Xơ gan khó nhận biết ở giai đoạn đầu
Gan là cơ quan lớn thứ hai trong cơ thể và là một trong những cơ quan quan trọng nhất đối với sức khỏe con người.
Xơ gan là một bệnh lý tiến triển, đe dọa trực tiếp đến cả gan và tính mạng của người bệnh. Đây là căn bệnh không hiếm gặp. Hàng triệu người tại Mỹ đang sống chung với bệnh xơ gan. Con số thực tế có thể còn cao hơn, do nhiều người không được chẩn đoán bệnh cho đến khi xuất hiện các triệu chứng ở giai đoạn nặng.
Ở giai đoạn đầu, các bệnh gan nhiễm mỡ, xơ gan thường không có triệu chứng rõ ràng (Ảnh minh họa: iStock).
Theo thời gian, bệnh làm suy giảm chức năng gan và cuối cùng dẫn đến suy gan.
Bệnh xơ gan thường có hai giai đoạn: giai đoạn còn bù và giai đoạn mất bù.
- Xơ gan còn bù
Theo Medical News Today, ở giai đoạn này, bệnh thường không có triệu chứng. Người bệnh có thể không có triệu chứng trong nhiều năm.
Đây là giai đoạn đầu của bệnh xơ gan. Lúc này, gan đã xuất hiện các mô sẹo xơ hóa nhưng phần gan lành còn lại vẫn cố gắng hoạt động để duy trì các chức năng quan trọng, cơ thể chưa xuất hiện các biến chứng nặng.
Chính vì vậy, bệnh thường khó được phát hiện ở giai đoạn này, ít biểu hiện triệu chứng hoặc triệu chứng rất mơ hồ, khó chẩn đoán. Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm bệnh xơ gan ở giai đoạn còn bù thì có thể giúp bảo tồn chức năng gan và làm chậm tiến triển bệnh.
- Xơ gan mất bù
Người bệnh ở giai đoạn này đã xuất hiện các triệu chứng và biến chứng. Khác với giai đoạn đầu của bệnh xơ gan, khi bước vào giai đoạn xơ gan mất bù thì gan đã bị tổn thương nặng, mất khả năng hoạt động bù đắp. Tình trạng sức khỏe bệnh nhân lúc này khá nguy hiểm, điều trị khó khăn và hiệu quả thấp.
Làm gì để ngăn bệnh gan tiến triển?
Theo Bộ Cựu chiến binh Mỹ, mặc dù xơ gan là bệnh tiến triển, nhưng một số người bệnh có thể chuyển từ giai đoạn mất bù (có triệu chứng) trở lại giai đoạn còn bù (không có triệu chứng). Đây là một quá trình đầy thách thức, trong đó một trong những biện pháp quan trọng nhất là tránh hoàn toàn các loại đồ uống có cồn.
Để ngăn ngừa bệnh tiến triển từ giai đoạn không triệu chứng sang giai đoạn có triệu chứng, người bệnh có thể thực hiện các thay đổi lối sống sau:
- Tập thể dục thường xuyên.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Điều trị các bệnh lý có thể gây xơ gan, chẳng hạn như viêm gan B hoặc C.
- Thăm khám định kỳ và điều trị kịp thời các biến chứng.
- Bỏ thuốc lá.
Điều này có nghĩa là việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh là vô cùng quan trọng đối với bệnh nhân.
Bản thân bệnh xơ gan có thể ảnh hưởng đến chế độ ăn và quá trình trao đổi chất, vì vậy người bệnh nên cân nhắc:
- Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn.
- Hạn chế lượng chất lỏng nạp vào cơ thể.
- Chia nhỏ bữa ăn và ăn nhiều lần trong ngày.
- Bổ sung nhiều chất đạm (protein).
- Bổ sung kẽm, vitamin B, folate và magie.
- Tránh nạp quá nhiều vitamin A và D.
- Tránh dùng vitamin C nếu nồng độ sắt trong cơ thể cao.
Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm bổ sung nào hoặc thực hiện những thay đổi lớn trong chế độ ăn uống.
Để phát hiện sớm bệnh gan, cách tốt nhất là nên sàng lọc gan mật định kỳ, một năm ít nhất 2 lần. Chi phí khám định kỳ rẻ hơn rất nhiều so với việc điều trị bệnh về gan. Xét nghiệm máu có thể cho bác sĩ biết bệnh nhân đang gặp vấn đề gì về gan. Siêu âm, chụp CT hay chụp cộng hưởng từ sẽ chỉ ra gan bị tổn thương hay không.
