Mua công cụ AI xuất phát từ bài toán kinh doanh cụ thể
Chiều 31/7, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số" đã diễn ra tại Hà Nội. Sự kiện do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (Hanoisme) tổ chức, với sự bảo trợ truyền thông của báo Dân trí.
Chia sẻ về câu chuyện thực tế tại doanh nghiệp, bà Ngô Minh Anh, Giám đốc MCG Management Consulting, cho rằng một trong những rào cản lớn nhất của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong quá trình ứng dụng AI là tư duy "mua công cụ" thay vì thay đổi cách vận hành. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu sử dụng các ứng dụng AI phổ biến nhưng vẫn duy trì quy trình làm việc cũ, khiến hiệu quả mang lại còn rất hạn chế.
"AI không đơn giản thay thế con người mà đang tái định vị cách tổ chức công việc. Tương lai không phải là cuộc cạnh tranh giữa con người và AI, mà là sự phân chia lại vai trò giữa con người, AI và các hệ thống tự động", bà Minh Anh nhấn mạnh.
Bà Ngô Minh Anh, Giám đốc MCG Management Consulting, chia sẻ tại sự kiện (Ảnh: Thành Đông).
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, bà Minh Anh cho rằng việc triển khai AI không nên bắt đầu bằng câu hỏi "nên mua công cụ AI nào", mà cần xuất phát từ bài toán kinh doanh cụ thể. Doanh nghiệp cần xác định đâu là quy trình đang gây lãng phí thời gian, phát sinh nhiều sai sót hoặc làm mất khách hàng để ưu tiên ứng dụng AI.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tái thiết kế quy trình trước khi tự động hóa theo nguyên tắc loại bỏ những khâu không cần thiết, đơn giản hóa, chuẩn hóa quy trình rồi mới AI hóa và đo lường hiệu quả. Mỗi ứng dụng AI cũng phải có người chịu trách nhiệm rõ ràng, từ quản lý dữ liệu đầu vào, kiểm tra kết quả đầu ra đến đánh giá hiệu quả thông qua các chỉ số KPI cụ thể.
"Năng suất không đến từ AI mà đến từ cách doanh nghiệp thiết kế lại công việc, dữ liệu, con người và cơ chế chịu trách nhiệm. Tương lai sẽ không thuộc về doanh nghiệp sở hữu nhiều AI nhất, mà thuộc về doanh nghiệp biết tổ chức hiệu quả nhất sự hợp tác giữa con người và AI", bà khẳng định.
Đừng "nhận hỗ trợ cho có", hãy bắt đầu từ bài toán của doanh nghiệp
Tại phiên thảo luận, ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, cũng cho biết thành phố đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử và kinh tế số. Các chương trình này được xây dựng đồng bộ, bám sát định hướng của Luật Thủ đô và các nghị quyết về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ông cũng nhấn mạnh rằng Hà Nội đang triển khai nhiều sáng kiến nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường số, thí điểm các mô hình tiêu dùng số và xây dựng hệ thống liên thông dữ liệu logistics phục vụ hoạt động xuất khẩu. Những chương trình này không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường mà còn thúc đẩy quá trình số hóa toàn diện trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Các chuyên gia thảo luận tại tọa đàm (Ảnh: Thành Đông).
Phát biểu bế mạc Diễn đàn, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hanoisme, chia sẻ rằng thực tiễn cho thấy các doanh nghiệp không thiếu khát vọng đổi mới, nhưng vẫn thiếu một hệ sinh thái hỗ trợ đủ mạnh và đồng bộ để hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi.
"Công nghệ nếu không gắn với bài toán kinh doanh sẽ khó tạo ra giá trị. Nguồn vốn nếu không đi cùng năng lực quản trị và thị trường sẽ khó phát huy hiệu quả. Chính sách nếu chỉ dừng ở văn bản thì chưa thể trở thành động lực phát triển", ông nói.
Theo lãnh đạo Hanoisme, doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận đối với các chương trình hỗ trợ. Thay vì coi đây là những chính sách để "nhận hỗ trợ cho có", doanh nghiệp cần bắt đầu từ những bài toán kinh doanh cụ thể như cắt giảm chi phí ở khâu nào, nâng cao năng suất ở đâu, cải thiện doanh thu ra sao, dữ liệu nào cần chuẩn hóa hay sản phẩm nào có thể thương mại hóa.
"Khi xác định đúng bài toán, công nghệ sẽ trở thành một khoản đầu tư tạo ra giá trị. Ngược lại, nếu mục tiêu chưa rõ ràng, công nghệ rất dễ trở thành một khoản chi phí", ông Quốc Anh nhấn mạnh.
Ông cũng bày tỏ kỳ vọng những nội dung thảo luận sẽ sớm được chuyển hóa thành các chương trình hành động cụ thể, góp phần giúp cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội tận dụng hiệu quả AI, thương mại điện tử và các chính sách hỗ trợ để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.
