Người giữ bức ảnh giống kỷ vật dưới mộ liệt sĩ ở Đồng Nai
Trong quá trình khai quật khu vực mộ tập thể ở xã Minh Đức (Đồng Nai), quân đội phát hiện nhiều kỷ vật, trong đó có ảnh tập thể, chân dung cất giữ ở các ví da. Những di vật này được xem là manh mối quan trọng giúp thân nhân nhận dạng, xác định danh tính liệt sĩ.
Các bức ảnh sau đó được chia sẻ trên những hội nhóm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Hai ngày qua, ông Nguyễn Gia Chính, 76 tuổi, ở phường Thống Nhất, tỉnh Phú Thọ, bất ngờ nhận ra bức ảnh đang lan truyền giống kỷ vật mình giữ suốt gần 60 năm.
Bức ảnh chụp ông Chính cùng 5 người bạn, gồm ba nam, ba nữ, tại thành phố Hòa Bình (nay thuộc tỉnh Phú Thọ) ngày 1/6/1968, trước kỳ nghỉ hè lớp 7. Vài tháng sau, người bạn Lê Công Duẩn, cao nhất trong ảnh, lên đường nhập ngũ. Năm 1972, bạn bè nhận tin ông Duẩn hy sinh tại chiến trường miền Nam.
"Những ngày đó còn khó khăn, cả nhóm chụp chung bức ảnh rồi sang ra thành sáu tấm. Có thể bức ảnh dưới lòng đất chính là tấm Duẩn mang theo khi vào Nam chiến đấu", ông Chính nói.
Một người bạn khác có mặt trong ảnh, hiện sống ở Khánh Hòa, cũng gọi điện cho ông Chính sau khi thấy bức ảnh được tìm thấy dưới mộ liệt sĩ ở Đồng Nai giống tấm hình mình đang giữ. Hai người vui mừng, xúc động khi nghĩ rằng sắp tìm thấy người bạn thuở niên thiếu.
"Chiến dịch 500 ngày đêm rất ý nghĩa. Hai ngày qua tôi không thể ngủ vì nhớ đến bạn. Sau hơn 50 năm, bạn sắp được trở về quê nhà bên người thân, bạn bè", ông Chính nói.
Ông Chính sau đó báo thông tin về bức ảnh cho gia đình liệt sĩ Duẩn, cách nhà ông khoảng 6 km. Người thân liệt sĩ đã đến xin chụp lại ảnh để bổ sung hồ sơ, liên hệ Bộ chỉ huy Quân sự thành phố Đồng Nai nhằm xác minh danh tính.

Ông Chính (trái) trò chuyện về bức ảnh với người nhà liệt sĩ Duẩn tại Phú Thọ, ngày 7/8. Ảnh: Thái Hà
Ông Đặng Chiến Thắng, 65 tuổi, em trai liệt sĩ Duẩn, cho biết sau ngày đất nước thống nhất, gia đình nhiều lần tìm kiếm anh trai nhưng không có kết quả. Nay, trong sáu người ở bức ảnh, năm người còn sống đều xác nhận người trong ảnh là liệt sĩ Duẩn.
"Gia đình rất vui khi tìm được manh mối về anh. Chúng tôi đang hoàn thiện hồ sơ, lấy mẫu ADN và làm việc với cơ quan chức năng sớm đưa anh về", ông Thắng nói.
Trước đó, ngày 14/7, Bộ chỉ huy Quân sự thành phố Đồng Nai tiến hành khai quật, tìm kiếm quy mô lớn tại khu vực xã Minh Đức. Ngoài bức ảnh liên quan liệt sĩ Duẩn, đến nay Đội K72 đã tìm thấy 26 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật, ảnh quan trọng như bút khắc tên Tiến Quy, súng, bi đông, ảnh chân dung và ảnh tập thể.
Khu vực phát hiện hài cốt nằm trên sườn tây bắc điểm cao 74, thuộc ấp Bình Minh. Giai đoạn 1967-1975, nơi đây diễn ra nhiều trận đánh giữa các đơn vị chủ lực của quân giải phóng với quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa, khiến nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh.
Chiến dịch "500 ngày đêm" được triển khai nhằm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, 27/7/2027.
Phước Tuấn