Đây là một trong những giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ đề ra sau một năm vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, nhằm tiếp tục củng cố, nâng cao hiệu quả của bộ máy mới.
Địa phương chưa đủ điều kiện thực thi, cần chuyển nhiệm vụ về cấp tỉnh
Nhìn lại một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Chính phủ nhận định việc tinh gọn tổ chức bộ máy và kết thúc hoạt động cấp huyện không những không làm gián đoạn, mà ngược lại đã khơi thông tối đa mọi nguồn lực, thúc đẩy toàn diện kinh tế - xã hội.
Năm 2025, cả nước hoàn thành vượt mức 15/15 chỉ tiêu chủ yếu, đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội của cả giai đoạn 2021-2025.
Ảnh minh họa: Nguyễn Hải.
GDP cũng bứt phá mạnh mẽ - tăng 8,02%, đưa quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD, vươn lên vị trí thứ 32 thế giới. GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD (gấp 1,4 lần năm 2020), chính thức đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao.
Nguồn lực tài chính dôi dư từ việc tinh gọn bộ máy và tiết kiệm chi thường xuyên được chuyển hướng đầu tư trực tiếp cho an sinh xã hội, y tế, giáo dục tại cơ sở. Nhà nước đã kịp thời bổ sung 115.952 tỷ đồng để chi trả chính sách cho 143.772 cán bộ dôi dư do sắp xếp, củng cố niềm tin vững chắc của Nhân dân vào sự điều hành của Đảng và Chính phủ.
Tuy đạt nhiều kết quả tích cực, song Chính phủ cũng chỉ ra những khó khăn, thách thức cần sớm khắc phục để bảo đảm mô hình mới vận hành ngày càng ổn định, hiệu quả.
Vì vậy, Chính phủ đề ra nhiều giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm mà trước hết là hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực.
Chính phủ đề nghị tiếp tục đánh giá, rà soát nhiệm vụ đã phân cấp giữa các cấp chính quyền địa phương về điều kiện bảo đảm, năng lực thực thi, nguồn lực.
Đối với các địa phương chưa bảo đảm điều kiện thực thi, theo Chính phủ, cần có đánh giá lại và chuyển nhiệm vụ về cấp tỉnh, giảm thiểu gánh nặng cho cấp xã trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
Với cấp xã có đủ điều kiện tiếp nhận nhiệm vụ, khả năng phát huy tốt nguồn lực, tính sáng tạo của cấp xã thì mạnh dạn phân cấp để cấp xã chủ động trong việc thực hiện nhiệm vụ, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Xây dựng cơ chế luân chuyển cán bộ từ tỉnh về hỗ trợ địa phương
Trong cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trọng tâm là cấp xã, Chính phủ nhấn mạnh cần rà soát, đánh giá tổng thể việc bố trí cán bộ, công chức sau sắp xếp tổ chức bộ máy, kịp thời điều chỉnh những trường hợp bố trí chưa phù hợp với vị trí việc làm, chuyên môn, năng lực và yêu cầu nhiệm vụ.
Đồng thời, Chính phủ lưu ý việc xây dựng cơ chế tăng cường, biệt phái, luân chuyển cán bộ có kinh nghiệm từ cấp tỉnh và các sở, ngành hỗ trợ địa phương còn khó khăn hoặc những nơi chưa đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực.
Các đại biểu tham dự Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp hôm 1/7 (Ảnh: Hải Long).
Song song với đó, theo Chính phủ, cần triển khai các chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài trong khu vực công; hoàn thiện chính sách tiền lương, phụ cấp và chế độ đãi ngộ theo vị trí việc làm, kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Mặt khác, Chính phủ đề nghị đẩy mạnh sắp xếp hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; tổ chức lại mạng lưới các cơ sở giáo dục, y tế và các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn; phân định rõ chức năng quản lý Nhà nước với chức năng cung ứng dịch vụ công.
Đặc biệt, theo Chính phủ, cần đẩy mạnh xã hội hóa và chuyển giao cho khu vực ngoài Nhà nước thực hiện các dịch vụ công mà Nhà nước không nhất thiết trực tiếp cung ứng, nhất là trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và môi trường, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước và phát huy nguồn lực xã hội cho phát triển.
Một nhiệm vụ trọng tâm khác, theo Chính phủ, là xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở dôi dư và điều kiện làm việc sau sắp xếp. Theo đó, cần phân loại rõ tài sản tiếp tục sử dụng, tài sản chuyển đổi công năng, tài sản điều chuyển, thu hồi, bán đấu giá hoặc xử lý theo quy định.
Chính phủ đề xuất, kiến nghị Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét cho chủ trương tiếp tục rà soát, sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn hoặc chưa phù hợp với yêu cầu phát triển (theo báo cáo còn 705 đơn vị); hình thành các đơn vị hành chính đô thị cấp xã mang tính hạt nhân, dẫn dắt sự phát triển của địa phương.
Chính phủ đồng thời kiến nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ưu tiên xem xét, thông qua các dự án luật nhằm quy định trong luật các nội dung về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền đang được thực hiện theo các nghị định của Chính phủ, bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất, đồng bộ cho việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp.
