Tháng 12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh cử cụ Huỳnh Thúc Kháng làm đặc phái viên đi kinh lý miền Trung để giải thích đường lối kháng chiến, kêu gọi toàn dân ủng hộ Chính phủ, ủng hộ cách mạng.
Đầu năm 1947, khi đang làm việc ở Quảng Ngãi, cụ Huỳnh Thúc Kháng lâm bệnh nặng và qua đời. Cụ được nhân dân an táng trên đỉnh núi Thiên Ấn (phường Trương Quang Trọng, Quảng Ngãi) theo tâm nguyện.
Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng nằm trên đỉnh Thiên Ấn, đây được xem là ngọn núi biểu tượng của tỉnh Quảng Ngãi (Ảnh: Quốc Triều).
Núi Thiên Ấn nằm bên dòng sông Trà Khúc, đỉnh núi này được xem là biểu tượng của tỉnh Quảng Ngãi. Mộ cụ Huỳnh nằm ở phía Tây núi Thiên Ấn, cách chùa Thiên Ấn khoảng 100m.
Năm 1990, mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng và chùa Thiên Ấn đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.
Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng được lập năm 1947 và trải qua trùng tu, tôn tạo vào các năm 1959, 1971, 1994 và 2019. Trước ngôi mộ có bàn thờ liền kề với một đài bia. Mặt trước bia ghi lại đôi nét về thân thế, sự nghiệp, mặt sau có nội dung ca ngợi lòng yêu nước, sự liêm chính của cụ Huỳnh.
Xung quanh mộ cụ Huỳnh là rừng cây rợp bóng mát. Đứng từ đây, người đến viếng có thể nhìn thấy dòng sông Trà Khúc uốn lượn qua khu vực đô thị trung tâm tỉnh Quảng Ngãi. Thời gian qua, di tích mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng là điểm đến quen thuộc của người dân tỉnh Quảng Ngãi cũng như du khách.
Những ngày cuối tháng 9, hàng chục đoàn viên THPT Huỳnh Thúc Kháng (thành phố Đà Nẵng) đã đến viếng, dâng hương tại phần mộ cụ trên đỉnh Thiên Ấn. Thầy Đoàn Văn Chiến, Bí thư Đoàn Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, cho biết đây là một trong những hoạt động của đoàn trường hướng đến kỷ niệm 150 ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876-1/10/2026).
Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng nhiều lần được trùng tu, tôn tạo (Ảnh: Quốc Triều).
Qua chuyến đi này, đoàn trường muốn giúp đoàn viên tìm hiểu sâu hơn về thân thế, sự nghiệp người chí sĩ mà trường vinh dự mang tên. Qua đó giúp đoàn viên, học sinh nhà trường nâng cao ý thức trách nhiệm trong học tập, rèn luyện.
“Chúng tôi muốn đến đây dâng hương, tri ân công lao cụ Huỳnh Thúc Kháng. Trước phần mộ cụ, chúng tôi nguyện ra sức học tập, giảng dạy thật tốt để xây dựng ngôi trường xứng đáng với tên tuổi cụ Huỳnh Thúc Kháng”, thầy Chiến chia sẻ.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chủ tịch UBND phường Trương Quang Trọng, chính quyền địa phương xác định phải quan tâm tôn tạo, giữ gìn mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng. Khu vực này thường xuyên được dọn dẹp vệ sinh, trồng hoa, cây xanh để tạo cảnh quan phục vụ các đoàn khách đến viếng.
“Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng là "địa chỉ đỏ" trên địa bàn phường. Các cơ quan tỉnh cũng như địa phương thường xuyên viếng mộ cụ để bày tỏ lòng tri ân. Mỗi năm nơi đây còn đón tiếp nhiều đoàn cán bộ, đoàn viên, du khách từ nhiều tỉnh, thành khác”, bà Dung cho biết.
Đoàn viên của Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng (thành phố Đà Nẵng) viếng mộ cụ Huỳnh (Ảnh: Quốc Triều).
Cũng theo bà Dung, từ cuối tháng 9 đến nay đã có hàng chục đoàn khách từ các tỉnh, thành khác đến thăm viếng mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng.
Vào ngày 30/9, UBND tỉnh Quảng Ngãi sẽ tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa nhân kỷ niệm 150 năm ngày sinh cụ Huỳnh.
Cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ngày 1/10/1876, tại làng Thạnh Bình, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam cũ, nay là xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng. Cụ Huỳnh Thúc Kháng là một chí sĩ yêu nước, nhà báo và nhà lãnh đạo có uy tín. Cụ đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp cứu nước, cứu dân.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, cụ Huỳnh nhận lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh để đảm nhiệm chức Bộ trưởng Nội vụ. Trong thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm Pháp, cụ Huỳnh được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Cụ cũng từng giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam.
Cuối năm 1946, cụ là đặc phái viên Chính phủ vào làm việc tại Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Trung Bộ đóng tại huyện Nghĩa Hành cũ, nay là xã Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi.
Ngày 21/4/1947, cụ Huỳnh Thúc Kháng qua đời do lâm bệnh nặng.
