Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường vừa ký ban hành Kết luận thanh tra trách nhiệm trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2016-2022 tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Việt Nam.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường vừa ký ban hành kết luận thanh tra (Ảnh: Phương Hiếu).
Có dấu hiệu buông lỏng công tác bổ nhiệm lãnh đạo, quản lý cấp phòng
8 đơn vị thuộc Viện Hàn lâm KH&VN Việt Nam được kiểm tra, xác minh gồm: Viện Hóa học; Viện Công nghệ môi trường; Viện Hải dương học; Viện Khoa học vật liệu; Viện Công nghệ sinh học; Viện Sinh học nhiệt đới; Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ; Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội.
Giai đoạn từ năm 2016 đến tháng 11/2020 có 4 đơn vị chưa xây dựng đề án vị trí việc làm, vi phạm quy định của Chính phủ.
Giai đoạn từ tháng 11/2020 đến hết năm 2033, 8 đơn vị chưa xây dựng đề án vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp trình Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam phê duyệt.
Đến ngày 29/3/2024, Viện này ban hành các quyết định phê duyệt vị trí việc làm và cơ cấu chức danh nghề nghiệp viên chức đối với 7 đơn vị, riêng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội chưa được phê duyệt do chưa xây dựng.
Kết luận thanh tra cho thấy, giai đoạn 2016-2022, 8 đơn vị trên tuyển dụng tổng số 137 viên chức, 777 hợp đồng lao động. Qua kiểm tra việc tuyển dụng viên chức năm 2021-2022 của hai đơn vị (Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ; Viện Công nghệ sinh học) và việc ký hợp đồng lao động của 7 đơn vị, Thanh tra Chính phủ thấy có một số hạn chế, thiếu sót, vi phạm.

Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (Ảnh: VGP).
Về công tác bổ nhiệm cán bộ, theo kết luận, 8 đơn vị đã bổ nhiệm mới 84 Trưởng phòng và tương đương, 96 Phó trưởng phòng và tương đương trong giai đoạn 2016-2022; bổ nhiệm lại 64 Trưởng phòng và tương đương, 41 Phó trưởng phòng và tương đương; kéo dài thời gian giữ chức vụ một lãnh đạo cấp phòng; miễn nhiệm, thôi giữ chức vụ 25 lãnh đạo cấp phòng và tương đương.
Vào cuộc kiểm tra, Thanh tra Chính phủ phát hiện có 24 trường hợp được bổ nhiệm chưa được quy hoạch chức vụ bổ nhiệm, vi phạm Điều 44 Nghị định 115/2020 của Chính phủ. Một trường hợp bổ nhiệm thiếu trình độ tiến sĩ hoặc nghiên cứu viên chính.
24 trường hợp được bổ nhiệm thiếu chứng chỉ quản lý nhà nước chương trình chuyên viên chính. 39 trường hợp được bổ nhiệm chưa có bằng tốt nghiệp trung cấp lý luận chính trị, chưa đúng với Nghị quyết số 32/2014 của Bộ Chính trị.
Cũng theo kết luận thanh tra, 33 trường hợp được bổ nhiệm thiếu chứng chỉ quản lý lãnh đạo cấp phòng, vi phạm Điều 17 Nghị định số 101/2017 của Chính phủ. Có 20 trường hợp được bổ nhiệm thiếu chứng chỉ tin học.
"Những hạn chế, thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm được chỉ ra qua thanh tra cho thấy 8 đơn vị được kiểm tra, xác minh có dấu hiệu buông lỏng công tác bổ nhiệm lãnh đạo, quản lý cấp phòng thuộc thẩm quyền của đơn vị", Thanh tra Chính phủ nêu rõ.
Xem xét xử lý nghiêm trách nhiệm của Chủ tịch và Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm
Thanh tra Chính phủ đề nghị Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam tổ chức rà soát về công tác quy hoạch, bổ nhiệm viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý đảm bảo đúng thời hạn, điều kiện, tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục và thẩm quyền.
"Lập danh sách từng trường hợp, xác định tình trạng hiện nay, thời hiệu xử lý, mức độ ảnh hưởng đến tính hợp pháp của quyết định bổ nhiệm. Xử lý vi phạm trong công tác cán bộ theo thẩm quyền đối với các trường hợp được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý chưa thực hiện đúng quy định", Thanh tra Chính phủ nêu yêu cầu.

Trụ sở Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam ở Hà Nội (Ảnh: Viện Hàn lâm).
Ngoài ra, Viện Hàn lâm phải tiến hành rà soát và xử lý theo thẩm quyền đối với các trường hợp chưa được thanh tra mà không đáp ứng về tuyển dụng, không đảm bảo điều kiện, tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục và hồ sơ bổ nhiệm.
Bên cạnh sửa đổi, bổ sung Quy chế bổ nhiệm, Viện Hàn lâm cần chấm dứt tình trạng bổ nhiệm khi nhân sự chưa đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn.
Đối với Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Thanh tra Chính phủ yêu cầu xây dựng Đề án vị trí việc làm, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt giao biên chế, số lượng người làm việc. Căn cứ nhu cầu sử dụng lao động đối với 204 trường hợp được nêu trong kết luận thanh tra và các trường hợp khác (nếu có), nhà trường thực hiện ký hợp đồng lao động đảm bảo đúng quy định của Bộ luật Lao động.
Trường này cũng phải chấn chỉnh công tác quy hoạch, bổ nhiệm viên chức lãnh đạo, quản lý thuộc thẩm quyền.
Tại kết luận, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam báo cáo cấp có thẩm quyền chỉ đạo việc tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm của Chủ tịch Viện Hàn lâm, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm được phân công phụ trách từng nội dung thực hiện cơ chế tự chủ (theo từng thời kỳ) liên quan đến vi phạm.
Chủ tịch Viện Hàn lâm KH&VN Việt Nam trên cơ sở những tồn tại, hạn chế, thiếu sót được Thanh tra Chính phủ chỉ ra, phải xem xét, đánh giá tính chất, mức độ, hậu quả, xác định trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân để xử lý theo thẩm quyền.
Thanh tra Chính phủ chỉ rõ phải tổ chức kiểm điểm, xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định pháp luật đối với Ban Kế hoạch - Tài chính, Ban Tổ chức - Cán bộ và Kiểm tra, Ban Ứng dụng và Triển khai công nghệ (nay là Ban Khoa học và Công nghệ), Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam và 8 đơn vị được kiểm tra, xác minh.