Trước khi làm việc cho InsideEVs, Mack Hogan làm việc tại tạp chí Road & Track, quen với những mẫu xe thể thao hàng trăm nghìn USD. Quyết định chuyển sang viết về pin và hạ tầng sạc khiến bạn bè của anh bất ngờ, bởi họ cho rằng, xe điện nặng nề và kém hấp dẫn hơn xe thể thao.
Hogan giải thích, anh đã chán cảnh quá khứ luôn được tôn vinh như một thời hoàng kim. Chứng kiến xe động cơ đốt trong giậm chân tại chỗ, anh muốn tìm lại cảm giác hào hứng thông qua xe điện.
Ô tô xăng dầu đã gần chạm đến giới hạn
Tác giả bắt đầu đánh giá xe chuyên nghiệp từ năm 2017, với chiếc Volvo S90 dùng động cơ 2.0L tăng áp. Đến hiện tại, mẫu SUV XC90 cùng thế hệ vẫn dùng cấu hình động cơ và hộp số gần như không thay đổi, chỉ đi thêm được khoảng 0,4km cho mỗi lít xăng, tương đương mức tiêu thụ giảm khoảng 0,5 lít/100km. Và mức tiêu thụ nhiên liệu được cải thiện nhờ hệ thống mild-hybrid 48V.
Volvo S90 đời 2017 là chiếc xe đầu tiên mà Mack Hogan đánh giá (Ảnh: Mack Hogan/InsideEVs).
Ford F-150 đến nay vẫn dùng các loại động cơ V6 tăng áp dung tích 2.7L, 3.5L; và V8 5.0L. Hộp số tự động 10 cấp được mở rộng trang bị cho tất cả phiên bản. Nâng cấp đáng kể nhất của mẫu bán tải này chỉ là có thêm bản hybrid.
Mẫu bán tải của Chevrolet cũng gặp lỗi hộp số trên cả phiên bản hộp số 8 cấp và 10 cấp. Động cơ V8 5.3L được GM dùng hơn 20 năm nay, vốn nổi tiếng bền bỉ, nhưng lại mang "tiếng xấu" vì công nghệ ngắt xy-lanh áp dụng từ năm 2007 nhằm giảm thêm chút nhiên liệu khi vận hành trên đường trường.
Theo Hogan, cố vắt thêm hiệu suất từ động cơ xăng thường đồng nghĩa với việc bổ sung linh kiện phức tạp và phải đánh đổi bằng độ bền. Ngay cả Toyota cũng không tránh khỏi tình trạng này, khi hãng triệu hồi hơn 100.000 chiếc bán tải Tundra vì lỗi động cơ V6 tăng áp thế hệ mới.
Điều đáng nói là, Tundra thế hệ trước từng nổi tiếng là "gần như không thể hỏng". Nhiều chiếc đã chạy tới 1 triệu dặm (tương đương 1,6 triệu km).
Hogan nhận định, khi một hãng xe nổi tiếng nhất về độ bền cũng không thể phát triển động cơ mới mà không gặp sự cố nghiêm trọng, đó là dấu hiệu động cơ đốt trong đã rất gần mức giới hạn. Người tiêu dùng muốn tiết kiệm nhiên liệu nhưng không muốn xe phức tạp hơn, tốn tiền sửa chữa hơn hay "yếu" đi. Điện hóa là lời giải duy nhất.
Ford Maverick bổ sung phiên bản hybrid (Ảnh: Ford).
Toyota RAV4 là một ví dụ điển hình. Sau khi thế hệ mới chỉ phân phối bản hybrid, mẫu xe này đã vượt Ford F-150 về doanh số để trở thành mẫu xe bán chạy nhất nước Mỹ năm 2025. Theo tác giả, khác với nhiều công nghệ tiết kiệm nhiên liệu khác, hybrid vừa giúp xe bền hơn vừa tăng hiệu suất động cơ.
Xu hướng này bắt đầu lan rộng. Ford đưa hệ truyền động hybrid lên mẫu bán tải Maverick phiên bản hệ dẫn động bốn bánh. Từ các mẫu PHEV của Volvo đến siêu xe hybrid của Ferrari đều có sự hỗ trợ của công nghệ điện hóa.
