Ngày 23/6, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng có tờ trình, đề xuất UBND tỉnh Lâm Đồng về nội dung bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ khoa học di tích danh lam thắng cảnh hồ Xuân Hương - Đà Lạt.
Nhiều vị trí nằm trong Khu vực I
Theo đó, phương án bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ khoa học đối với di tích danh lam thắng cảnh hồ Xuân Hương - Đà Lạt gồm Khu vực I và Khu vực II. Trong đó, Khu vực I là vùng trung tâm, vùng lõi của danh lam thắng cảnh gồm diện tích toàn bộ lòng hồ Xuân Hương đến khu mép ngoài lề đường đi bộ trục giao thông đường Trần Quốc Toản. Khu vực này có tổng diện tích hơn 50ha.
Một góc hồ Xuân Hương Đà Lạt (Ảnh: Minh Hậu).
Khu vực II có diện tích hơn108ha, được tính từ khu Trung tâm phía trước Bưu điện Đà Lạt ra hướng đập, cầu Ông Đạo theo chiều ngược chiều kim đồng hồ xung quanh hồ Xuân Hương, toàn bộ trục đường Trần Quốc Toản hiện nay.
Theo phương án, các điểm thuộc Khu vực II được đề xuất khoanh vùng bảo vệ bao gồm: Dự án công viên Xuân Hương; Quảng trường Lâm Viên; Công viên Yersin; khu vực Khách sạn công đoàn và Nhà Văn hóa Lao động tỉnh Lâm Đồng; công viên vườn hoa hữu nghị Việt Nhật; vùng Cầu Sắt và Hồ lắng số 1; Vườn hoa Đà Lạt; Đồi Cù bao gồm Đồi Cù 1, 2, 3, giới hạn từ đường Trần Nhân Tông, Đinh Tiên Hoàng, Trần Quốc Toản.
Không khoanh vùng bảo vệ 3 vị trí trung tâm
Cơ quan chức năng cũng đề xuất không đưa vào khoanh vùng bảo vệ đối với 3 điểm nằm trong Khu vực II hiện nay gồm: dưới chân cầu Ông Đạo - suối Cam Ly; Khách sạn Đà Lạt Palace; dự án Công viên Trần Quốc Toản.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, khu vực dưới chân cầu Ông Đạo - suối Cam Ly có diện tích khoảng 5ha với các dự án đang được triển khai thu hút đầu tư và xây dựng Công viên Ánh Sáng. Đây là khu vực đất thuộc quyền sử dụng của nhà nước và đã có phương án quy hoạch đô thị chi tiết theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về đô thị Đà Lạt để vừa gìn giữ không gian cảnh quan, vừa có chính sách thu hút đầu tư phát triển kinh tế xã hội. Vì thế, khu vực này đề xuất không đưa vào khoanh vùng bảo vệ II của danh thắng hồ Xuân Hương.
Quảng trường Lâm Viên được đề xuất khoanh vùng bảo vệ Khu vực II danh lam thắng cảnh hồ Xuân Hương (Ảnh: Minh Hậu).
Hơn nữa, tại khu vực này tiếp giáp trực tiếp với danh thắng hồ Xuân Hương, việc quy hoạch, thiết kế, xây dựng... tại đây đều phải tuân theo Luật Di sản và các quy định hiện hành. Do vậy, khi triển khai thực hiện dự án vẫn đảm bảo được các yếu tố liên quan, không phá vỡ không gian cảnh quan của danh thắng hồ Xuân Hương.
Đối với Khách sạn Đà Lạt Palace, cơ quan chức năng đề xuất không đưa vào khoanh vùng bảo vệ do hiện trạng nội khu đã có nhiều biến đổi so với thời điểm xếp hạng vào năm 1988. Hiện nay, ngoài trụ sở chính của khách sạn Palace, đơn vị quản lý đã xây dựng thêm một khối tòa nhà với quy mô 2.400m2 và các công trình phụ trợ khoảng 1.500m2 nằm song song với tòa nhà chính hướng nhìn ra hồ Xuân Hương, cùng nhiều công trình phụ trợ nội khu khác.
Mặt khác, không gian, khu vực khách sạn Palace nằm phía sau Công viên Xuân Hương, vị trí cách khá xa so với hồ Xuân Hương. Toàn bộ đất đai và công trình gắn với đất đai nơi đây vẫn thuộc sở hữu công và đã, đang được giao cho Công ty cổ phần Hoàng Gia ĐL sử dụng, quản lý.
Khách sạn có nhiều không gian cảnh quan chưa khai thác, vì thế có thể cải tạo, nâng cấp, tôn tạo hoặc tiến tới tách riêng công trình này thành di tích kiến trúc nghệ thuật độc lập với danh thắng hồ Xuân Hương ở cấp tỉnh hoặc cấp quốc gia. Đồng thời có thể phục vụ mở rộng hoạt động xây dựng các công trình phù hợp để khai thác, phát huy giá trị tổng thể danh thắng hồ Xuân Hương theo quy định.
Khu vực thuộc dự án Công viên Ánh Sáng trung tâm Đà Lạt (Ảnh: Minh Hậu).
Đối với khu vực dự án Công viên Trần Quốc Toản, cơ quan chức năng đề xuất không khoanh vùng bảo vệ do năm 1988, vùng này là khu dân cư, nằm ngoài ranh bảo vệ Khu vực II của danh thắng hồ Xuân Hương. Đến năm 2008, tỉnh Lâm Đồng có quyết định giao cho Công ty cổ phần vốn Thái Thịnh (TPHCM) đầu tư, xây dựng chuỗi công viên, hoạt động giải trí, trình diễn văn hóa kết hợp dịch vụ mua sắm, ăn uống.
Sau đó, chủ đầu tư thực hiện công tác giải phóng mặt bằng dân cư, chi phí khoảng 100 tỷ đồng đền bù cho 46 hộ dân. Tuy nhiên, vì lý do khách quan, chủ đầu tư không thực hiện được dự án và Lâm Đồng đã bố trí kinh phí để hoàn trả cho chủ đầu tư. Khu vực này đang thuộc quyền quản lý sử dụng của Nhà nước.
Hiện nay, khu đất có nhiều biến đổi, không còn cảnh quan ban đầu. Nhiều vị trí đã được san ủi, đóng và đổ các trụ bê tông cốt thép để xây dựng cơ sở hạ tầng khi dự án triển khai nên việc phục hồi cảnh quan khó khăn. Do vậy, cơ quan chức năng đề xuất không đưa khu vực này vào trong Khu vực II của di tích danh thắng hồ Xuân Hương để địa phương thực hiện các thủ tục pháp lý, thực hiện các dự án đầu tư theo quy định hiện hành.
