Kênh Bắc có chiều dài hơn 4,6km, lòng kênh rộng khoảng 15m, là tuyến kênh thoát lũ cho khu vực phía bắc thành phố Vinh cũ, tỉnh Nghệ An. Mặc dù vậy, nhiều năm nay, công trình này gánh thêm nhiệm vụ thoát nước thải sinh hoạt cho hàng nghìn hộ dân.
Năm 2016, dự án cải tạo Kênh Bắc hoàn thành, kỳ vọng giải quyết tình trạng ô nhiễm của dòng kênh này. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm chỉ được giải quyết ở hơn 1,2km đầu tuyến (thuộc địa bàn phường Vinh Phú hiện nay) khi đã ngầm hóa bằng cống hộp.
Dòng nước Kênh Bắc đen kịt, bốc mùi hôi thối nồng nặc (Ảnh: Hoàng Lam).
Trong khi đó, hơn 3km Kênh Bắc đoạn từ nút giao Nguyễn Văn Cừ đến hồ điều hòa Hưng Hòa (thuộc phường Vinh Lộc và Trường Vinh, Nghệ An) trở thành nỗi ám ảnh của người dân sinh sống hai bên khi bị biến thành dòng nước thải lộ thiên.
Theo quan sát của chúng tôi, nước trong kênh chuyển màu đen, mặt nước nổi váng. Thỉnh thoảng 2 bên bờ kênh, dòng nước thải trắng đục đổ từ ống thoát nước, hòa vào lòng kênh trước khi chảy xuống khu vực hồ điều hòa.
Ông Hoàng Văn Long (khối 12, phường Vinh Lộc) ví Kênh Bắc như “hầm vệ sinh nổi” bởi nước thải đen kịt, bùn và phân bồi lắng lòng kênh, bốc mùi hôi thối đến ngộp thở.
Nước thải sinh hoạt theo ống cống chảy vào Kênh Bắc (Ảnh: Hoàng Lam).
“Mùi hôi thối nồng nặc bốc lên quanh năm, nhất là vào thời điểm nắng nóng. Trước đây chúng tôi còn ra đây câu cá nhưng giờ với nước đen kịt thế này không thấy bóng dáng một con cá nào. Tình trạng ô nhiễm môi trường kéo dài khiến sức khỏe người dân, đặc biệt là người già, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai bị ảnh hưởng”, anh Long nói.
Mặc dù vỉa hè tuyến đường Phùng Chí Kiên và Nguyễn Sỹ Sách chạy song song hai bên bờ kênh khá rộng, thoáng nhưng hầu như không có người dân hóng mát hay thể dục. Bà Nguyễn Thị Vân (78 tuổi, khối Tân Lộc, phường Vinh Lộc) có lẽ là trường hợp hiếm hoi vẫn kiên trì ngày 2 buổi đi bộ dọc bờ kênh với chiếc khẩu trang để chống chọi với mùi hôi thối từ lòng kênh bốc lên.
“Nước thải, chất thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi theo cống ngầm đổ ra lòng kênh, bồi lắng thành lớp bùn dày. Chúng tôi kiến nghị lên thành phố Vinh cũ, lên UBND tỉnh nhiều rồi mà tình trạng này chưa được giải quyết. Mỗi năm tổ chức nạo vét bùn thải lắng bồi lấp lòng kênh thì ô nhiễm ít nhiều cũng giảm bớt”, bà Vân nói.
Bà Vân đi thể dục vẫn phải mang khẩu trang để hạn chế bớt mùi hôi thối bốc lên từ lòng Kênh Bắc (Ảnh: Hoàng Lam).
Theo tìm hiểu của phóng viên Dân trí, Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An đang lấy ý kiến tổ chức, cá nhân về điều chỉnh cục bộ quy hoạch đường Nguyễn Sỹ Sách đến hồ điều hòa Hưng Hòa.
Theo quy hoạch điều chỉnh, toàn bộ tuyến Kênh Bắc trong phạm vi quy hoạch (dài 3,2km) sẽ được ngầm hóa, kết hợp đầu tư xây dựng, mở rộng tuyến đường Nguyễn Sỹ Sách với quy mô mặt cắt ngang khoảng 60m, gồm mặt đường chính 10 làn xe...
Việc ngầm hóa Kênh Bắc sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, cải thiện vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan đô thị, tối ưu hóa không gian quỹ đất để phát triển giao thông.
Dòng nước đen kịt, sủi bọt đoạn cuối Kênh Bắc (Ảnh: Hoàng Lam).
Theo ông Nguyễn Huy Hoàng, Chủ tịch UBND phường Vinh Lộc, quá trình lấy ý kiến góp ý điều chỉnh cục bộ quy hoạch đường Nguyễn Sỹ Sách đến hồ điều hòa Hưng Hòa cho thấy đa số người dân đồng tình, ủng hộ cao.
“Việc mở rộng quy mô đường Nguyễn Sỹ Sách và ngầm hóa tuyến Kênh Bắc bên cạnh hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, mở rộng không gian phát triển đô thị, người dân kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm “điểm đen" về ô nhiễm trên tuyến kênh này”, ông Hoàng thông tin.
