5 tiêu chí đánh giá "sức khỏe" của dự án
Một dự án xã hội không chỉ được nhìn nhận qua số tiền đã đầu tư hay số lượng hoạt động đã triển khai. Để đánh giá chất lượng và giá trị lâu dài của một sáng kiến vì cộng đồng, cần xem xét toàn diện từ mức độ cam kết, khả năng duy trì, cách thức giải quyết vấn đề đến những thay đổi tạo ra và khả năng nhân rộng.
Đây cũng là nền tảng của hệ thống đánh giá tại Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize, với 5 nhóm tiêu chí: Tính cam kết, tính bền vững, tính sáng tạo, tính tác động và tính lan tỏa.
Bộ tiêu chí được áp dụng thống nhất cho tất cả các đề cử, tạo ra một mặt bằng đánh giá chung để Hội đồng xem xét toàn diện chất lượng, giá trị xã hội và tiềm năng tạo tác động lâu dài của mỗi sáng kiến.
1. Tính Cam kết
Tiêu chí này đo lường mức độ cam kết tài chính, thời gian đồng hành, kế hoạch phát triển tương lai cũng như tính minh bạch của doanh nghiệp đối với dự án. Một sáng kiến xã hội có chiều sâu luôn đòi hỏi sự kiên định về nguồn lực để duy trì giá trị dài hạn. Tiêu chí này được xem xét bởi: Mức độ tài chính cam kết, Thời gian cam kết, Kế hoạch phát triển tương lai, Tính minh bạch của dự án.
Những câu chuyện tại Human Act Prize 2025 cho thấy sức nặng của sự cam kết khi được đo bằng thời gian và những giá trị đã tạo ra. Dự án "Quỹ Thiện Tâm: Phụng sự vì cuộc sống tốt đẹp cho mọi người" thuộc Tập đoàn Vingroup - được vinh danh ở hạng mục “Giải thưởng năm - Giải thưởng Hành động vì cộng đồng - Human Act Prize 2025” là minh chứng điển hình với hành trình gần 20 năm bền bỉ (từ năm 2006), triển khai các chương trình an sinh xã hội, y tế, giáo dục và hạ tầng dân sinh tại 34 tỉnh, thành phố với tổng số tiền từ thiện đã chia sẻ tới cộng đồng lên tới hơn 15.500 tỷ đồng tính đến tháng 8/2025.
Không chỉ có những hành trình kéo dài hàng chục năm, sự nhất quán còn hiện diện ở những dự án chọn cách đồng hành lâu dài với một nhóm cộng đồng cụ thể. Tại hạng mục Dự án Bền bỉ 2025, Dự án "Khởi đầu mới" của Unilever Việt Nam với gần 18 năm đồng hành nâng cao năng lực kinh tế cho phụ nữ yếu thế và "Quỹ học bổng VietSeeds" có gần 15 năm tài trợ tài chính kết hợp cố vấn 1-1 cho sinh viên khó khăn cũng khẳng định tính cam kết nhất quán qua nhiều thập kỷ.
2. Tính Bền vững
Tính bền vững đánh giá khả năng tiếp nối của dự án/sản phẩm/dịch vụ bởi cộng đồng. Câu hỏi trọng tâm được đặt ra là: "Nếu không còn nhà tài trợ, dự án có thể tiếp tục duy trì được không?". Tiêu chí này được xem xét bởi: Sự tham gia của cộng đồng, Tính lâu dài của tác động, Mức độ phụ thuộc vào nhà tài trợ.
Những mô hình được vinh danh tại Human Act Prize 2025 cho thấy sự bền vững có thể bắt đầu từ chính cách một dự án thiết kế hệ sinh thái của mình. Dự án "Miza - Mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành Giấy" của Công ty Cổ phần Miza đã thiết lập hệ sinh thái tuần hoàn khép kín: kết hợp giáo dục phân loại rác tại trường học, khu dân cư với mạng lưới thu gom tại chỗ để tái chế hàng triệu tấn giấy thải thành nguyên liệu mới, tự nuôi dưỡng chuỗi giá trị kinh doanh bền vững.
