Sáng 29/9, Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị trực tuyến triển khai Nghị quyết 24/2026 của Quốc hội về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công.
Phổ biến các nội dung quan trọng, ông Lê Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp), cho biết việc thí điểm luật sư công được tổ chức và thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND các tỉnh, thành phố Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Bắc Ninh.
Thời gian thực hiện thí điểm 2 năm, từ 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028.
Ông Lê Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp (Ảnh: Hải Yến).
"Tránh chạy theo số lượng gây lãng phí, lợi dụng quy định để hưởng chế độ"
Ông Hồng nêu rõ tiêu chuẩn của luật sư công gồm: Là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư để được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý.
“Luật sư công cơ bản có tiêu chuẩn tương đương với tiêu chuẩn của luật sư hành nghề theo quy định của Luật Luật sư”, ông Hồng nhấn mạnh.
Cơ quan thực hiện thí điểm căn cứ vào tình hình thực tế, nhu cầu sử dụng để xác định số lượng luật sư công, đồng thời chú trọng chất lượng để phát huy hiệu quả khi thực hiện chế định này.
“Tránh chạy theo số lượng gây lãng phí, lợi dụng quy định của pháp luật để hưởng chế độ, chính sách”, Cục trưởng Lê Xuân Hồng thẳng thắn.
Nghị quyết 24/2026 quy định, cơ quan thực hiện thí điểm có văn bản đề nghị Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc tham dự kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư cho người làm việc tại cơ quan, tổ chức thuộc thẩm quyền quản lý.
Để xây dựng đội ngũ luật sư công có chất lượng cũng như bảo đảm nguyên tắc hoạt động khách quan, độc lập, Nghị quyết quy định những người không được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư và trường hợp bị thu hồi chứng chỉ.
Về phạm vi công việc, luật sư công thực hiện các nhiệm vụ tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự.
Luật sư công cũng tham gia tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tư vấn và tham gia giải quyết các vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.
Phạm vi hoạt động của luật sư công không bao gồm hoạt động trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với hoạt động pháp chế của cơ quan, đơn vị.
Ngoài giải quyết các vụ việc có tính chất pháp lý, luật sư công còn phải thực hiện các nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân theo quy định pháp luật.
Quy định này, theo Cục trưởng Hồng, để luật sư công có trách nhiệm bảo đảm thực hiện tốt vai trò luật sư, đồng thời bảo đảm thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, không ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý.
Thẻ luật sư (Ảnh: Luật sư VN).
Chỉ được thực hiện công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước
Nghị quyết quy định, luật sư công có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước và quyền, nghĩa vụ của luật sư theo quy định của nghị quyết, Luật Luật sư, Điều lệ Liên đoàn luật sư Việt Nam và pháp luật liên quan.
Ngoài ra, luật sư công có một số quyền và nghĩa vụ khác với luật sư hành nghề theo quy định của Luật Luật sư, như: Được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định của pháp luật có liên quan, không tư lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng vẫn xảy ra thiệt hại.
Một phiên tòa mới đây (Ảnh minh họa: Nguyễn Hải).
Luật sư công chỉ được thực hiện các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, không được cung cấp dịch vụ pháp lý cho cá nhân, cơ quan, tổ chức ngoài khu vực nhà nước. Đồng thời phải kịp thời báo cáo với cơ quan sử dụng luật sư công về diễn biến, tình hình xử lý vụ việc do mình trực tiếp thực hiện.
“18 cơ quan thực hiện thí điểm có thể sử dụng luật sư công của nhau. Khi có vụ, việc có tính chất pháp lý mà đội ngũ luật sư công chưa đáp ứng được thì cơ quan thực hiện thí điểm có quyền lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với tổ chức hành nghề luật sư theo quy định của pháp luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt”, ông Hồng thông tin tại hội nghị.
Quy định này tạo cơ sở pháp lý để tháo gỡ vướng mắc trên thực tế khi các cơ quan, tổ chức tại khu vực nhà nước chưa thể ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư vì thiếu cơ sở pháp lý để thanh toán thù lao cho luật sư.
Luật sư công được hưởng chế độ, chính sách ra sao?
Để thu hút người có năng lực chuyên môn, Nghị quyết 24/2026 quy định ngoài chế độ tiền lương theo quy định, luật sư công được hưởng hỗ trợ hàng tháng và các chế độ chính sách khác tương tự như với cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang có vị trí việc làm xây dựng pháp luật, pháp chế theo Nghị quyết 197/2025.
Trường hợp luật sư công được hưởng đồng thời nhiều chính sách hỗ trợ hàng tháng thì chỉ được hưởng chính sách hỗ trợ cao nhất.
Luật sư công khi tham gia giải quyết vụ việc có tính chất pháp lý được hưởng bồi dưỡng vụ việc trả cho một buổi làm việc là 0,5 lần mức lương cơ sở.
