Sáng 22/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về nội dung cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị.
Tán thành việc bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị, đại biểu Vũ Văn Tiến (Hải Phòng) cho rằng đây là vấn đề mới, có thể mở ra không gian phát triển đáng kể cho đất nước. Nhưng cũng vì thế, ông nhấn mạnh cách tiếp cận pháp luật phải thận trọng, có tầm nhìn dài hạn và đảm bảo khả năng kiểm soát.
Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến (Ảnh: Quang Vinh).
Đại biểu Tiến đề nghị xây dựng chiến lược và quy hoạch tổng thể về lấn biển ở phạm vi quốc gia; xác định rõ khu vực nào có thể lấn biển, khu vực nào cần bảo vệ nghiêm ngặt, quy mô tối đa ở từng vùng và khả năng chịu tải của môi trường.
“Không nên để hoạt động lấn biển phát triển theo từng đề xuất riêng lẻ của nhà đầu tư rồi sau đó mới ghép lại thành bức tranh tổng thể. Phải có bức tranh tổng thể trước, dự án cụ thể phải đặt trong bức tranh ấy”, ông Tiến góp ý.
Vị đại biểu đồng thời đề nghị xây dựng một hệ thống quản lý và cơ sở dữ liệu quốc gia về các dự án lấn biển - nơi không chỉ lưu hồ sơ hành chính mà trở thành công cụ quản trị.
Liên quan đến nhà đầu tư chiến lược, dự thảo quy định vốn chủ sở hữu góp vào dự án tối thiểu bằng 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô từ 100.000 tỷ đồng đến 200.000 tỷ đồng và tối thiểu bằng 10% đối với dự án trên 200.000 tỷ đồng.
Ông Tiến cho rằng cần bổ sung các tiêu chí phản ánh trực tiếp hơn quy mô và mức độ tác động của dự án, trong đó có thể xem xét quy mô diện tích lấn biển, đồng thời kết hợp với yêu cầu về năng lực tài chính. “Có thể nghiên cứu các mốc diện tích như 100ha, 200ha để phân loại dự án thay vì chỉ dựa vào ngưỡng vốn tuyệt đối”, ông nói.
Đại biểu nhận định lấn biển tạo ra nguồn lực phát triển lớn, nhưng chỉ có giá trị khi quản trị được rủi ro.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh: Quang Vinh).
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trong phần giải trình cuối phiên thảo luận cũng nhấn mạnh cần có những cơ chế cho hoạt động lấn biển xây dựng đô thị, nhằm tạo ra một cực tăng trưởng mới, đảm bảo đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026-2030.
Ông cũng đề cập vấn đề đảm bảo an ninh, quốc phòng, môi trường, đặc biệt là môi trường biển và lợi ích của người dân khi thực hiện các dự án xây dựng khu đô thị lấn biển.
Theo Bộ trưởng, lấn biển không chỉ đơn thuần để tạo quỹ đất mà để hình thành khu đô thị mới trên biển xanh, hiện đại, thông minh, mang tính biểu tượng quốc gia, tạo ra một cực tăng trưởng mới đủ sức hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư chiến lược và thu hút người tiêu dùng.
Cùng với đó, đặc điểm của dự án này là có quy mô rất lớn, thời gian thu hồi vốn tương đối dài và đặc biệt là lượng nguyên vật liệu cho dự án cũng rất lớn - tương đương với các dự án trọng điểm quốc gia.
Vì thế, dự thảo luật đã thiết kế 7 nguyên tắc mà khu đô thị lấn biển phải đáp ứng khi triển khai. Trong đó, yêu cầu phải phù hợp quy hoạch, đảm bảo an ninh quốc phòng, chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển; không cản trở hoạt động hàng hải…
Các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận sáng 22/8 (Ảnh: Quang Vinh).
Bộ trưởng Tuấn cũng khẳng định nguyên tắc hoạt động xây dựng khu đô thị lấn biển “đảm bảo không hình thành một đơn vị hành chính mới”, và tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam cũng như Công ước Liên hợp Quốc về Luật biển năm 1982.
Về tiêu chí của nhà đầu tư chiến lược, theo ông Tuấn, sẽ được thiết kế trong dự thảo nghị định quy định thẩm quyền Thủ tướng quyết định, đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tiễn cũng như quy định rất chặt chẽ về điều kiện chuyển nhượng dự án.
Theo Bộ trưởng Tài chính, một dự án được triển khai thông suốt, nguồn vốn có thể từ 100.000-200.000 tỷ đồng, là con số rất lớn. Vì vậy, phải thiết kế các quy định để vừa gắn trách nhiệm, vừa tạo điều kiện để nhà đầu tư huy động vốn.
