Dịp 24/6 âm lịch hàng năm, lễ vía Quan Thánh Đế Quân được tổ chức tại chùa Ông là nét đẹp văn hóa tín ngưỡng được gìn giữ qua nhiều thế hệ tại Hội An. Rất đông người dân, du khách đổ về phố cổ dịp này để dâng hương, dâng lễ cầu bình an, may mắn, tài lộc…
Chùa Ông (còn được gọi là Quan Công Miếu, tại số 24 Trần Phú, phường Hội An, Đà Nẵng), được cộng đồng người Hoa xây dựng năm 1653, thờ Quan Thánh Đế Quân (tức Quan Công), một biểu tượng Trung, Tín, Tiết, Nghĩa trong văn hóa Á Đông.
Đoàn diễu hành lễ vía Quan Thánh Đế Quân đi qua các con phố trong phố cổ Hội An (Ảnh: Bình An).
Anh Trần Văn Cường (31 tuổi, phường Thanh Khê, Đà Nẵng) cho biết đã thành thông lệ, năm nào anh cũng đến chùa Ông. “Ngoài ngày lễ vía, tôi còn đến chùa Ông mỗi dịp đầu năm mới hoặc khi có vụ làm ăn mua bán lớn để cầu xin tài lộc, may mắn”, anh Cường nói.
Hội An từng là một đô thị thương cảng sầm uất, thường xuyên diễn ra các hoạt động buôn bán giữa các thương nhân. Để đảm bảo sự tin tưởng trong các giao dịch nợ nần và vay mượn, thương nhân cần có nơi thề nguyền và cam kết.
Người dân, du khách lễ bái cầu tài lộc, may mắn tại Quan Công Miếu (Ảnh: Bình An).
Theo tài liệu lưu giữ ở Trung tâm bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, thương cảng Hội An đã từng có những giao dịch mua chịu, bán chịu cả thuyền hàng lớn. Quan Thánh Đế Quân được người dân tôn kính như một vị thánh, không chỉ chứngchữ tín trong các mối quan hệ thương mại, mà còn trừng phạt những kẻ vi phạm điều ước nguyện.
Quan Công Miếu ở Hội An không chỉ mang ý nghĩa trọng tài, tòa án kinh tế mà còn là nơi trừng phạt tráo trở, cân bằng xã hội, hỗ trợ cho người dân. Việc thờ Quan Thánh Đế Quân có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống cộng đồng ở Hội An.
Ông Nguyễn Đức Minh, cán bộ Trung tâm bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An cho biết trong các thời kỳ lịch sử, Quan Công Miếu do một hội đồng có tên gọi Ngũ Hương Minh Hương xã chăm sóc và lo tế lễ.
Theo ông Minh, lễ vía Quan Công ở chùa Ông tùy từng thời kỳ và điều kiện mà tổ chức lớn hoặc nhỏ nhưng luôn được duy trì. Đây không phải là tôn thờ một Quan Công mà chính là tôn thờ và cúng tế một vị Quan Thánh Đế Quân trung liệt nghĩa khí, tiết liệt oai phong, căm ghét gian tà, tráo trở, bảo hộ sự bình an cho dân chúng.
Du khách ghi lại hình ảnh lễ vía tại chùa Ông (Ảnh: Bình An).
Hiện nay, hình tượng Quan Công đã được “Hội An hóa” và trở thành tín ngưỡng hết sức quan trọng trong đời sống cộng đồng. Khi con người có niềm tin sẽ có tất cả, trong đó niềm tin trong tín ngưỡng còn có tác động duy trì cân bằng hành động hướng đạo của con người để vươn tới chân, thiện, mỹ.
Ngoài lễ chính trên, hàng ngày và các dịp rằm, mùng một âm lịch hàng tháng, dân cư trong phố cổ và khách thập phương vẫn thường xuyên đến lễ bái cầu xin phù hộ.
Đặc biệt vào dịp Tết Nguyên Tiêu, ngày 14-15-16 tháng Giêng âm lịch (sau Tết Nguyên đán), hàng nghìn người ở Hội An và khách thập phương đổ về Quan Công Miếu xin lộc, cầu tài, cầu phúc. Vào những ngày này, dòng người xếp hàng nhiều giờ để đến lượt vào chiêm bái.
Theo Trung tâm bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, lễ vía Quan Thánh Đế Quân góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, giới thiệu đến người dân và du khách những giá trị giao lưu văn hóa đặc sắc của thương cảng quốc tế Hội An xưa.
