Bà Hoàng Thị Như Thanh, Chủ tịch UBND phường An Cựu (thành phố Huế), cho biết trên địa bàn phường hiện có nhiều khu nghĩa địa cũ, phần lớn hình thành tự phát qua nhiều thời kỳ. Bên cạnh đó còn có hàng loạt mồ mả nằm xen kẹt giữa các khu dân cư, vùng đô thị.
Phường An Cựu đang rà soát, thống kê số lượng, lên kế hoạch di dời toàn bộ các ngôi mộ nằm xen kẹt trong khu dân cư, vùng đô thị, đưa về nghĩa trang tập trung, hướng tới việc sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.
Khu nghĩa địa cũ nằm dưới chân núi Ngự Bình và núi Bân đã từng có kế hoạch được giải tỏa, di dời (Ảnh: Cao Tiến).
Theo bà Thanh, phường An Cựu đã nhận được đề xuất về việc xây dựng một tháp phổ đồng quy mô lớn để phục vụ nhu cầu cát táng của người dân. Chính quyền địa phương đang nghiên cứu cơ chế pháp lý, trao đổi với các nhà chùa, cơ sở tôn giáo để tìm hướng triển khai ý tưởng này.
Đặc biệt, trên địa bàn phường An Cựu có các nghĩa địa cũ nằm quanh khu vực chân núi Ngự Bình, núi Bân. Cách đây nhiều năm, lãnh đạo UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn xây dựng kế hoạch di dời hàng trăm nghìn ngôi mộ tại khu vực này để xây dựng trung tâm văn hóa phục vụ cộng đồng.
Theo quy hoạch tổng thể, trung tâm văn hóa tây nam thành phố Huế có tổng quy mô hơn 60ha. Để triển khai quy hoạch, diện tích nghĩa địa cũ tại núi Ngự Bình phải giải tỏa là trên 38ha, di dời khoảng 176.700 ngôi mộ.
Thắng cảnh núi Ngự Bình có nhiều mồ mả bao quanh (Ảnh: Cao Tiến).
Cơ quan chuyên môn đã xây dựng kế hoạch, lộ trình, kinh phí để triển khai dự án trong giai đoạn 2021-2025. Để bảo đảm nguồn lực, dự án được phân kỳ đầu tư thành 5 giai đoạn khác nhau. Tại giai đoạn 1, thành phố Huế ưu tiên di dời khu vực nghĩa địa chân núi Ngự Bình với quy mô 10,6ha, kết hợp với chỉnh trang, trồng cây xanh tạo cảnh quan.
Chủ tịch UBND phường An Cựu cho biết kế hoạch đã được điều chỉnh thời gian thực hiện trong giai đoạn 2025-2030. Lãnh đạo thành phố Huế đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 xây dựng kế hoạch triển khai.
Ông Nguyễn Trần Nhật Tuấn, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 - thành phố Huế, cho biết đơn vị đang phối hợp các địa phương rà soát số lượng nghĩa địa nhỏ lẻ, lăng mộ nằm xen kẹt trong khu dân cư để lập phương án tổng thể trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đối với khu vực chân núi Ngự Bình và núi Bân, đơn vị chức năng cũng chỉ mới khảo sát, thu thập thông tin bước đầu.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng thành phố Huế, hiện nay trên địa bàn thành phố có quỹ đất nghĩa trang tương đối lớn do đặc thù lịch sử, văn hóa và tập quán mai táng của địa phương. Phần lớn là các nghĩa địa nhân dân hình thành tự phát qua nhiều thời kỳ, phân tán và xen kẹt trong khu dân cư hoặc đất sản xuất nông nghiệp.
Thành phố Huế đang quy hoạch lại hệ thống nghĩa trang theo định hướng của Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Trong thời gian tới, hệ thống nghĩa trang tại Huế sẽ được phát triển theo hướng tập trung, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật. Địa phương này sẽ từng bước di dời các nghĩa địa nhỏ lẻ, xen kẹt trong khu dân cư vào các khu nghĩa trang tập trung; khuyến khích người dân sử dụng các hình thức mai táng văn minh, hiện đại phù hợp thực tế.
