Trên bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) có nhiều cung đường trekking (đi bộ dã ngoại) hấp dẫn, song một số khu vực tiếp giáp biển, địa hình ghềnh đá hiểm trở và thường xuyên chịu tác động của sóng lớn, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Ngoài Mũi Nghê, nơi 4 người bị sóng cuốn ra biển ngày 8/8, hai khu vực khác là Hục Lỡ (còn gọi là Ghềnh Bàng) và bãi Đá Đen cũng không được phép trekking tự phát.

Nạn nhân Trương Thị Phương được cứu sống sau khi bị sóng cuốn ở Mũi Nghê (Ảnh: A Cường).
Điểm chung của các khu vực này là địa hình ghềnh đá sát biển, trong khi dòng nước và sóng có thể thay đổi bất ngờ. Khi rơi xuống nước tại những vị trí trên, người gặp nạn rất khó tự xử lý nếu không có kỹ năng và sự hỗ trợ kịp thời.
Anh Lâm Huỳnh Nhân, huấn luyện viên dạy bơi sinh tồn tại Đà Nẵng, cho biết vùng biển quanh bán đảo Sơn Trà có hệ thống dòng hải lưu phức tạp, có thể hình thành những vùng nước xoáy.
Tại các khu vực ghềnh đá như Mũi Nghê, sóng liên tục tác động vào bờ đá, có thời điểm cao hơn 1m. Đáng lưu ý, sau những đợt sóng nhỏ vẫn có thể xuất hiện sóng lớn từ hướng khác, khiến người đứng sát mép nước khó chủ động ứng phó.
Từ kinh nghiệm huấn luyện bơi sinh tồn, anh Nhân cho rằng điều quan trọng nhất khi trekking ở những khu vực hiểm trở là đặt sự an toàn lên trước việc chinh phục hay chụp được một bức ảnh ưng ý.
Theo anh Nhân, kỹ năng bơi là yếu tố quan trọng nhưng không phải điều kiện duy nhất quyết định khả năng sống sót khi gặp sự cố dưới nước.
Trong trường hợp bất ngờ rơi xuống biển, điều cần làm trước tiên là giữ bình tĩnh, hạn chế vùng vẫy. “Ngay cả người bơi tốt, nếu rơi vào tình huống bất ngờ mà mất bình tĩnh cũng rất dễ đuối nước. Ngược lại, người không biết bơi nhưng giữ được bình tĩnh và biết cách nổi vẫn có cơ hội tự bảo vệ mình”, anh Nhân phân tích.

Chuyên gia khuyến cáo không nên vùng vẫy khi rơi xuống biển, nhất là tại khu vực có đá ngầm. Trong ảnh là tay chị Phương bị cứa vào đá ngầm khi sóng cuốn xuống biển (Ảnh: Hoài Sơn).
Anh Nhân lý giải cơ thể con người có khả năng nổi trong nước biển. Khi hoảng loạn và liên tục quẫy đạp, nạn nhân sẽ nhanh chóng tiêu hao oxy, mất sức, dễ bị chìm. Vì vậy, thay vì cố bơi ngay, cần thả lỏng cơ thể, kiểm soát hơi thở và giữ phần đầu, miệng trên mặt nước.
Đặc biệt, nếu bị sóng đánh vào khu vực nhiều đá, việc cố bơi ngược vào bờ có thể khiến nạn nhân nhanh chóng mất sức. Sóng có thể liên tục đẩy người vào vách đá, gây thương tích rồi kéo ngược ra biển. Theo anh Nhân, trong trường hợp này, nếu còn khả năng kiểm soát cơ thể, người gặp nạn cần cố gắng tách khỏi khu vực đá, thả lỏng để tận dụng lực nổi của nước và chờ lực lượng cứu hộ.
Không nên tự ý lao xuống biển cứu người khi sóng lớn
Từ kinh nghiệm của mình, anh Nhân khuyến cáo người dân, du khách không nên đi một mình khi khám phá các khu vực hiểm trở. Các nhóm nên có 3-4 thành viên trở lên để có thể hỗ trợ nhau khi xảy ra sự cố.
Đối với những cung đường rừng, núi đá phức tạp, nên có người hướng dẫn am hiểu địa hình, kiểm tra dự báo thời tiết và tình hình biển trước khi xuất phát. Việc lựa chọn trang phục, giày dép, thiết bị phù hợp cũng rất quan trọng, nhất là tại những đoạn đường dốc, trơn trượt hoặc phải di chuyển qua ghềnh đá.

Lực lượng chức năng tìm kiếm 2 nạn nhân còn mất tích vào ngày 8/8 (Ảnh: A Linh).
Theo anh Nhân, nếu nhận thấy thời tiết xấu, biển động hoặc sóng lớn, người tham gia nên dừng chuyến đi hoặc ở trên bờ thay vì cố tiếp cận khu vực sát biển. Một quyết định quay lại đúng lúc có thể ngăn chặn những tình huống nguy hiểm.
Một kỹ năng khác được anh Nhân lưu ý là không tùy tiện lao xuống biển cứu người trong điều kiện sóng lớn khi không có chuyên môn, kỹ năng bơi và thiết bị phù hợp. Khi phát hiện người khác gặp nạn, thành viên trên bờ nên tìm các vật có khả năng nổi như phao, can nhựa, chai lớn, gỗ hoặc những vật dụng phù hợp để ném cho nạn nhân bám vào. Nếu có quần áo hoặc vật dụng có khả năng nổi, cũng có thể sử dụng để hỗ trợ người gặp nạn.
Anh Nhân cho rằng dù việc ném vật nổi trong điều kiện sóng lớn không dễ, nhưng đây vẫn là cách giúp nạn nhân có thêm điểm tựa mà không đặt các thành viên khác vào tình huống nguy hiểm.
“Người không biết bơi cũng không nên tự ý lao xuống khi biển đang có sóng lớn. Nếu mất kiểm soát tình hình, rất dễ từ người cứu hộ trở thành nạn nhân”, anh Nhân cảnh báo.
Sáng 8/8, nhóm 6 người đi bộ ra khu vực Mũi Nghê chụp ảnh, tắm biển, có 3 cô gái cùng 24 tuổi và một người đàn ông 30 tuổi bị sóng cuốn trôi. Tàu cá của ngư dân đã vớt được người đàn ông. Đến chiều 8/8, một nạn nhân khác đã được cứu sống. Còn 2 nạn nhân mất tích.