Trong khi hàng trăm trường đại học áp dụng quy đổi và thưởng điểm cho chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, Trường Đại học Nha Trang là một trong những trường sớm bỏ áp dụng cộng điểm IELTS từ mùa tuyển sinh 2025.
Chia sẻ về quyết định này, PGS.TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo đại học, Trường Đại học Nha Trang cho biết, nhà trường đã dành nhiều thời gian nghiên cứu thực tế dữ liệu tuyển sinh và nhận thấy một khoảng trống rõ rệt về cơ hội giữa các nhóm học sinh.
"Nhiều học sinh ở vùng sâu, vùng xa hoặc các gia đình có hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện tài chính để theo học trung tâm hay chi trả khoản phí thi chứng chỉ quốc tế đắt đỏ. Nếu tiếp tục duy trì chính sách cộng điểm, chúng ta sẽ vô tình tạo ra sự chênh lệch và bất bình đẳng không đáng có giữa các nhóm thí sinh. Do đó, trường quyết định không cộng điểm với chứng chỉ IELTS", PGS.TS Tô Văn Phương nhấn mạnh.
Dù vậy, nhằm ghi nhận đúng năng lực ngoại ngữ của học sinh, nhà trường không loại bỏ giá trị của IELTS mà chuyển sang cơ chế quy đổi thành điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển.
Thí sinh dự thi IELTS (Ảnh: Mỹ Hà).
Cụ thể, mức IELTS 5.0 được quy đổi thành 6 điểm tiếng Anh. Mỗi mức 0.5 tiếp theo tương ứng thêm 1 điểm. Từ IELTS 7.0 trở lên, thí sinh được quy đổi thành 10 điểm.
Như vậy, chứng chỉ vẫn được nhà trường ghi nhận trong tuyển sinh, nhưng không tạo thêm một lớp điểm thưởng ngoài điểm môn tiếng Anh đã được quy đổi.
Một điểm đáng chú ý khác là Trường Đại học Nha Trang không sử dụng kết quả học tập THPT để xét tuyển.
Một trường hợp khác là Trường Đại học Ngoại thương, từ năm 2018 đến nay cũng không thực hiện cộng điểm đối với thí sinh có chứng chỉ IELTS, mà sử dụng chứng chỉ này theo hướng quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong các phương thức xét tuyển phù hợp.
Theo nhà trường trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh qua nhiều năm, do phần lớn các thí sinh đã đáp ứng rất tốt yêu cầu về năng lực tiếng Anh nên về cơ bản nhà trường không đặt ra cơ chế ưu tiên (không cộng điểm) cho việc sử dụng chứng chỉ IELTS và ban hành thang quy đổi IELTS ở mức thấp so với mặt bằng chung, đồng thời duy trì ổn định từ năm 2018 đến nay.
Trong khi đó, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch lựa chọn cách tiếp cận chặt hơn: "Nói không" với cả cộng điểm lẫn quy đổi điểm IELTS.
Năm 2025, lần đầu tiên Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đưa tổ hợp có môn tiếng Anh (A01 và B08) vào xét tuyển các ngành Y khoa, Dược học, Răng - Hàm - Mặt...
Dù sử dụng tổ hợp xét tuyển có ngoại ngữ, nhà trường đưa ra quy định cứng: Chỉ chấp nhận điểm thi tốt nghiệp THPT môn tiếng Anh trong năm, không quy đổi từ chứng chỉ IELTS hay bất kỳ chứng chỉ quốc tế nào dùng để miễn thi tốt nghiệp.
Đồng thời, nhà trường cũng không áp dụng bất kỳ khoản điểm thưởng nào cho các thành tích ngoại ngữ hay chứng chỉ phụ. Chính sách "nói không" toàn diện này tiếp tục được nhà trường kiên trì giữ vững trong mùa tuyển sinh 2026.
Hai cách làm trên cho thấy, bên cạnh việc ghi nhận năng lực ngoại ngữ, các trường đại học còn phải cân nhắc một bài toán khác: làm thế nào để lợi thế từ chứng chỉ quốc tế không tạo ra chênh lệch quá lớn giữa các nhóm thí sinh, nhất là khi điều kiện tiếp cận chứng chỉ của học sinh còn khác nhau.
Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2027, khi Bộ GD&ĐT đề xuất không để các cơ sở đào tạo tự quy định điểm cộng đối với chứng chỉ ngoại ngữ và một số thành tích của thí sinh.
Từ những cách làm khác nhau của các trường, tranh luận vì thế không chỉ nằm ở việc có cộng điểm IELTS hay không, mà rộng hơn là chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế nên được ghi nhận trong tuyển sinh đại học ở mức nào để vừa phản ánh năng lực của thí sinh, vừa bảo đảm khả năng so sánh giữa những người có và không có điều kiện tiếp cận chứng chỉ?
