Trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, nhiều ý kiến tập trung vào những giải pháp thiết thực nhằm chăm lo tốt hơn cho lao động nữ, nhất là tại các địa bàn có đông công nhân làm việc trong khu công nghiệp, khu chế xuất.
Một trong những đề xuất đáng chú ý là nghiên cứu xã hội hóa các cơ sở giữ trẻ chất lượng cao, góp phần tháo gỡ áp lực chăm sóc con nhỏ, giúp lao động nữ yên tâm làm việc, gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.
Khoảng trống giữ trẻ tạo áp lực cho lao động nữ
Theo đại diện Liên đoàn Lao động Đồng Nai, lao động nữ chiếm tỷ lệ 55,85%. Đây là lực lượng quan trọng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhưng cũng là nhóm chịu nhiều áp lực trong việc cân bằng giữa công việc và gia đình.
Đại diện LĐLĐ thành phố Đồng Nai phát biểu tại trung tâm thảo luận số 4.
Những khoảng trống về thiết chế văn hóa, nhà ở xã hội và trường lớp giữ trẻ cho trẻ từ 6 đến 18 tháng tuổi đang tạo thêm gánh nặng đối với nhiều lao động nữ. Khi chưa tìm được nơi gửi con phù hợp, người lao động có thể gặp khó khăn trong việc duy trì thời gian làm việc, ổn định thu nhập và gắn bó với doanh nghiệp.
Từ thực tiễn này, đại diện Đồng Nai đề xuất thúc đẩy đề án nhà ở xã hội, ký túc xá và nghiên cứu xã hội hóa các cơ sở giữ trẻ chất lượng cao. Mục tiêu là tạo thêm điều kiện hỗ trợ để lao động nữ yên tâm cống hiến, giảm áp lực chăm sóc con nhỏ trong giai đoạn phải quay trở lại làm việc.
Đề xuất này đặt vấn đề giữ trẻ trong mối quan hệ trực tiếp với việc làm và chất lượng nguồn nhân lực. Một cơ sở giữ trẻ phù hợp không chỉ hỗ trợ người lao động giải quyết nhu cầu gia đình, mà còn góp phần giúp doanh nghiệp ổn định lao động, hạn chế gián đoạn sản xuất và tăng khả năng gắn bó lâu dài của công nhân.
Bên cạnh giải pháp về cơ sở giữ trẻ, Đồng Nai đề nghị đưa nội dung bảo vệ lao động nữ vào thỏa ước lao động tập thể theo hướng cụ thể, thực chất hơn. Các nội dung thương lượng có thể tập trung vào giảm giờ làm cho lao động mang thai, hỗ trợ tiền gửi trẻ và xây dựng thêm phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc.
Hiện Đồng Nai đã có 136 phòng vắt, trữ sữa mẹ. Đây là một trong những giải pháp hỗ trợ lao động nữ nuôi con nhỏ, nhưng nhu cầu chăm sóc trẻ, đặc biệt trong độ tuổi từ 6 đến 18 tháng, vẫn cần được giải quyết bằng những chính sách dài hạn hơn.
Từ hỗ trợ trước mắt đến giải pháp lâu dài
Áp lực gửi con không chỉ là câu chuyện riêng của từng gia đình công nhân. Đây còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến khả năng duy trì việc làm, thu nhập và sự ổn định của lực lượng lao động nữ.
Vì vậy, việc nghiên cứu xã hội hóa các cơ sở giữ trẻ chất lượng cao cần được đặt trong tổng thể chính sách chăm lo cho người lao động. Khi có thêm nguồn lực tham gia đầu tư, tổ chức và vận hành các cơ sở giữ trẻ, người lao động có thể có thêm lựa chọn phù hợp với điều kiện làm việc, thời gian làm ca và khả năng chi trả.
Tuy nhiên, xã hội hóa không chỉ dừng ở việc mở thêm cơ sở giữ trẻ. Điều quan trọng là phải bảo đảm chất lượng chăm sóc, sự an toàn của trẻ và khả năng tiếp cận thực tế của công nhân lao động.
Đại diện Đồng Nai cũng đề xuất bổ sung quy định về bộ máy chuyên trách tham mưu cho công tác Công đoàn tại các công đoàn khu công nghiệp, khu chế xuất. Việc có đủ nguồn lực con người sẽ giúp các chính sách chăm lo lao động nữ được triển khai sát thực tế hơn, từ việc nắm bắt nhu cầu gửi trẻ đến thương lượng các điều khoản có lợi cho người lao động.
Tại diễn đàn, các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu về các chính sách hỗ trợ lao động nữ cần được cụ thể hóa trong thỏa ước lao động tập thể, thay vì chỉ dừng ở vận động hoặc khuyến khích.