Cùng đạt Giải thưởng năm - Giải thưởng Hành động vì cộng đồng - Human Act Prize 2025, Dự án "Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau" của Hội Người cao tuổi Việt Nam cũng thể hiện khả năng tự duy trì cao khi xây dựng các tổ chức tự nguyện từ 50-70 thành viên (70% là người cao tuổi, phụ nữ và người có hoàn cảnh khó khăn) cùng hỗ trợ nhau tăng thu nhập, chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng mà không phụ thuộc thụ động vào nguồn tài trợ bên ngoài.
3. Tính Sáng tạo
Tính sáng tạo được thể hiện qua những phát kiến mới, những giải pháp đột phá mang tính phát hiện của dự án, sản phẩm/dịch vụ. Tiêu chí này được xem xét bởi: Vấn đề xã hội được phát hiện mà mong muốn giải quyết, Tính sáng tạo trong giải quyết, Sự độc đáo của mô hình hoạt động.
Human Act Prize 2025 ghi nhận nhiều cách tiếp cận khác nhau, từ đưa công nghệ về những vùng còn thiếu điều kiện tiếp cận giáo dục đến sử dụng AI và công nghệ gen để giải quyết những bài toán nhân văn. Tiêu biểu như Dự án "Trạng Nguyên Education - Hành trình 10 năm gieo chữ" của Công ty TNHH Đầu tư Giáo dục Trạng Nguyên đã hiện thực hóa sứ mệnh "Cõng công nghệ về làng - Gieo chữ khai trí" bằng việc ứng dụng công nghệ và số hóa học liệu mang bản sắc văn hóa Việt, giúp hơn 20 triệu lượt học sinh tại hơn 10.000 trường học thu hẹp khoảng cách giáo dục vùng miền.
Ở góc độ sáng tạo công nghệ vì mục tiêu nhân đạo, dự án "Tô màu ký ức - Skyline" (Giải Dự án Truyền cảm hứng 2025) tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục dựng miễn phí hơn 8.000 di ảnh liệt sĩ và Mẹ Việt Nam Anh hùng, hay dự án "Hành trình Gen kết nối - Tìm lại tên liệt sĩ" của GeneStory (Giải Ý tưởng Vì cộng đồng 2025) đưa công nghệ giải mã gen vào hành trình xác định danh tính liệt sĩ.
Những ví dụ này cho thấy, giá trị của sáng tạo không nằm ở việc công nghệ có mới đến đâu, mà ở cách một ý tưởng mới giúp giải quyết một vấn đề xã hội theo cách hiệu quả và có ý nghĩa hơn.
Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Võ Thị Ánh Xuân trao các giải thưởng năm Giải thưởng Human Act Prize 2025
4. Tính Tác động
Một dự án tốt không dừng lại ở việc đã làm được bao nhiêu hoạt động, mà quan trọng hơn là đã thay đổi được điều gì trong cuộc sống của những người thụ hưởng.
Tính tác động đánh giá khả năng tạo ra tác động tích cực và rộng lớn. Tiêu chí này được xem xét bởi: Số lượng người hưởng lợi, Mức độ thay đổi trong cuộc sống của người hưởng lợi, Sự phù hợp với các mục tiêu vĩ mô của Chính phủ và LHQ.
Human Act Prize 2025 đã gọi tên Dự án "Internet trường học" của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) được triển khai từ năm 2008, khi tỷ lệ dân số tiếp cận Internet tại Việt Nam mới chỉ đạt 24,2% đã đưa kết nối Internet phủ kín 100% cơ sở giáo dục trên cả nước. Dự án không chỉ xóa dần khoảng cách số giữa thành thị, nông thôn và miền núi cho hàng chục triệu học sinh, sinh viên trong nước mà còn mở rộng mô hình sang nhiều quốc gia như Lào, Campuchia, Peru, Haiti và Mozambique. Trong lĩnh vực y tế, Dự án "Mắt sáng cộng đồng" của Bệnh viện Mắt Quốc tế DND (Giải Dự án Bền bỉ 2025) cũng tạo ra tác động y tế rộng lớn với 2 triệu lượt khám, tư vấn miễn phí qua hơn 6.000 chương trình cộng đồng.
