6h30, chị Trần Thị Na Na (sinh năm 1990, xã Long Thành, Đồng Nai) chuẩn bị khăn lau, máy hút bụi, dung dịch tẩy rửa và tinh dầu để đến nhà khách. Có ngày, chị làm việc liên tục 8-10 tiếng, di chuyển qua nhiều căn nhà.
Rời xưởng may sau 14 năm
Ngày 14/8, chị Na chính thức nghỉ việc tại công ty may nhuộm, nơi chị đã gắn bó 14 năm và nhận mức lương khoảng 14 triệu đồng mỗi tháng, để chuyển hẳn sang nghề dọn nhà theo giờ.
Trước đó, chị vừa làm ca đêm tại công ty, vừa tranh thủ đến nhà khách dọn dẹp vào ban ngày. Có thời điểm, mỗi ngày chị chỉ ngủ được 2-3 tiếng. Sau một năm duy trì lịch làm việc như vậy, sức khỏe giảm sút khiến chị quyết định dừng công việc ở nhà máy. Không ít bạn bè, người thân cho rằng lựa chọn này là “điên rồ”.
Chị Na bắt đầu tìm việc làm thêm từ năm 2024, khi con thứ ba mới 5 tháng tuổi. Ban đầu, chị thử bán hàng trực tuyến nhưng không hiệu quả. Đến mùa Trung thu năm đó, chị chuyển sang phụ làm bánh với tiền công 15.000 đồng mỗi giờ, đồng thời nhận giao trái cây cho các vựa, được trả khoảng 10.000 đồng mỗi đơn.
Cuối năm 2024, một đồng nghiệp giới thiệu chị làm công việc dọn nhà theo giờ với mức thù lao 70.000 đồng/giờ. Không được đào tạo bài bản, chị tự tìm hiểu trên mạng cách vệ sinh từng khu vực, sử dụng hóa chất và lựa chọn dụng cụ phù hợp để làm sạch nhưng không gây hư hại bề mặt.
Càng làm, chị càng nhận ra công việc này không chỉ đòi hỏi sức khỏe. Người làm phải biết phân biệt vật liệu, lựa chọn hóa chất, sắp xếp thứ tự công việc và đáp ứng tiêu chuẩn khác nhau của từng gia đình.
Sau gần 2 năm, tiền công của chị tăng lên 90.000 đồng mỗi giờ. Nếu duy trì được lượng khách ổn định, chị có thể kiếm trung bình 13-14 triệu đồng mỗi tháng, tương đương mức lương tại xưởng may trước đây.
Giúp việc theo giờ giúp chị Na kiếm được 13-14 triệu đồng/tháng (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Mỗi ngày, chị chỉ nhận tối đa một căn tổng vệ sinh và 2 căn dọn định kỳ. Công việc thường bắt đầu lúc 6h30-7h. Nếu nhà khách ở gần, chị có thể làm 8-10 tiếng; khi phải di chuyển hơn 20 km, thời gian làm việc còn khoảng 6-8 tiếng.
Trước mỗi buổi làm, chị chuẩn bị 5-10 chiếc khăn sạch, máy hút bụi, dụng cụ tẩy rửa cùng tinh dầu quế hoặc chanh sả. Theo chị, dọn nhà không chỉ là làm sạch các căn phòng mà còn cần tạo cảm giác dễ chịu cho gia chủ khi trở về.
Sự tin tưởng quyết định người làm có được giữ lại
Khách hàng của chị Na có nhiều người cao tuổi sống một mình hoặc chỉ có hai vợ chồng trong căn nhà rộng, trong khi con cháu làm việc ở xa.
Có lần, chị đến dọn nhà cho một cặp vợ chồng lớn tuổi tại xã Long Phước. Cả hai từng tham gia cách mạng, nay đã nghỉ hưu. Con cháu bận rộn, thường chỉ có thể về thăm vào cuối tuần.
Ngày chị đến, ông bà vui vẻ trò chuyện như gặp người thân. Khi căn nhà được dọn sạch, hai người kể cho chị nghe những câu chuyện về năm tháng chiến tranh.
“Có những ông bà sống xa con cháu, không có người dọn dẹp. Mình đến, họ mừng lắm, coi mình giống như con cháu trong nhà”, chị Na kể.
