Chiều 19/8, chia sẻ với phóng viên báo Dân trí, ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết đã nắm được thông tin liên quan việc VETC và Viettel Money (liên kết thanh toán với ePass) đồng loạt thông báo thu phí định kỳ hàng tháng dịch vụ quản lý tài khoản, áp dụng từ ngày 1/8.
"Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đang nghiên cứu, xử lý theo quy định. Khi nào có kết quả, chúng tôi sẽ công bố công khai", ông Tuấn chia sẻ.
Hai ông lớn VETC, ePass cùng bị phạt vì vi phạm quyền lợi người tiêu dùng
Đáng chú ý, mới hồi tháng 4, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã xử phạt cả hai doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thu phí không dừng là VETC và ePass về các vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Cụ thể, ngày 16/4, Công ty TNHH Thu phí tự động VETC bị xử phạt 435 triệu đồng với 4 hành vi vi phạm, trong đó có việc đưa điều khoản không được phép vào hợp đồng theo mẫu, không cho người tiêu dùng lựa chọn việc sử dụng thông tin cho mục đích quảng cáo, không công khai điều kiện giao dịch chung và không cung cấp hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục theo quy định.
Trước đó một ngày, Công ty cổ phần Giao thông số Việt Nam (ePass), cũng bị xử phạt 280 triệu đồng. Các vi phạm gồm không cho người tiêu dùng lựa chọn việc sử dụng thông tin cho mục đích quảng cáo, điều kiện giao dịch chung không quy định cụ thể thời điểm áp dụng và không ký hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục bằng văn bản theo quy định.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đồng thời yêu cầu hai doanh nghiệp chấm dứt hành vi vi phạm, rà soát và hoàn thiện các nội dung, chính sách nhằm bảo đảm tuân thủ quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Thu phí tự động không dừng (ETC) là hình thức thu phí đang được áp dụng trên các tuyến đường cao tốc với hai nhà cung cấp dịch vụ hiện nay là VETC và ePass (Ảnh: Minh Huyền).
Cuối tháng 4, qua quá trình giám sát, rà soát hồ sơ và làm việc với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thu phí không dừng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng cho biết đã ghi nhận một số vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng.
Các vấn đề này trải rộng từ cách doanh nghiệp thu thập, sử dụng thông tin khách hàng, công khai giá và các loại phí, đến việc ký kết hợp đồng và xây dựng các điều khoản giao dịch.
Ủy ban Cạnh tranh chỉ ra nhiều bất cập trong dịch vụ thu phí không dừng
Đáng chú ý, trong việc sử dụng thông tin khách hàng, cơ quan chức năng cho biết tại một số nền tảng, các mục đích xử lý dữ liệu đã được cài đặt sẵn ở trạng thái "đồng ý". Người tiêu dùng không có lựa chọn riêng đối với từng mục đích ngay khi đăng ký dịch vụ.
Điều này đồng nghĩa với việc để sử dụng dịch vụ, khách hàng có thể phải chấp nhận cùng lúc các mục đích xử lý dữ liệu mà doanh nghiệp đã thiết lập từ trước, trong đó có cả việc sử dụng thông tin cho quảng cáo, tiếp thị.
Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, người tiêu dùng cần được tự lựa chọn có hoặc không cho phép doanh nghiệp sử dụng thông tin của mình cho từng mục đích, đặc biệt đối với hoạt động quảng cáo, giới thiệu sản phẩm và dịch vụ. Việc chỉ cho phép khách hàng từ chối sau khi đã đăng ký, thay vì đưa ra lựa chọn ngay từ đầu, chưa bảo đảm đầy đủ quyền lựa chọn của người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, cơ quan này cũng ghi nhận một số vấn đề trong việc cung cấp thông tin. Chẳng hạn, thông tin về mức phí, phí thanh toán và điều kiện giao dịch có trường hợp được đăng tải ở nhiều vị trí khác nhau, khiến người dùng phải tìm kiếm ở nhiều nơi mới có thể nắm đầy đủ.
Một số tài liệu như hợp đồng, biểu phí và các điều kiện giao dịch cũng chưa được cung cấp đầy đủ, thuận tiện trên các kênh mà khách hàng trực tiếp sử dụng, đặc biệt là ứng dụng.
Đối với hợp đồng, có trường hợp người dùng hoàn tất đăng ký và sử dụng dịch vụ trên môi trường điện tử nhưng chưa được cung cấp đầy đủ hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục.
Trong khi đó, một số hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung còn có những điều khoản cho phép doanh nghiệp đơn phương thay đổi điều kiện, điều chỉnh phí, chuyển giao quyền và nghĩa vụ cho bên thứ ba hoặc giới hạn trách nhiệm của doanh nghiệp mà chưa quy định rõ quyền tương ứng của người tiêu dùng.
Một số điều khoản cũng sử dụng những cách diễn đạt khá chung chung như "theo quy định trong từng thời kỳ", "khi cần thiết", "hợp lý" hay "theo yêu cầu của doanh nghiệp", nhưng không nêu rõ tiêu chí áp dụng.
Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, những nội dung này cần được rà soát, điều chỉnh để người tiêu dùng có thể hiểu rõ mình được hưởng quyền gì, phải thực hiện nghĩa vụ gì và doanh nghiệp có thể áp dụng những điều kiện nào.
Trên cơ sở kết quả giám sát, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các doanh nghiệp rà soát, khắc phục những nội dung chưa phù hợp, hoàn thiện chính sách và điều kiện giao dịch, qua đó tăng tính minh bạch và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người sử dụng dịch vụ thu phí không dừng.
Từ cuối tháng 7, VETC và Viettel Money (liên kết thanh toán với ePass) đồng loạt thông báo thu phí quản lý tài khoản ví điện tử, thời gian áp dụng từ ngày 1/8.
Theo đó, với khách hàng cá nhân, phí dịch vụ là 6.600 đồng/tháng/ví, tương đương 79.200 đồng/năm/ví. Với khách hàng tổ chức/doanh nghiệp, phí dịch vụ là 66.000 đồng/tháng/ví, tương đương 792.000 đồng/năm/ví. Mức phí trên đã bao gồm VAT.
VETC chưa thông báo thời gian thu phí, trong khi Viettel Money sẽ thu phí liên kết thanh toán trên ePass từ ngày 10 đến ngày 20 hàng tháng với khách hàng cá nhân và từ ngày 5 đến ngày 10 hàng tháng đối với khách hàng tổ chức/doanh nghiệp.
