Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 36/2026 quy định đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Nghị quyết điều chỉnh, bổ sung một số quy định về nguyên tắc, hồ sơ, trình tự, thẩm quyền cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói tại Nghị định 38/2026 của Chính phủ để đơn giản hóa thủ tục hành chính cấp 2 mã số này.
Đáng chú ý, nghị quyết nêu rõ việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được thực hiện toàn trình trên môi trường mạng theo nguyên tắc tổ chức, cá nhân tự khai, tự chịu trách nhiệm.
Người dân thu hoạch sầu riêng tại Lâm Đồng (Ảnh: Minh Hậu).
Thực hiện thủ tục hành chính về cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói phải gắn với cơ chế hậu kiểm, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, truy xuất nguồn gốc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Chỉ thực hiện tiền kiểm đối với trường hợp nước nhập khẩu có yêu cầu về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Mã số vùng trồng theo quy định tại khoản 1 Điều 64 Luật Trồng trọt, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 146/2025, được cấp cho một loại cây trồng xác định theo vị trí của một hoặc nhiều thửa đất theo đề nghị của tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, nhóm hộ gia đình. Mã số vùng trồng không xác lập, không thay thế quyền sử dụng đất của tổ chức, cá nhân.
Vị trí thửa đất được xác định theo mã định danh của thửa đất trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Chủ tịch UBND cấp xã chỉ đạo thực hiện xác nhận thông tin trong quá trình kiểm tra thực tế hoặc hậu kiểm.
Dữ liệu về mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được quản lý tập trung trên Hệ thống xử lý nghiệp vụ và công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; được kết nối, chia sẻ với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các hệ thống cơ sở dữ liệu khác theo quy định.
Tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ đề nghị cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đến UBND cấp xã (nơi có địa chỉ vùng trồng, cơ sở đóng gói) thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia.
Trường hợp tổ chức, cá nhân không đăng ký xuất khẩu đến các thị trường có yêu cầu về mã số, trong thời hạn không quá 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Chủ tịch UBND cấp xã ban hành thông báo cấp 2 mã số này.
Đối với trường hợp tổ chức, cá nhân đăng ký xuất khẩu đến thị trường có yêu cầu về mã số, trong thời hạn không quá 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức kiểm tra và ban hành thông báo cấp mã số.
Trong trường hợp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói phải được nước nhập khẩu phê duyệt, cơ quan chuyên môn đầu mối cấp tỉnh tổng hợp, gửi danh sách về Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được danh sách, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, gửi nước nhập khẩu xem xét, phê duyệt. Trường hợp nước nhập khẩu có yêu cầu khác về thời gian gửi danh sách này thì thực hiện theo yêu cầu của nước nhập khẩu.
Nghị quyết của Chính phủ nêu rõ, trường hợp Cổng dịch vụ công quốc gia gặp sự cố không thể tiếp nhận và xử lý hồ sơ trên môi trường mạng hoặc tổ chức, cá nhân không thể nộp hồ sơ trên môi trường mạng, UBND cấp xã tiếp nhận hồ sơ bằng bản giấy (nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện). Việc cấp mã số được thực hiện theo quy định trên và thông tin phải được cập nhật lên Cổng dịch vụ công quốc gia ngay sau khi Cổng dịch vụ công quốc gia hoạt động bình thường.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày 31/7 đến khi Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 38/2026 của Chính phủ có hiệu lực thi hành.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, tính đến tháng 5 vừa qua cả nước có 9.546 mã số vùng trồng và 1.525 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu sang nhiều thị trường lớn. Riêng thị trường Trung Quốc có 4.323 mã số vùng trồng và 1.332 cơ sở đóng gói được phê duyệt.
Mã số vùng trồng đóng vai trò cốt lõi trong việc truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng nông sản, và làm “giấy thông hành” xuất khẩu chính ngạch.
Gần đây, dư luận quan tâm theo dõi thông tin Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) khởi tố, bắt tạm giam ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường và ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về tội Nhận hối lộ.
Đây là động thái mới nhất được C03 đưa ra khi mở rộng điều tra vụ án liên quan hoạt động xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Hai người này bị cáo buộc can thiệp, chỉ đạo cấp dưới cấp khống giấy kiểm nghiệm và mã số vùng trồng; mua bán trái phép mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói.
Nhiều cá nhân tại các đơn vị kiểm nghiệm và doanh nghiệp bị điều tra về hành vi đưa, nhận hoặc môi giới hối lộ; mua bán giấy kiểm nghiệm và vi phạm quy định về kế toán.
