Mới đây, Đại học Tự trị Quốc gia Mexico (UNAM) - trường đại học lớn và danh tiếng nhất Mexico - thông báo khoảng 58.000 thí sinh sẽ phải thi lại kỳ thi tuyển sinh năm nay. Nguyên nhân do kết quả thi của kỳ thi vừa qua cao bất thường, khiến dư luận nghi ngờ về tình trạng gian lận trên diện rộng.

Thư viện Trung tâm của Đại học Tự trị Quốc gia Mexico (UNAM) tại TP Mexico (Ảnh: David R. Frazier Photolibrary, Inc./Alamy).
Phát biểu về sự việc, Hiệu trưởng UNAM Leonardo Lomelí cho biết: "UNAM luôn thừa nhận sai lầm và tự điều chỉnh để xứng đáng là "ngôi nhà của tri thức". Chúng tôi không né tránh hay bao che. Chúng tôi chịu trách nhiệm và đưa ra hành động tương xứng".
Gần 160.000 thí sinh đã tham gia kỳ thi tuyển sinh của UNAM, diễn ra vào đầu mùa hè năm nay. Đây là lần đầu tiên UNAM tổ chức kỳ thi theo hình thức trực tuyến tại nhà.
Trong suốt quá trình làm bài, thí sinh được giám sát bằng webcam tích hợp AI (trí tuệ nhân tạo), sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt và giọng nói nhằm phát hiện hành vi gian lận. Tuy nhiên, kết quả cho thấy hệ thống này không phát huy hiệu quả như kỳ vọng.
Số liệu thống kê cho thấy nhiều dấu hiệu bất thường. Trong giai đoạn 2021-2025, chỉ khoảng 3,5% thí sinh đạt từ 100/120 điểm trở lên, nhưng năm nay tỷ lệ này tăng lên 16%. Tỷ lệ thí sinh đạt từ 110 điểm trở lên cũng tăng gấp 6 lần, từ 0,9% lên 5,5%.
Đáng chú ý, ở ngành Y khoa, một trong những ngành có tỷ lệ cạnh tranh cao nhất, có gần 30% thí sinh đạt từ 100 điểm trở lên, trong khi năm ngoái tỷ lệ này chỉ là 9%.
Theo ông Leonardo Lomelí, thi lại là biện pháp cần thiết để bảo đảm tính minh bạch và công bằng trong tuyển sinh.
Việc tổ chức kỳ thi trực tuyến xuất phát từ mục tiêu tạo điều kiện tiếp cận giáo dục công bằng hơn. Trước đây, thí sinh từ khắp Mexico phải di chuyển đến TP Mexico để dự thi, nhiều người phải đi hàng trăm km.
UNAM là một trong những trường đại học có tỷ lệ cạnh tranh cao nhất Mexico. Trong kỳ tuyển sinh năm nay, hơn 150.000 thí sinh cạnh tranh 21.962 chỉ tiêu.
Ngay trước thời điểm công bố kết quả, nhà trường đã hủy 3.174 bài thi, tương đương khoảng 2% tổng số bài, sau khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm như mạo danh người dự thi, nhận hỗ trợ từ bên ngoài và sử dụng AI để gian lận.
Do ảnh hưởng của vụ việc, UNAM cũng quyết định lùi thời điểm bắt đầu năm học mới của sinh viên khóa tuyển sinh năm nay từ 10/8 sang 31/8.