Financial Times dẫn dữ liệu từ công ty phân tích Kpler cho thấy EU đã mua 9,89 triệu tấn LNG từ dự án Yamal LNG - do tập đoàn Novatek của Nga kiểm soát - trong 6 tháng đầu năm. Số này tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất từ trước đến nay.
Diễn biến này cho thấy châu Âu vẫn giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động của một trong những dự án năng lượng chiến lược của Nga. Theo tổ chức phi chính phủ Urgewald, các nước châu Âu có thể đã chi khoảng 6 tỷ euro để nhập khẩu số LNG nói trên.
Dữ liệu của Kpler cũng cho thấy Pháp là khách hàng lớn nhất của Yamal trong EU với 3,6 triệu tấn LNG nhập khẩu trong nửa đầu năm. Tiếp theo là Bỉ với 2,9 triệu tấn và Tây Ban Nha với 2,7 triệu tấn.
Hiện EU đã cấm nhập khẩu LNG của Nga theo các hợp đồng ngắn hạn. Vì vậy, mỗi chuyến hàng từ Yamal (Nga) cập cảng châu Âu đều phải được cơ quan hải quan của nước nhập khẩu xác nhận là thực hiện theo hợp đồng dài hạn.
Theo lộ trình đã được EU thông qua, từ ngày 1/1/2027, khối này sẽ cấm hoàn toàn việc nhập khẩu LNG của Nga theo các hợp đồng dài hạn. Đến cuối năm 2027, nguồn cung khí đốt Nga qua đường ống cũng sẽ bị loại bỏ hoàn toàn khỏi thị trường EU.
Một phần đường ống Power of Siberia (Ảnh: Reuters).
Dữ liệu của Kpler cho thấy trong khi lượng LNG từ Yamal sang châu Âu tăng mạnh, xuất khẩu sang châu Á lại giảm tới 74% trong nửa đầu năm, xuống chỉ hơn 510.000 tấn.
Thông thường, các chuyến hàng từ Yamal đến châu Á sẽ tăng vào mùa hè khi điều kiện băng tan thuận lợi. Tuy nhiên, năm nay khối lượng vận chuyển theo hướng này vẫn ở mức thấp.
Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, nguyên nhân là nhiều công ty vận tải, bảo hiểm và tài chính quốc tế lo ngại nguy cơ vi phạm các lệnh trừng phạt của EU khi tham gia vận chuyển LNG của Nga.
Ngoài ra, đội tàu phá băng phục vụ dự án Yamal vẫn phải phụ thuộc vào các xưởng đóng tàu châu Âu để bảo dưỡng, trong đó có cơ sở của Damen tại Brest (Pháp) và Fayard A/S ở Đan Mạch.
Được đưa vào vận hành từ năm 2017, Yamal hiện là nhà sản xuất LNG lớn nhất của Nga với công suất thiết kế 17,4 triệu tấn mỗi năm, dù sản lượng thực tế thường xuyên vượt mức này.