5. Tính Lan tỏa
Một sáng kiến có thể tạo ra thay đổi cho một nhóm người, nhưng giá trị ấy sẽ lớn hơn nhiều khi nó truyền cảm hứng để những người khác cùng hành động. Khi một mô hình có thể được chia sẻ, học hỏi và nhân rộng, tác động của dự án không còn dừng lại ở phạm vi ban đầu.
Đó là tinh thần của Tính Lan tỏa - tiêu chí đánh giá khả năng lan tỏa, nhân rộng, tạo ra cảm hứng và bài học kinh nghiệm cho cộng đồng và các dự án/sản phẩm/dịch vụ tương tự. Tiêu chí này được xem xét bởi: Cảm hứng nhân văn từ dự án, Mô hình hoạt động thuận tiện, sáng tạo, dễ nhân rộng, Có tầm nhìn và chiến lược rõ ràng.
Tại Human Act Prize 2025, nhiều dự án cho thấy một hành động tử tế hoàn toàn có thể trở thành một mô hình cộng đồng khi được tổ chức đúng cách. Dự án "Thư Viện Tóc" của Mạng lưới Ung thư vú Việt Nam (BCNV) (Giải Dự án Truyền cảm hứng 2025) đã xây dựng mô hình cộng đồng giàu tính nhân văn và dễ nhân rộng: kêu gọi người dân hiến tặng tóc thật để dệt thành những bộ tóc giả chất lượng trao tặng miễn phí cho bệnh nhân ung thư đang điều trị hóa chất trên cả nước. Tương tự, dự án "Mái Ấm Gia Đình Việt" của Tập đoàn Hoa Sen (Giải Dự án Truyền cảm hứng 2025) đã lan tỏa mô hình sẻ chia qua 26 tỉnh, thành phố, trao tặng 52 tỷ đồng hỗ trợ gần 500 gia đình vượt qua nghịch cảnh và giúp hơn 1.000 trẻ em tiếp tục đến trường.
Gợi ý định hướng giúp doanh nghiệp tự soi chiếu và hoàn thiện hồ sơ
Dựa trên khung 5 tiêu chí tổng quan, doanh nghiệp có thể tham khảo các góc nhìn định hướng sau đây để tự rà soát và nâng cao tính thuyết phục cho hồ sơ đề cử của mình:
Định vị đúng hạng mục tham chiếu: Lựa chọn hạng mục phù hợp nhất với thế mạnh và vòng đời dự án thay vì nộp dàn trải.
Xâu chuỗi câu chuyện dự án theo 5 tiêu chí: Giúp hồ sơ mạch lạc, nêu bật được hành trình từ giải pháp đến kết quả.
Tối ưu hóa hệ thống minh chứng và số liệu: Ưu tiên số liệu đo lường định lượng và tư liệu thực địa có thể kiểm chứng.
Chuyển trọng tâm sang giá trị chuyển hóa thay vì chỉ liệt kê hoạt động: Chứng minh sự thay đổi thực chất trong đời sống đối tượng thụ hưởng.
Doanh nghiệp và tổ chức có dự án tạo tác động xã hội có thể tìm hiểu thông tin và đăng ký tham gia Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize tại đây:
ĐỀ CỬ & ĐĂNG KÝ THAM GIA GIẢI THƯỞNG HUMAN ACT PRIZE 2026
Tiếp nối hành trình tìm kiếm, ghi nhận và lan tỏa những hành động vì cộng đồng, Human Act Prize 2026 mở hai cổng tham gia dành cho các dự án và cộng đồng:
▪️ Cộng đồng Đề cử dành cho công chúng cùng kết nối và giới thiệu các sáng kiến, dự án, cùng cá nhân tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội.
Truy cập: https://humanactprize.org/congdongdecu
▪️Đăng ký tham gia Giải thưởng dành cho các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp có dự án tạo tác động chủ động tham gia và gửi hồ sơ ứng cử.
Truy cập: https://dangkygiaithuong.humanactprize.org/vi
Thời gian tiếp nhận: 21/09/2026 – 15/11/2026
Mỗi hồ sơ đăng ký, mỗi đề cử đều góp phần đưa những hành động tạo tác động đến gần hơn với cộng đồng, mở ra cơ hội được ghi nhận, lan tỏa và kết nối thêm nguồn lực.
Website: https://humanactprize.org