Xe điện đang tiến bộ nhanh chưa từng có
Ngược lại, tốc độ tiến bộ của xe điện đang nhanh chóng mặt. Khi Hogan bắt đầu làm việc tại InsideEVs vào đầu năm 2024, các mẫu xe sạc nhanh nhất tại Mỹ cần 18-19 phút để sạc pin từ 10% lên 80%, trong khi Mercedes-Benz vừa ra mắt mẫu xe làm được điều tương tự trong 11 phút.
Giá xe điện cũng giảm rõ rệt. Chevrolet Blazer EV từng có giá khởi điểm 58.590 USD, nay chỉ còn khoảng 45.000 USD, còn Equinox EV với tầm hoạt động hơn 480km có giá từ 35.000 USD.
Chevrolet Equinox EV có giá bán từ 35.000 USD tại thị trường Mỹ (Ảnh: Motor1).
Lucid Air Grand Touring vẫn giữ danh hiệu xe thuần điện đi xa nhất với 830km mỗi lần sạc đầy, nhưng giá đã giảm hơn 10.000 USD. Trong hai năm qua, nhiều mẫu xe mới của Chevrolet, Cadillac, BMW, Volvo và Lucid cũng đạt tầm vận hành trên 640km, theo chuẩn EPA.
Theo tác giả, 480km/lần sạc đã là mức lý tưởng với một mẫu xe điện, và số mẫu xe vượt ngưỡng này đang tăng rất nhanh. Cuối năm 2023, chỉ có 21 mẫu xe thuần điện vượt mức đó, nhưng đến cuối năm nay, con số sẽ rơi vào khoảng 60.
Hạ tầng sạc cũng không còn là nỗi lo lớn. Hogan cho biết, trong hai năm sử dụng chiếc Blazer EV, hàng chục cổng sạc nhanh mới đã xuất hiện trong bán kính 15 phút lái xe quanh nơi anh sống, chưa kể Tesla đã cho phép xe thương hiệu khác sử dụng một phần mạng lưới trạm sạc.
Ngày càng nhiều dữ liệu, thống kê cho thấy pin xe điện ngày nay xuống cấp chậm và hiếm khi hỏng. Phần mềm điều khiển cũng ổn định hơn. Các mẫu xe điện dùng nền tảng Ultium của GM từng gặp nhiều lỗi, nhưng chiếc Blazer EV của tác giả không gặp lỗi phần mềm nào đáng kể trong gần hai năm sử dụng.
Tuy nhiên, Hogan cho rằng thay đổi quan trọng nhất là người mua giờ đã có nhiều lựa chọn. Năm 2024, xe điện còn ít lựa chọn và không nhiều cái tên đủ hấp dẫn, nhưng hiện gần như hãng nào cũng có một mẫu xe điện đủ tốt.
Mẫu bán tải thuần điện của Slate (Ảnh: Slate).
Phân khúc giá rẻ cũng bắt đầu có những lựa chọn đáng chú ý, như mẫu bán tải điện Slate khoảng 25.000 USD sắp mở bán và một mẫu bán tải thuần điện của Ford giá dưới 30.000 USD. Chevrolet Bolt 2027 sạc nhanh gần gấp đôi đời trước với giá bán không đổi, còn Nissan Leaf bản tiêu chuẩn có tầm vận hành gấp đôi phiên bản 2024.
Hogan tin xe điện sẽ còn tốt hơn. Giá pin đang giảm nhanh nhờ chuỗi cung ứng tại Bắc Mỹ, trong khi các công nghệ mới như pin lithium-silicon, pin lithium giàu mangan và pin thể rắn hứa hẹn giúp xe điện rẻ hơn, đi xa hơn và bền hơn.
Kiến trúc xe dựa trên phần mềm cũng giúp xe điện đơn giản hơn, rẻ hơn khi sản xuất, dễ sửa chữa và cập nhật tính năng mới. Ngược lại, theo tác giả, động cơ đốt trong không còn đột phá nào đáng kể sau hơn 150 năm phát triển.
Hogan kết luận, không thể tăng gấp đôi hiệu suất nhiên liệu nếu không bổ sung công nghệ điện hóa, cũng không thể giảm sâu chi phí mà không hy sinh nhiều thứ.
"Động cơ đốt trong đã gần chạm đến giới hạn, còn công nghệ xe điện mới ở giai đoạn khởi đầu", tác giả viết.
