Đó là phát biểu của đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội về kinh tế - xã hội chiều 20/4.
Về lĩnh vực giáo dục, đại biểu Nguyễn Thị Thủy cho biết chủ trương dân thụ hưởng trên các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục ngày càng được bảo đảm tốt hơn.
Cụ thể, đại biểu điểm đến Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về phát triển giáo dục được ban hành với hàng loạt chính sách đột phá, vượt trội, mang tầm chiến lược; thực hiện miễn toàn bộ học phí từ bậc mầm non đến hết lớp 12 đối với các cơ sở giáo dục công lập từ năm 2025; miễn phí sách giáo khoa từ năm 2030...
Tiếp đến, đại biểu chỉ ra trong 9 tháng qua, nước ta đã hoàn thành việc khởi công hàng trăm trường phổ thông nội trú liên cấp tại hàng loạt xã biên giới, đất liền. Điều này thể hiện tình cảm và trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào nơi "phên dậu" tổ quốc. Đây cũng chính là những cột mốc mềm về giáo dục vùng biên.
Kiến nghị nghiêm cấm xếp chương trình học liên kết xen kẽ giờ học chính khóa
Bên cạnh những thành tựu trên, đại biểu Thái Nguyên nêu ý kiến về 2 vấn đề. Đầu tiên, bà Thủy đề cập đến việc liên kết dạy học trong trường công. Ghi nhận từ phía phụ huynh, đại biểu cho biết học phí được Nhà nước miễn toàn bộ, ăn trưa cũng được Nhà nước hỗ trợ, song, lại nặng ở khoản đóng góp cho chương trình học liên kết.
Trên thực tế, việc tổ chức chương trình học liên kết hiện nay đã và đang được diễn ra tại nhiều địa phương. Theo đó, các trường tổ chức ký hợp đồng liên kết với các công ty để dạy các môn bổ trợ như là tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, AI, kỹ năng sống...
Theo đại biểu, việc học sinh học môn bổ trợ là nhu cầu thực của một số phụ huynh. Tuy nhiên, việc tổ chức quá dày đặc các chương trình học liên kết như báo chí phản ánh thời gian vừa qua sẽ có nguy cơ chồng chéo về nội dung giảng dạy. Đặc biệt, chất lượng những môn bổ trợ này chưa có kiểm định, đánh giá.
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Ảnh: Quốc hội).
Vấn đề bức xúc nhất mà nhiều phụ huynh phản ánh, theo đại biểu, đó là có những trường xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa. Vì vậy bất đắc dĩ phụ huynh phải cho con tham gia.
Nếu không đăng ký, các con sẽ phải tách ra để sinh hoạt riêng. Lúc này, các cháu sẽ cảm thấy khác biệt với bạn bè và sẽ nảy sinh tâm lý mặc cảm.
Đại biểu kiến nghị phải nghiêm cấm việc xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa và đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo thanh tra, kiểm tra nghiêm. Nếu vẫn tiếp tục duy trì việc học liên kết này thì cần phải bảo đảm tính chất của trường công - đó là sự công khai minh bạch về tài chính và sự chia sẻ chi phí với các phụ huynh.
“Tránh việc danh nghĩa là công nhưng mà hoạt động lại như tư và phụ huynh phải gánh một khoản chi phí rất lớn”, đại biểu nêu.
Về lâu dài, đại biểu kiến nghị với Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu kế hoạch đào tạo, tuyển dụng, bồi dưỡng và điều phối giáo viên ở trong vùng, trong địa phương để có thể đáp ứng việc dạy các môn học này.
Thấp thỏm với việc thay đổi quy chế tuyển sinh
Một vấn đề khác được đại biểu nêu là sự thay đổi quy chế tuyển sinh đại học. Luật Giáo dục Đại học yêu cầu phải có lộ trình phù hợp khi điều chỉnh việc tuyển sinh đại học. Tuy nhiên trong thời gian vừa qua, phụ huynh và học sinh luôn phải thấp thỏm trước sự thay đổi quy chế vào mỗi mùa thi.
“Điều đáng lưu ý nhất là việc thay đổi quy chế này thường diễn ra vào thời điểm mùa thi đang cận kề”, đại biểu nêu và lấy ví dụ vào mùa thi năm 2025, Bộ ban hành quy chế vào ngày 19/3. Còn mùa thi năm nay thì Bộ ban hành vào ngày 15/2 và có hiệu lực ngay tại thời điểm ký ban hành, tức là chỉ còn cách ngày thi hơn 3 tháng.
Đại biểu cho biết việc thay đổi quy chế tuyển sinh khiến nhiều học sinh thấp thỏm (Ảnh minh họa: DT).
Theo đại biểu, học sinh vốn chịu áp lực rất lớn để tập trung học kiến thức, vượt qua kỳ thi "2 trong 1" này. Trong khi đó, học sinh lại còn thấp thỏm không biết năm nay quy chế tuyển sinh đại học có thay đổi hay không.
Theo bà Thủy, điều này tác động và ảnh hưởng không nhỏ tới tâm thế và sự chủ động chuẩn bị cho kỳ thi của cả phụ huynh và học sinh. Với nhiều học sinh, muốn thi đỗ vào ngưỡng cửa đại học, thậm chí còn phải có kế hoạch ôn tập từ năm lớp 10.
Do đó, đại biểu cho rằng lĩnh vực giáo dục không giống như một dự án xây dựng xong là chuyển giao, mà cải cách giáo dục là một quá trình chỉnh sửa và hoàn thiện. Vì vậy, đại biểu mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo phải có thời gian nghiên cứu thời điểm có hiệu lực phù hợp đối với những vấn đề lớn như trên.
