Sức hút lớn khiến điểm chuẩn ở mức rất cao, khiến không ít thí sinh yêu thích Công nghệ nhưng chưa thể trúng tuyển vào lựa chọn mong muốn. Với những người vẫn xác định theo đuổi lĩnh vực này, cao đẳng có thể là một lộ trình khác để tiếp tục học đúng ngành, đồng thời sớm được trang bị kỹ năng thực tế trong bối cảnh AI đang thay đổi thị trường lao động.
Cơn sốt ngành Công nghệ và cuộc đua điểm chuẩn
Công nghệ, kỹ thuật và các lĩnh vực gắn với năng lực số tiếp tục là nhóm ngành được thí sinh đặc biệt quan tâm trong mùa tuyển sinh 2026. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, hơn 467.600 thí sinh, tương đương 53,4%, đăng ký ít nhất một nguyện vọng thuộc nhóm STEM; riêng lĩnh vực Máy tính và Công nghệ thông tin thu hút hơn 154.000 thí sinh với hơn 415.000 nguyện vọng.
Mức độ cạnh tranh này thể hiện rõ qua điểm chuẩn của nhiều ngành tại các trường đại học tốp đầu, như Trí tuệ nhân tạo tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh chạm 30/30 điểm sau quy đổi, trong khi Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo tại Đại học Bách khoa Hà Nội đạt 29,54/30 điểm.
Khi ngày càng nhiều thí sinh cùng tập trung vào một số ngành "hot", cánh cửa vào các chương trình đào tạo được săn đón cũng trở nên cạnh tranh hơn, khiến không ít thí sinh dù yêu thích Công nghệ vẫn có thể không đạt mức điểm trúng tuyển mong muốn.
Tuy nhiên, không đủ điểm không đồng nghĩa với việc phải từ bỏ định hướng nghề nghiệp. Với những người trẻ vẫn muốn theo đuổi các lĩnh vực như Công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật cơ khí hay các ngành gắn với công nghệ số, hệ cao đẳng hoàn toàn là một lựa chọn tốt để tiếp tục đi theo lĩnh vực mình yêu thích, theo một hướng đào tạo chú trọng thực hành và khả năng làm việc thực tế.
Nhưng lựa chọn được một con đường để bước vào ngành mới chỉ là điểm khởi đầu. Điều người học cần chuẩn bị còn là năng lực để thích ứng với thị trường lao động sau khi tốt nghiệp – nơi công nghệ, đặc biệt là AI, đang làm thay đổi cách nhiều công việc được thực hiện.
AI đang thay đổi nghề nghiệp, không chỉ ngành công nghệ
Sự phát triển của AI đang tạo ra những thay đổi rõ rệt trong cách con người học tập và làm việc. Điều đáng chú ý là những thay đổi này không chỉ diễn ra trong ngành Công nghệ thông tin. Marketing có thể sử dụng AI để phân tích dữ liệu, xây dựng nội dung và tối ưu chiến dịch; thiết kế tận dụng AI để hỗ trợ quá trình sáng tạo; trong khi tài chính, kế toán, truyền thông, logistics, giáo dục hay dịch vụ cũng đang từng bước đưa các công cụ AI vào quy trình làm việc.
Nói cách khác, AI không lấy đi việc làm, mà đang thay đổi tiêu chuẩn của người lao động.
Điều thị trường cần không còn là những người chỉ nắm kiến thức chuyên môn, mà là những nhân sự biết sử dụng công nghệ để tạo ra năng suất cao hơn.
Vì vậy, dù lựa chọn đại học hay cao đẳng, điều quan trọng không chỉ nằm ở tên ngành hay tên trường, mà còn ở việc chương trình đào tạo có giúp người học được thực hành, tiếp cận công nghệ mới, có được tham gia dự án và trải nghiệm môi trường doanh nghiệp trước khi tốt nghiệp hay không.
