Dự báo đến năm 2030, số người từ 60 tuổi trở lên tại Việt Nam sẽ xấp xỉ 18 triệu người, tăng gần 4 triệu người so với năm 2024. Trong số này, khoảng hai phần ba có bệnh nền và hơn 50% có nhiều bệnh lý nền cùng lúc.
Đáng chú ý, bệnh đái tháo đường và bệnh thận mạn có thể khiến hệ thống miễn dịch suy yếu, hoạt động kém hiệu quả hơn.
Các nghiên cứu cho thấy bệnh nhân đái tháo đường có thể mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và viêm phổi thường xuyên hơn. Ở người bệnh đái tháo đường, nguy cơ mắc zona thần kinh cao hơn 38%. Đồng thời, bệnh cũng làm gia tăng nguy cơ nhiễm RSV và diễn biến nặng ở người lớn tuổi.
Trong khi đó, bệnh thận mạn làm tăng 29% nguy cơ mắc zona thần kinh, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng như RSV và diễn tiến nặng.
Kiểm tra đường huyết cho bệnh nhân đái tháo đường (Ảnh: Tú Anh).
Chia sẻ tại Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ 20 của Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam diễn ra mới đây, PGS.TS.BS Nguyễn Khoa Diệu Vân, Phó Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam cho biết miễn dịch suy giảm theo tuổi cùng yếu tố bệnh nền khiến nhiễm trùng trở nên nặng hơn.
“Vì vậy, người bệnh đái tháo đường cần hiểu rằng tiêm chủng là một phần của “lá chắn miễn dịch”, quan trọng như kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu”, PGS Vân nói.
Theo hướng dẫn thực hành lâm sàng năm 2024 của Tổ chức Cải thiện Kết quả Bệnh thận Toàn cầu, chương trình tiêm chủng là một trong các giải pháp can thiệp chủ động cho bệnh nhân. Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam cũng đưa ra khuyến cáo tiêm chủng cho người mắc bệnh thận mạn.
GS.TS.BS Võ Tam, Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam cho rằng việc đánh giá nguy cơ và tư vấn dự phòng nên được lồng ghép vào theo dõi lâu dài, dựa trên tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng người bệnh. Bác sĩ có thể rà soát tiền sử tiêm chủng và tư vấn các biện pháp dự phòng phù hợp cho từng người bệnh.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế cũng đã ban hành Hướng dẫn kiểm soát yếu tố nguy cơ, người có yếu tố nguy cơ, người mắc bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng.
Theo đó, tiêm chủng được đưa vào nhóm biện pháp dự phòng một số bệnh không lây nhiễm phổ biến. Trong đó, có các bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc xin như viêm gan B, HPV, RSV, cúm, phế cầu và zona thần kinh.
Bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm và có thể không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. Một số dấu hiệu có thể gặp gồm phù mặt, chân; nước tiểu có bọt, tiểu máu. Tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường là những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh thận mạn.
Bệnh đái tháo đường có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Vì thế, người dân, đặc biệt là nhóm có nguy cơ cao, nên duy trì thói quen kiểm tra đường huyết định kỳ để phát hiện bệnh từ sớm.
Dấu hiệu cảnh báo bệnh đái tháo đường gồm khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, tiểu đêm; ăn nhiều nhưng sụt cân; nhìn mờ; mệt mỏi kéo dài; nhiễm trùng da tái phát, vết thương lâu lành. Tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, thừa cân/béo phì hoặc ít vận động là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
