PGS.TS Nguyễn Đào Tùng, Giám đốc Học viện Tài chính, cho rằng năng lực tài chính, chất lượng kế toán - kiểm toán và mức độ minh bạch thông tin là những vấn đề cần được nghiên cứu, tháo gỡ để khu vực kinh tế tư nhân phát triển nhanh và bền vững.
Kinh tế tư nhân cần thêm kênh huy động vốn
Vấn đề trên được ông Nguyễn Đào Tùng nhấn mạnh khi phát biểu khai mạc Hội thảo Khoa học Quốc tế lần thứ tám với chủ đề “Tài chính - Kế toán thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển nhanh và bền vững” (FASPS8) ngày 18/9.
PGS.TS Nguyễn Đào Tùng, Giám đốc Học viện Tài chính phát biểu tại hội thảo (Ảnh: Minh Chiến).
Hội thảo do Học viện Tài chính chủ trì, phối hợp với Đại học Kasetsart (Thái Lan), Đại học Swinburne (Australia) và Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính (NIEF) tổ chức.
Theo ông Tùng, hiện có hơn 940.000 doanh nghiệp tư nhân đang hoạt động, đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% thu ngân sách và khoảng 82% tổng số lao động của cả nước.
Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân trong tiến trình phát triển đất nước. Tuy nhiên, theo Giám đốc Học viện Tài chính, quy mô lớn không đồng nghĩa với phát triển bền vững.
Vấn đề đặt ra đối với giới nghiên cứu hiện nay là xác định những yếu tố đang cản trở khu vực tư nhân chuyển từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về chất.
Theo ông Tùng, hội thảo tập trung làm rõ những khoảng trống nghiên cứu liên quan trực tiếp đến quá trình phát triển của doanh nghiệp tư nhân.
Trong lĩnh vực kế toán - kiểm toán, một vấn đề được đặt ra là khoảng cách giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ở lĩnh vực tài chính doanh nghiệp, tài chính quốc tế và quản trị kinh doanh, các nghiên cứu tập trung vào cấu trúc vốn trong bối cảnh lãi suất, tỷ giá biến động và năng lực quản trị rủi ro tài chính khi doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị quốc tế.
Đối với chính sách thuế, ông Tùng cho rằng cần có nghiên cứu thực chứng về tác động của các chính sách ưu đãi thuế đến quyết định đầu tư và mở rộng quy mô của doanh nghiệp tư nhân.
Theo ông, cần có bằng chứng định lượng để làm rõ liệu ưu đãi thuế có thực sự tạo động lực thay đổi hành vi doanh nghiệp hay chỉ làm giảm nguồn thu ngân sách.
Về khả năng tiếp cận vốn, Giám đốc Học viện Tài chính đặt vấn đề cần làm rõ nguyên nhân của tình trạng doanh nghiệp “khát vốn” trong khi hệ thống tín dụng có thanh khoản. “Cần làm rõ nguyên nhân sâu xa của tình trạng khát vốn dù hệ thống tín dụng dư thừa thanh khoản”, ông Tùng nói.
Bên cạnh nguồn vốn tín dụng, ông cho rằng cần nghiên cứu phát triển các kênh vốn phi ngân hàng như trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm, phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ tại Việt Nam.
Tăng kết nối nghiên cứu với đào tạo
Tại phiên thảo luận chuyên sâu về chủ đề “Tài chính doanh nghiệp”, do PGS.TS Đoàn Hương Quỳnh, Trưởng khoa Tài chính doanh nghiệp (Học viện Tài chính), điều phối, các tham luận tập trung vào cấu trúc vốn, quản trị rủi ro, huy động nguồn lực, chuyển đổi số, hệ sinh thái khởi nghiệp và tài chính bền vững.
Các đại biểu đề xuất tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành về tài chính, công nghệ số và phát triển bền vững; tăng cường hợp tác giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Các đại biểu tham gia thảo luận tại hội thảo (Ảnh: Minh Phong).
Tại phiên thảo luận chuyên sâu “Quản trị doanh nghiệp tư nhân: Ý tưởng kinh doanh và đổi mới sáng tạo”, tác giả Đỗ Ngọc Linh (Học viện Tài chính) và Trần Đức Bảo Duy (Đại học Luật Hà Nội) trình bày nghiên cứu về chiến lược phát triển khu vực tư nhân theo định hướng kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.
Một số mô hình như khu công nghiệp sinh thái, sản xuất sạch hơn và nông nghiệp tuần hoàn bước đầu đạt kết quả tích cực. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi còn gặp nhiều rào cản như hạn chế về vốn, công nghệ, năng lực quản trị và nhận thức của doanh nghiệp. Khung pháp lý, hướng dẫn thực thi chưa đồng bộ.
Các tác giả cũng đề xuất tăng cường liên kết giữa các bên nhằm thúc đẩy đổi mới, chuyển giao công nghệ và hình thành hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn.
Tại phần thảo luận, các ý kiến cho rằng cần phân tích sâu hơn những giải pháp khả thi giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa khắc phục hạn chế về tài chính và công nghệ khi chuyển sang mô hình kinh tế tuần hoàn.
Phát biểu tổng kết hội thảo, PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính, cho biết chương trình nhận được sự quan tâm của các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên trong và ngoài nước.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, việc sinh viên tham gia các diễn đàn khoa học không chỉ giúp mở rộng kiến thức mà còn tạo cơ hội tiếp cận các vấn đề thực tiễn, phương pháp nghiên cứu và trao đổi trực tiếp với các nhà khoa học, giảng viên.
Ông kỳ vọng kỷ yếu hội thảo sẽ trở thành nguồn tài liệu tham khảo, trích dẫn có giá trị đối với lĩnh vực tài chính - kế toán trong nước và quốc tế, đồng thời hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và học tập.
Qua đánh giá các công trình, Hội đồng chuyên môn đã lựa chọn và trao giải cho 10 bài viết xuất sắc. Đây là những nghiên cứu có phương pháp khoa học, nội dung chuyên sâu và gợi mở nhiều hướng nghiên cứu tiếp theo.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều cho rằng những vấn đề được đặt ra tại hội thảo sẽ tiếp tục được các nhà khoa học nghiên cứu, phát triển và hướng tới ứng dụng trong thực tiễn.
Ông mong muốn các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên tiếp tục tham gia trao đổi, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, qua đó góp phần tăng cường kết nối giữa nghiên cứu khoa học và hoạt động giáo dục - đào tạo tại Học viện cũng như giữa các cơ sở giáo dục đại học.
