Xây lăng mộ cho cả nhà
Thời gian qua, gần như ngày nào ông Lê Là (SN 1945, trú thôn An Bằng, xã Phú Vinh, thành phố Huế) cũng ra nghĩa trang làng để giám sát việc sửa chữa nơi an nghỉ của cha mẹ và xây mới lăng mộ cho các con.
Theo ông Là, suốt 30 năm qua, gia đình đã xây dựng 15 lăng mộ cho những người đã mất và cả người đang sống, bình quân mỗi công trình có chi phí xây dựng khoảng 1 tỷ đồng.
Đặc biệt vào năm 2020, từ nguồn tiền do con cái ở nước ngoài gửi về, ông Là đã chi 1,7 tỷ đồng để xây dựng nơi sau này vợ chồng ông sẽ an nghỉ khi "nhắm mắt xuôi tay".

Lăng mộ có chi phí xây dựng 1,7 tỷ đồng của vợ chồng ông Là (Ảnh: Cao Tiến).
Hiện nay, ông Là tiếp tục đầu tư khoản tiền lớn để sửa lại lăng mộ của cha mẹ đã xây dựng cách đây 30 năm. Rất nhiều đồ sành, sứ được gia đình mua về để trang trí, đắp nổi các họa tiết.
Bên cạnh đó, các con của ông Là đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài cũng gửi tiền về, nhờ xây giúp “ngôi nhà vĩnh hằng” với diện tích khá lớn, nằm cạnh lăng cha mình.
Ông Là cho biết trước đây do điều kiện kinh tế khó khăn, khi có người thân mất, dân An Bằng chỉ đem ra chôn cất bình thường ở khu nghĩa trang của làng. Từ năm 1979, người dân vùng quê ven biển này bắt đầu xuất ngoại tìm đến các nước phát triển như Mỹ, Canada, Úc để làm ăn.
Cận cảnh khu lăng mộ của gia đình ồng Lê Là (Video: Vi Thảo).
Sau khi ổn định công việc, có thu nhập, lực lượng lao động ở nước ngoài gửi tiền về cho gia đình ở An Bằng xây dựng lại lăng mộ cho ông bà, cha mẹ nhằm báo hiếu. Các hộ dân ở đây đua nhau xây mộ với quy mô lớn, cái sau lớn hơn cái trước và được trang trí xa hoa, lộng lẫy không khác gì lăng mộ vua chúa.
“Nhiều người dân An Bằng còn xây dựng lăng mộ cho bản thân mình từ khi còn sống”, ông Là cho hay.
Theo tìm hiểu của phóng viên, gia đình ông Lê Là không phải là trường hợp duy nhất ở thôn An Bằng bỏ ra số tiền lớn để xây dựng lăng mộ cho người đã mất và người còn sống.
Trước đó, câu chuyện vợ chồng ông Hồ Văn Thiết (SN 1939) và bà Văn Thị Thuận (1940) đang sống khỏe mạnh nhưng đã chi 3 tỷ đồng tự xây lăng mộ đồ sộ cho mình.

Người dân An Bằng thường mua nhiều đồ sành sứ mới về đập bể để trang trí lăng mộ (Ảnh: Cao Tiến).
Khu lăng mộ của vợ chồng ông Thiết, bà Thuận nằm ở mặt tiền một con đường trong khu nghĩa trang An Bằng, có quy mô xây dựng tương đối lớn, bề thế hơn so với các lăng mộ khác.
Trao đổi với phóng viên vào năm 2024, ông Thiết cho biết khu lăng mộ của vợ chồng được xây dựng từ năm 2021. Để xây dựng khu lăng mộ, ông thuê 10 thợ lành nghề thi công ròng rã trong suốt 3 năm liền, tiêu tốn hơn 19 tấn sành sứ để khảm hoa văn. Toàn bộ kinh phí để xây lên nơi an nghỉ của ông bà do 9 người con đang sống ở nước ngoài đóng góp.
"Thành phố lăng mộ"
Theo ghi nhận, tại nghĩa trang An Bằng hiện có rất nhiều nhóm thợ xây dựng tiếp tục thi công hàng loạt công trình lăng mộ mới theo yêu cầu của gia chủ.
Một chủ thầu xây dựng tiết lộ, các công trình thường có chi phí dao động từ 600 triệu đến 1 tỷ đồng, nhiều lăng mộ tốn 2-3 tỷ đồng để hoàn thiện. Thời gian xây dựng kéo dài 6 tháng đến 1 năm, có công trình mất nhiều thời gian để hoàn thiện hơn, chủ yếu là ở khâu trang trí, khảm sành sứ.
Nghĩa trang An Bằng hiện khá nổi tiếng, từng xuất hiện trên nhiều tờ báo trong nước và cả nước ngoài, được mệnh danh là “thành phố lăng mộ”.
Các lăng mộ nằm sát nhau, với nhiều kiểu kiến trúc, màu sắc, không theo một quy chuẩn nhất định. Nơi đây hiện thu hút rất nhiều du khách tham quan vì sự hiếu kỳ.

Con ông Là đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài gửi tiền về nhờ cha xây giúp lăng mộ (Ảnh: Cao Tiến).
Ông Phạm Phụng, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Vinh, cho biết toàn khu nghĩa trang An Bằng có diện tích khoảng 60ha, với hơn 5.000 lăng mộ, trong đó đa phần công trình có quy mô lớn về diện tích.
Theo ông Phụng, việc người dân xây dựng khu lăng mộ gia đình, dòng tộc là do yếu tố lịch sử để lại, trên phần diện tích mà gia đình đã canh tác từ trước đây.
Hiện chính quyền địa phương đã quy hoạch khu nghĩa trang nhân dân mới; kêu gọi, vận động người dân không cơi nới lăng mộ, thực hiện nếp sống văn minh trong tang lễ, sử dụng phương án hỏa táng khi có người thân qua đời.
Trước đó, UBND thành phố Huế đã có quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong tổ chức tang lễ cho người quá cố. Theo quy định, việc tổ chức lễ tang trong vòng 72 giờ từ khi có người qua đời cho đến lúc đưa tang, trường hợp đặc biệt giao Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định.
Thành ủy Huế cũng đã ban hành chỉ thị liên quan đến việc tổ chức tang lễ tiết kiệm, văn minh, phù hợp phong tục tập quán, văn hóa truyền thống của địa phương.
Theo lãnh đạo Thành ủy Huế, việc tổ chức tang lễ tại địa phương này vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập như kéo dài ngày, đốt, rải vàng mã với số lượng lớn, lấn chiếm lòng đường, hè phố gây cản trở giao thông, xây dựng lăng mộ phô trương lãng phí,...
Trong thời gian tới, thành phố Huế khuyến khích người dân sử dụng hình thức hỏa táng cho người chết, đồng thời yêu cầu các địa phương quy hoạch nghĩa trang theo hướng đồng bộ, sử dụng đất tiết kiệm.