Thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổng hợp cho biết Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 22/3 cảnh báo gián đoạn tại eo biển Hormuz đang tạo ra “nút thắt năng lượng lớn nhất từ trước tới nay”, khi tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu gần như tê liệt kể từ cuối tháng 2.
Nhiều nước ứng phó biến động năng lượng
Theo IEA, khoảng 11 triệu thùng dầu/ngày và 140 tỷ m3 khí đốt bị gián đoạn, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, kéo mặt bằng giá năng lượng tăng mạnh. Cơ quan này đã phối hợp giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, song nhấn mạnh giải pháp căn bản vẫn là khôi phục hoạt động bình thường của eo biển Hormuz.
Một công nhân đang đổ xăng tại Philippines (Ảnh: Reuters).
Gián đoạn nguồn cung khiến nhiều nhà máy lọc dầu châu Á giảm công suất, trong khi giá khí đốt tại châu Âu tăng hơn 60%, đẩy chi phí sản xuất và sinh hoạt lên cao; tại Pháp, giá xăng khoảng 1,87 euro/lít, dầu diesel 2,03 euro/lít.
Trước áp lực gia tăng, nhiều quốc gia đã triển khai đồng bộ các biện pháp điều hành. Hàn Quốc áp dụng giá trần nhiên liệu; Hungary vừa áp giá trần vừa mở dự trữ; Slovenia hạn chế lượng mua nhiên liệu.
Tại châu Âu, các nước kết hợp điều tiết giá với chính sách thuế; Đức và Áo kiểm soát tần suất điều chỉnh giá nhằm hạn chế biến động tâm lý, trong khi Tây Ban Nha triển khai gói hỗ trợ khoảng 5 tỷ euro và giảm thuế VAT năng lượng từ 21% xuống 10%.
Ở châu Á, khu vực chịu tác động trực tiếp từ nguồn cung qua Hormuz, nhiều nước tập trung tiết giảm tiêu thụ và bảo đảm nguồn cung, như Sri Lanka áp hạn mức nhiên liệu, Philippines rút ngắn tuần làm việc, Thái Lan xem xét áp trần giá; Hàn Quốc và Nhật Bản tăng cường kiểm soát giá và dự trữ.
Việt Nam triển khai nhiều biện pháp ứng phó
Tại Việt Nam, với đặc thù là nước nhập khẩu ròng xăng dầu, các tác động từ biến động giá thế giới đã nhanh chóng lan tới nền kinh tế. Tuy nhiên, công tác điều hành được triển khai sớm, chủ động và đồng bộ, qua đó nguồn cung trong nước cơ bản được bảo đảm, không để xảy ra gián đoạn hay thiếu hụt trên diện rộng.
Cửa hàng xăng dầu tại Thái Lan (Ảnh: Thai PBS).
Bộ Công Thương đã kịp thời, liên tục ban hành các văn bản chỉ đạo hệ thống phân phối xăng dầu trên cả nước, yêu cầu duy trì hoạt động bán hàng thông suốt, bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.
Đồng thời, chủ động rà soát, sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, góp phần củng cố nguồn cung phục vụ sản xuất và tiêu dùng.
Công tác điều hành giá được thực hiện linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường thế giới, kết hợp hiệu quả giữa Quỹ Bình ổn và các công cụ thuế, phí nhằm hạn chế biến động mạnh, góp phần kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Cùng với đó, các giải pháp tăng cường dự trữ, bảo đảm lưu thông hệ thống phân phối tiếp tục được triển khai đồng bộ, nâng cao khả năng ứng phó trước các biến động bất lợi từ thị trường quốc tế.