Với chị, sự tin tưởng của khách hàng là yếu tố quyết định người làm có được mời quay lại hay không. Bởi công việc diễn ra trong không gian riêng tư của mỗi gia đình, ngoài kỹ năng và sự cẩn thận, người dọn nhà còn phải tạo được cảm giác an tâm.
Cũng bắt đầu với mong muốn kiếm thêm thu nhập, chị Phan Thị Ái (sinh năm 1989) được người quen giới thiệu đến làm tại một số gia đình. Sau một thời gian, chị có khách hàng cố định và tự sắp xếp lịch làm việc. Từ việc phụ, dọn nhà theo giờ dần trở thành nghề chính của chị Ái.
Không có giờ giấc cố định như công việc hành chính, lịch làm của chị Ái phụ thuộc vào lượng khách mỗi ngày. Hôm nhiều ca, chị bắt đầu từ 7-8h; ngày ít việc, thời gian có thể muộn hơn.
Sự tin tưởng của khách hàng là yếu tố quyết định người làm có được mời quay lại hay không (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Các vật dụng như khăn sạch, dụng cụ vệ sinh được chuẩn bị sẵn. Đến giờ, chị chỉ cần mang theo và di chuyển đến nhà khách. Tuy nhiên, việc tạo dựng uy tín không phải lúc nào cũng thuận lợi.
Chị Ái vẫn nhớ lần đầu nhận đánh giá một sao vì không làm sạch được vết bẩn khó xử lý trên gương. Dù đã lau nhiều lần, khách vẫn yêu cầu làm kỹ hơn. Hai vợ chồng gia chủ đứng bên cạnh, quan sát từng động tác của chị.
“Điều mình ngại nhất không phải nhà bẩn, mà là khách đứng đó soi từng chút. Mình làm gì họ cũng nhìn, lau chỗ nào họ cũng để ý”, chị nói.
Sau lần đó, chị học cách quan sát yêu cầu của từng gia đình, điều chỉnh cách làm và giữ bình tĩnh ngay cả khi chịu áp lực. Theo chị, mỗi gia chủ có một tiêu chuẩn riêng nên người dọn nhà phải thích nghi, giống như “làm dâu trăm họ”.
Sau nhiều năm trong nghề, chị đã có những khách hàng đặt lịch cố định hằng tuần. Có gia đình thuê chị dọn dẹp, có nhà nhờ giặt thêm quần áo. Trung bình mỗi ngày, chị nhận 3-4 ca, với tiền công khoảng 100.000-140.000 đồng mỗi giờ.
Không còn những ngày “thân cò lặn lội ban đêm”
Từ công việc kiếm thêm, dọn nhà theo giờ hiện là nguồn thu nhập chính của cả chị Na và chị Ái. Công việc không nhẹ nhàng, thu nhập phụ thuộc lượng khách và người làm phải di chuyển liên tục, nhưng đổi lại họ có thể chủ động hơn về thời gian.
Với chị Na, điều thay đổi lớn nhất là không còn phải thức trắng làm ca đêm rồi tiếp tục dọn nhà vào ban ngày. Chị có thêm thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc các con và tính toán lịch làm phù hợp với sức khỏe.
“Có người nghĩ mình bỏ công việc lương 14 triệu đồng để đi dọn nhà là không bình thường. Nhưng mình chỉ nghĩ rằng bản thân cần sức khỏe, cần một công việc có thể tự chủ và làm lâu dài”, chị Na nói.
Còn chị Ái xem mỗi căn nhà là một môi trường làm việc khác nhau. Người dễ tính, người kỹ lưỡng; người chỉ yêu cầu sạch sẽ, người để ý từng chi tiết. Việc của chị là hiểu mong muốn của khách và hoàn thành trách nhiệm đã nhận.
Trong kỳ nghỉ hè vừa qua, khi gặp gia chủ tạo điều kiện, chị chở con trai nhỏ đi cùng. Hai mẹ con di chuyển từ căn nhà này sang căn nhà khác. Chị có thể yên tâm làm việc, còn con có thêm thời gian ở bên mẹ.
Với những người phụ nữ này, giá trị của công việc không chỉ nằm ở khoản tiền công tính theo giờ. Đó còn là khả năng tự sắp xếp cuộc sống, giữ sức khỏe và có mặt nhiều hơn trong những năm tháng lớn lên của con.