Chọn đúng môi trường đào tạo quan trọng hơn chọn đúng tên ngành
Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức trên lớp, những chương trình đào tạo theo hướng thực hành giúp người học từng bước chuyển kiến thức thành kỹ năng nghề nghiệp. Việc tham gia dự án, giải quyết bài toán thực tế, sử dụng công cụ công nghệ và tiếp xúc với doanh nghiệp từ sớm có thể giúp sinh viên hiểu rõ hơn yêu cầu của công việc ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Đây cũng là hướng tiếp cận được FPT Polytechnic theo đuổi với định hướng "Thực học – Thực nghiệp". Sinh viên được tiếp cận các công cụ AI phục vụ học tập và công việc, tham gia các dự án mô phỏng doanh nghiệp, thực hành trên các bài toán thực tế và có cơ hội thực tập sớm. Với thời gian đào tạo khoảng hai năm, nhiều sinh viên đã có thể bước vào thị trường lao động khi bạn bè cùng trang lứa vẫn còn đang học đại học.
Môi trường thực hành giúp sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô tại FPT Polytechnic sớm làm quen với thiết bị, công nghệ và các tình huống kỹ thuật thực tế.
Với những thí sinh yêu thích Công nghệ nhưng chưa đạt mức điểm trúng tuyển đại học mong muốn, lựa chọn một chương trình cao đẳng theo hướng này có thể giúp các bạn tiếp tục theo đuổi lĩnh vực mình quan tâm, thay vì phải từ bỏ định hướng chỉ vì điểm số.
Em Vũ Quang Thái, tân sinh viên chuyên ngành Công nghệ kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa, cho biết sau kỳ thi tốt nghiệp THPT với 20 điểm khối D01, em từng cân nhắc nhiều lựa chọn trước khi quyết định theo học tại FPT Polytechnic.
"Em tìm hiểu và thấy ngành Tự động hóa đang có nhu cầu nhân lực rất lớn. Điều khiến em quyết định lựa chọn là chương trình học tích hợp AI và định hướng thực hành ngay từ đầu. Em tin khi ra trường mình sẽ dễ thích ứng với những thay đổi của công nghệ", Quang Thái chia sẻ.
Vũ Quang Thái lựa chọn ngành Công nghệ kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa tại FPT Polytechnic sau khi tìm hiểu nhu cầu nhân lực và chương trình đào tạo thực hành.
Không chỉ những ngành kỹ thuật mới ghi nhận hiệu quả từ mô hình đào tạo thực hành.
Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Digital Marketing tại FPT Polytechnic Hà Nội, Đặng Thu Hiền hiện cùng lúc đảm nhiệm ba công việc freelancer ở các lĩnh vực khác nhau: điều phối vận hành dự án việc làm, Content Marketing và quản lý kênh TikTok xây dựng thương hiệu cá nhân cho doanh nghiệp.
Thay vì chờ đến khi tốt nghiệp mới bắt đầu tìm kiếm kinh nghiệm, Hiền chủ động thực tập từ năm đầu và liên tục tham gia các dự án thực tế trong quá trình học. Nhờ đó, sau khi tốt nghiệp, cô có thể nhanh chóng tham gia thị trường lao động và tiếp tục đầu tư vào tiếng Anh, Marketing cũng như các kỹ năng mới để mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Theo Hiền, bên cạnh kiến thức chuyên môn, những trải nghiệm thực tế tại giảng đường giúp cô hình thành khả năng quản lý thời gian, làm việc nhóm và xử lý các vấn đề phát sinh trong môi trường doanh nghiệp.
Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh bởi công nghệ, bằng cấp không còn là ưu tiên duy nhất của doanh nghiệp. Thay vào đó, khả năng vận dụng kiến thức, giải quyết vấn đề, sử dụng công nghệ và tạo ra giá trị cụ thể ngày càng trở thành những năng lực quan trọng.
Vì vậy, với một thí sinh yêu thích ngành công nghệ, hay các ngành nghề khác nhưng chưa thể trúng tuyển do điểm chuẩn thì không nhất thiết từ bỏ định hướng nghề nghiệp. Một lộ trình cao đẳng phù hợp có thể giúp người học tiếp tục theo đuổi lĩnh vực mình yêu thích, đồng thời được chuẩn bị theo hướng thực hành để sớm bước vào thị trường lao động.
Cuối cùng, điều quan trọng không chỉ là người học bước vào ngành bằng cánh cửa nào, mà là trong quá trình đó họ được trang bị những gì để có thể làm việc và tiếp tục thích ứng với công nghệ. Với những người đã xác định muốn theo đuổi Công nghệ, một lựa chọn đào tạo phù hợp có thể giúp biến sự yêu thích ban đầu thành năng lực nghề nghiệp thực tế.
