Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tăng vốn hơn 86.000 tỷ đồng?

(TinVina) - Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được Chính phủ đề xuất bổ sung 8,4km đoạn tuyến từ Yên Viên đi Gia Lâm, đồng thời tăng vốn 86.108 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư ban đầu.

Sáng 6/8, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình Quốc hội tờ trình của Chính phủ về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Theo Bộ trưởng, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư là thực sự cần thiết trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi nhằm điều chỉnh dự án.

Với lần điều chỉnh này, Chính phủ đề xuất bổ sung 8,4km đoạn tuyến từ Yên Viên đi Gia Lâm, đồng thời điều chỉnh vị trí ga đầu mối hành khách phía Bắc từ Yên Viên về Gia Lâm; bổ sung các nhánh kết nối và quy mô đoạn tuyến.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (Ảnh: Quang Phúc).

Đáng lưu ý, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết trên cơ sở cập nhật đầy đủ phạm vi, quy mô khối lượng, đơn giá, tỷ giá và các cơ chế chính sách mới, sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án được xác định là 289.339 tỷ đồng, tăng 86.108 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư ban đầu đã được Quốc hội phê duyệt.

Trong đó, Chính phủ tính toán chi phí xây lắp và thiết bị tăng 51.210 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tăng 34.849 tỷ đồng.

“Nguyên nhân chủ yếu do biến động tăng đơn giá đền bù đất đai thực tế tại các địa phương nơi tuyến đi qua”, Bộ trưởng Xây dựng nhấn mạnh.

Thẩm tra các nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, cho rằng việc đầu tư hoàn thiện đường đôi ngay trong giai đoạn 2026-2030 làm tăng đáng kể tổng mức đầu tư và nhu cầu bố trí vốn đầu tư công của dự án, trong khi nhu cầu nguồn lực cho các dự án quan trọng quốc gia khác trong cùng giai đoạn là rất lớn.

Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá tác động đến khả năng cân đối nguồn lực đầu tư công, làm cơ sở để Quốc hội xem xét, lựa chọn phương án đầu tư, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước.

Cùng với đó, cơ quan thẩm tra cho rằng tổng mức đầu tư điều chỉnh tăng rất lớn so với chủ trương đầu tư đã được Quốc hội quyết định.

Do đó, cơ quan này đề nghị Chính phủ rà soát, đối chiếu suất đầu tư, cơ cấu chi phí và tổng mức đầu tư với các dự án đường sắt có điều kiện tương đồng trong khu vực và trên thế giới để làm rõ hơn cơ sở xác định tổng mức đầu tư của dự án.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng nhìn nhận việc điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư làm tăng đáng kể nhu cầu bố trí vốn đầu tư công và nghĩa vụ huy động nguồn lực trong giai đoạn 2026-2030.

Do đó, để bảo đảm triển khai dự án theo đúng tiến độ, đề nghị Chính phủ xây dựng kế hoạch bố trí vốn phù hợp với khả năng cân đối ngân sách Nhà nước và kế hoạch đầu tư công trung hạn; quản lý chặt chẽ việc huy động và sử dụng vốn vay nước ngoài; bảo đảm an toàn nợ công, khả năng trả nợ và không làm ảnh hưởng đến cân đối nguồn lực của các chương trình, dự án quan trọng quốc gia khác.

Thể hiện quan điểm về tiến độ thực hiện dự án, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát tiến độ tổng thể trên cơ sở cập nhật các điều kiện triển khai thực tế; xác định rõ các mốc tiến độ chủ yếu đối với công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, bố trí nguồn vốn, triển khai các dự án thành phần và tổ chức thi công.

Cùng với đó, Chính phủ cũng cần đánh giá rõ khả năng thu hồi vốn, phương án hoàn trả vốn vay, hiệu quả khai thác của từng tuyến nhánh và các giải pháp quản trị chi phí vận hành nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư lâu dài của dự án.