Ảnh: BTC
Kết quả đánh giá chất lượng nước và lượng chất thải rắn trong nuôi trồng thủy sản, trường hợp Dự án K1 thực hiện tại sáu xã gồm Khánh Hòa (thành phố Cần Thơ), Đông Hải, Long Điền, Gành Hào, An Trạch, và Định Thành (tỉnh Cà Mau) cho thấy cộng đồng được hỗ trợ và chủ động tham gia quan trắc môi trường đã góp phần tăng chất lượng nước mặt và giảm đáng kể lượng chất hữu cơ tích tụ trong bùn đáy ao nuôi.
Tại Cần Thơ, hàm lượng BOD₅ giảm 59% và COD giảm 54% sau ba vụ nuôi; tại Cà Mau, các chỉ số này giảm lần lượt 63% và 53%. Người dân và các Nhóm Tự giám sát Môi trường được tập huấn lấy mẫu, ghi nhận dữ liệu, đọc hiểu kết quả và cùng chuyên gia thảo luận giải pháp.
Bà Hoàng Phương Thảo, Giám đốc Quốc gia ActionAid Quốc tế tại Việt Nam khẳng định: "Cộng đồng không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tạo ra tri thức. Việc trực tiếp tham gia quan trắc giúp người dân chủ động phát hiện rủi ro, điều chỉnh thực hành sản xuất và tăng tính minh bạch của dữ liệu; đồng thời tạo nền tảng để các mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng được duy trì bền vững sau dự án".
Bà Hoàng Phương Thảo, Giám đốc Quốc gia ActionAid Quốc tế tại Việt Nam. Ảnh: BTC
Kết quả trên được giới thiệu tại Hội thảo "Tăng cường quản lý chất thải rắn trong nuôi trồng thủy sản vùng Đồng bằng Sông Cửu Long", do Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Cần Thơ phối hợp với Văn phòng Đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam tổ chức, có sự tham gia của hơn 100 đại biểu đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhóm cộng đồng, nông hộ nuôi trồng thủy sản và cơ quan báo chí.
Hội thảo là một hoạt động trong khuôn khổ Dự án "Tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì sự bền vững môi trường tại Đồng bằng Sông Cửu Long" (Dự án K1), được Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và Quỹ Chorog Usan đồng tài trợ, được ActionAid Việt Nam và các Đối tác triển khai tại Thành phố Cần Thơ và Tỉnh Cà Mau giai đoạn 2024-2026. Hội nghị đã nhận được nhiều ý kiến trao đổi về thực trạng quản lý chất thải rắn trong nuôi trồng thủy sản, các mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng và giải pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành thủy sản.
Ông Jang Dongwon, Giám đốc quốc gia Quỹ ChorogUsan for Children tại Việt Nam chia sẻ: "Chúng tôi đánh giá cao cách Dự án K1 kết nối bằng chứng khoa học với năng lực quản trị địa phương và sáng kiến của cộng đồng. Một khoản hỗ trợ phát triển chỉ thực sự tạo ra giá trị lâu dài khi dữ liệu tiếp tục được sử dụng, mô hình tiếp tục được vận hành và các bên có thể huy động nguồn lực để nhân rộng sau khi dự án kết thúc. Chúng tôi kỳ vọng kinh nghiệm từ K1 sẽ đóng góp vào phát triển nông nghiệp, thủy sản xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu của Việt Nam và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc".
Hội thảo là một hoạt động trong khuôn khổ Dự án "Tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì sự bền vững môi trường tại Đồng bằng Sông Cửu Long". Ảnh: BTC
Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ nhấn mạnh: "Nghiên cứu đã cung cấp dữ liệu tại chỗ, nhận diện nguồn ô nhiễm và lựa chọn giải pháp phù hợp. Thành phố Cần Thơ sẽ ưu tiên duy trì quan trắc định kỳ, kiểm soát sự tích tụ dinh dưỡng, quản lý bùn thải và tăng cường phối hợp giữa chính quyền, cơ quan chuyên môn, hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân. Mục tiêu là đưa bảo vệ môi trường trở thành một phần của quy trình sản xuất, qua đó nâng cao chất lượng, khả năng cạnh tranh và tính bền vững của ngành thủy sản".
Những kết quả nghiên cứu được chia sẻ tại Hội thảo đã nhấn mạnh vai trò của cộng đồng trong quản lý chất thải hiệu quả hơn, giảm ô nhiễm môi trường, góp phần xây dựng thương hiệu tôm Việt Nam phát thải thấp, cải thiện chất lượng sống của trẻ em, cộng đồng và tăng cường sử dụng năng lượng sạch và tái tạo từ nguồn chất thải, vì một tương lai bền vững hơn.
