Theo phương án được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố tại họp báo ngày 5/8, 328 thí sinh Trường THPT chuyên Tuyên Quang sẽ thi lại tất cả các môn thi tốt nghiệp THPT năm 2026, dự kiến vào ngày 14 và 15/8.
Bộ GD&ĐT cho biết, việc tổ chức thi lại nhằm bảo đảm yêu cầu an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan và công bằng của kỳ thi và bảo đảm các nguyên tắc, yêu cầu, chỉ đạo của Chính phủ; không phải là biện pháp xử lý kỷ luật đối với thí sinh tại điểm thi.
Đảm bảo công bằng, nhân văn
Trao đổi với phóng viên Dân trí tối 5/8, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Uỷ viên Uỷ ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội cho rằng quyết định tổ chức thi lại cho 328 thí sinh là lựa chọn không dễ dàng, nhưng cần thiết khi kết quả tại điểm thi đã không còn bảo đảm tính khách quan.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo bà Nga, khi sai phạm diễn ra ở mức độ ảnh hưởng đến toàn bộ kết quả của một hội đồng thi, việc tiếp tục sử dụng điểm thi cũ cho xét công nhận tốt nghiệp hay tuyển sinh sẽ không còn thuyết phục. Vì vậy, tổ chức thi lại là giải pháp phù hợp.
"Nhiều người có thể nhìn nhận đây là sự ưu ái dành cho các thí sinh, nhưng bản chất không phải vậy. Thi lại là để tạo ra một kết quả đủ căn cứ pháp lý, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho những em không liên quan đến sai phạm", bà nói.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, Bộ GD&ĐT cần công khai đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn của quyết định này bởi đây là tình huống đặc biệt, chưa từng có tiền lệ. Việc minh bạch thông tin sẽ giúp xã hội hiểu rõ vì sao phải tổ chức thi lại thay vì áp dụng các phương án khác.
Theo bà Nga, không có giải pháp nào hoàn hảo, phương án tổ chức thi lại là phù hợp nhất ở thời điểm hiện nay, bởi nếu giữ nguyên kết quả cũ hoặc hủy kết quả mà không tạo cơ hội thi lại, nhiều học sinh không vi phạm sẽ có nguy cơ mất cơ hội vào đại học hoặc phải chậm một năm học.
Trường THPT chuyên Tuyên Quang (Ảnh: Minh Chiến).
Nữ đại biểu cũng lưu ý, xử lý vụ việc không chỉ cần bảo đảm tính nghiêm minh mà còn phải đặt yếu tố nhân văn lên hàng đầu. Bà cho rằng không thể quy toàn bộ trách nhiệm cho học sinh khi những người trực tiếp tổ chức, bố trí và thực hiện hành vi gian lận lại là người lớn.
Theo vị đại biểu Quốc hội, công bằng là bảo đảm quyền lợi giữa các thí sinh, còn nhân văn là không tước đi cơ hội học tập cũng như không tạo ra định kiến xã hội đối với những học sinh mới 17-18 tuổi.
Đối với kỳ thi lại sắp tới, bà Nga cho rằng khâu tổ chức cần được chuẩn bị kỹ lưỡng để vừa bảo đảm nghiêm túc, minh bạch, vừa tạo được tâm lý ổn định cho thí sinh.
Bên cạnh đó, nữ đại biểu cũng mong dư luận có cái nhìn khách quan và nhân văn hơn đối với các thí sinh của Trường THPT chuyên Tuyên Quang, tránh đánh đồng tất cả học sinh với những trường hợp vi phạm hoặc công kích các em trên mạng xã hội.
Không để thí sinh có năng lực thực chất mất cơ hội học tập
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, sai phạm tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang là đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín, công bằng của kỳ thi, tác động tiêu cực đến uy tín của ngành giáo dục và niềm tin của xã hội đối với công tác tổ chức kỳ thi.
Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng (Ảnh: Minh Phong).
Thứ trưởng cho biết Bộ GD&ĐT cũng đã cầu thị, lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, các đại biểu Quốc hội, các nhà giáo, phụ huynh, cơ quan báo chí về tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh cao đẳng, đại học, cũng như phương án đối với các thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
"Các ý kiến được bộ nghiên cứu, tiếp thu, phối hợp với các cơ quan liên quan để có phương án xử lý với tinh thần khẩn trương, thận trọng, thượng tôn pháp luật, đảm bảo tính răn đe, cảnh tỉnh, tính giáo dục và tính nhân văn", ông Thưởng nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng, quá trình lựa chọn phương án được thực hiện trong thời gian gấp rút nhưng rất thận trọng, bám sát quy định của pháp luật, kết quả điều tra, ý kiến phản biện của các chuyên gia và dư luận xã hội. Tất cả các phương án đều được xem xét trên cơ sở những nguyên tắc, tiêu chí đã được Chính phủ chỉ đạo.
Sau khi cân nhắc toàn diện, Bộ GD&ĐT thống nhất lựa chọn phương án tổ chức thi lại cho các thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, vì đây là phương án phù hợp nhất, hợp tình, hợp lý và hợp pháp nhất trong bối cảnh hiện nay.
Lãnh đạo Bộ GD&ĐT cho rằng, phương án này đảm bảo tính nhân văn trong giáo dục, không để thí sinh có năng lực thực chất bị mất cơ hội học tập, đảm bảo quyền lợi công bằng cho tất cả thí sinh trong tuyển sinh cao đẳng, đại học, đồng thời giữ nghiêm kỷ cương, pháp luật và uy tín của kỳ thi.
Về việc sau khi có kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra, những thí sinh xác định có vi phạm sẽ xử lý ra sao, Thứ trưởng khẳng định, nguyên tắc tổ chức thi lại không phải để kết quả được hợp pháp hóa hay những thí sinh nếu có vi phạm được xóa bỏ.
Sau khi thi lại và nếu các em trúng tuyển cao đẳng, đại học mà các cơ quan chức năng phát hiện có vi phạm Quy chế thì tùy theo tính chất mức độ để xử lý.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đề nghị tỉnh Tuyên Quang chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để tổ chức thi lại cho thí sinh, đặc biệt chú trọng lựa chọn đội ngũ cán bộ làm công tác thi, bảo đảm kỳ thi diễn ra đúng quy trình, quy chế.
Ông cũng đề nghị ngành giáo dục tỉnh phối hợp chặt chẽ với gia đình, các cơ quan chức năng làm tốt công tác tư tưởng, giúp học sinh ổn định tâm lý, tự tin bước vào kỳ thi, thực hiện nghiêm quy chế và thể hiện đúng năng lực thực chất của mình.
Như Dân trí đã đưa tin, sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thống kê điểm thi môn toán tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang gây chú ý khi có tới 147/328 thí sinh đạt điểm 10, số thí sinh còn lại đa số đạt điểm từ 9. Điểm trung bình của nhóm này là 9,58, cao nhất cả nước.
Vào cuộc xác minh, làm rõ, ngày 7/7, Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Ngày 17/7, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã rút hồ sơ vụ án xảy ra tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang để tiếp tục điều tra. Đến nay, cơ quan công an đã khởi tố 29 bị can và bắt tạm giam 7 đối tượng.
