.
Theo bà, lâu nay nhiều học sinh đầu tư thời gian, công sức và chi phí để học IELTS nhằm phục vụ xét tuyển đại học. Tuy nhiên, điều kiện tiếp cận chứng chỉ này giữa học sinh có điều kiện và học sinh ở khu vực nông thôn, miền núi có sự khác biệt.
“Ở trường vùng nông thôn, miền núi, để học IELTS, những gia đình có điều kiện phải đưa con đến các trung tâm, mất nhiều thời gian và chi phí. Trong khi đó, có những học sinh học rất tốt về tiếng Anh nhưng không có điều kiện học và thi chứng chỉ”, bà Nguyệt chia sẻ.
Vì vậy, bà cho rằng việc không sử dụng IELTS để cộng điểm khi xét tuyển có thể góp phần thu hẹp sự chênh lệch về điều kiện tiếp cận giữa các nhóm học sinh.
Bà Nguyệt cũng nhấn mạnh, việc bỏ điểm cộng không đồng nghĩa chứng chỉ IELTS mất giá trị. Học sinh có năng lực tiếng Anh vẫn có thể tiếp tục học và sử dụng chứng chỉ cho quá trình học tập, phát triển chuyên môn và cơ hội việc làm sau này. Theo bà, tiếng Anh vẫn là năng lực quan trọng đối với sinh viên trong quá trình học đại học và khi bước vào thị trường lao động.
