Theo số liệu từ Cơ sở dữ liệu thiên tai quốc tế EM-DAT được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu ra trong báo cáo gửi tới Bộ Tư pháp, giai đoạn 2020-2025 thiên tai trên thế giới làm 29.352 người chết, mất tích mỗi năm (tăng 127% so với giai đoạn 2015-2019, 12.953 người chết, mất tích/năm), thiệt hại kinh tế trên 210 tỷ USD/năm (tăng 33% so với giai đoạn 2015-2019).
Nhiều trận thiên tai lớn gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về người, tài sản đã xảy ra tại nhiều quốc gia trên thế giới.
“Việt Nam là một trong 5 quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhất của biến đổi khí hậu; thiên tai thường xuyên xảy ra trên diện rộng, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Những năm qua, các khu vực trên cả nước phải hứng chịu hầu hết các loại hình thiên tai (trừ sóng thần), gây tổn thất to lớn về người, tài sản, cơ sở hạ tầng, tác động xấu đến môi trường sống, sản xuất kinh doanh của người dân và doanh nghiệp”, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin.
Cơn mưa lớn sáng 7/10/2025, khiến nhiều khu vực tại Thủ đô Hà Nội ngập sâu (Ảnh: Nguyễn Hải).
Trong giai đoạn 2020-2025, thiên tai xảy ra trên khắp các vùng miền ở Việt Nam (21/22 loại hình thiên tai) với xu thế ngày càng gia tăng, khó lường và bất thường.
Đặc biệt là bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt ngày càng khốc liệt và vượt các mốc lịch sử đã được ghi nhận.
Trung bình thiên tai làm 302 người chết, mất tích/năm (tăng 130% so với giai đoạn 2015-2019 với 232 người chết, mất tích/năm); thiệt hại kinh tế trên 45.000 tỷ đồng (tăng 167% so với giai đoạn 2015-2019, khoảng 26.958 tỷ đồng/năm).
Năm 2024, thiên tai gây thiệt hại về người nặng nề nhất với 519 người chết, mất tích (lớn nhất từ năm 2007 đến nay). Năm 2025 thiệt hại kinh tế lớn nhất từ trước đến nay, ước tính 104.733 tỷ đồng.
Nhiều khu vực trong thời gian ngắn phải hứng chịu nhiều loại hình thiên tai dẫn đến hình thái thiên tai kép, bão chồng bão, lũ chồng lũ, lũ quét, sạt lở đất, nhất là tại các tỉnh miền núi, trung du Bắc Bộ và Trung Bộ.
Thiên tai đe dọa nghiêm trọng đến an toàn hệ thống giao thông, đê điều, hồ đập, nhất là các công trình bị sự cố mới được xử lý giờ đầu, khắc phục tạm thời. Đơn cử như ba cơn bão (số 9, số 10 và số 11) xuất hiện liên tiếp trên Biển Đông trong thời gian 13 ngày (từ 22/9 đến 3/10/2025) cùng hoàn lưu sau bão gây mưa, lũ lớn kéo dài.
Thực hiện Quyết định số 590/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, giai đoạn 2021-2024 cả nước đã bố trí dân cư ổn định cho khoảng 22.000 hộ ở vùng có nguy cơ cao về thiên tai (lũ, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt), góp phần hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người, tài sản.
469km mặt đê, 52,6km đường hành lang chân đê được gia cố; xây mới 74 điếm canh đê; sửa chữa 16,8km kè và khoan phụt vữa gia cố thân đê 152km… với tổng kinh phí 2.602 tỷ đồng.
Ngoài ra, 59 sự cố đê điều được xử lý cấp bách với tổng kinh phí 482 tỷ đồng.
Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 11 (bão Matmo) vào đầu tháng 10/2025, tỉnh Thái Nguyên xảy ra mưa lớn trên diện rộng, lượng mưa phổ biến 250-400mm, có nơi trên 500mm, gây ngập lụt nghiêm trọng (Ảnh: Thành Đông).
"Nhờ đó, trải qua 2 đợt mưa lũ lịch sử trên diện rộng năm 2024 và 2025, hệ thống đê điều, nhất là tuyến đê từ cấp III trở lên vẫn đảm bảo an toàn, bảo vệ cho vùng đồng bằng sông Hồng, trong đó có Thủ đô Hà Nội", Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin.
Cũng trong giai đoạn này, cơ quan chức năng hoàn thành xây dựng, đưa vào sử dụng 8 khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá cấp vùng (neo đậu cho khoảng 9.200 tàu cá) và đảm bảo hoạt động 71 khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão. Xây dựng chương trình hỗ trợ hộ nghèo nhà ở phòng, tránh bão lụt khu vực miền Trung, chương trình cụm tuyến dân cư đồng bằng sông Cửu Long.
Hệ thống, mạng lưới thông tin liên lạc với nhiều loại hình được đầu tư nâng cấp, phủ sóng tới toàn lãnh thổ, lãnh hải của đất nước.
Các địa phương còn ưu tiên bố trí nguồn ngân sách tập trung xử lý dứt điểm các điểm xung yếu về phòng, chống thiên tai, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị của cơ quan tham mưu. Tổng số tiền đã huy động và bố trí gần 96.000 tỷ đồng.
Hai địa phương chưa chi Quỹ phòng, chống thiên tai
Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, đến nay các tỉnh, thành phố đã thành lập Quỹ phòng, chống thiên tai.
Tính đến tháng 4 vừa qua, 34 tỉnh, thành phố tiến hành thu quỹ với tổng số tiền trên 6.656 tỷ đồng.
Trong đó, 32 địa phương đã chi quỹ trên 4.132 tỷ đồng; riêng Lai Châu và Huế chưa chi quỹ.
“Quỹ phòng, chống thiên tai đã hoạt động rất hiệu quả, góp phần không nhỏ trong công tác phòng chống thiên tai như: Hỗ trợ tu sửa nhà ở; xử lý và xây dựng khẩn cấp công trình phòng, chống thiên tai; thông tin, truyền thông và giáo dục về phòng, chống thiên tai; tổ chức tập huấn, nâng cao nhận thức cho các lực lượng các cấp ở địa phương và cộng đồng...”, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho hay.
