Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa hướng dẫn người tiêu dùng cách bảo vệ quyền lợi khi nghi ngờ thông tin đơn hàng bị lộ, dẫn đến bị các đối tượng mạo danh doanh nghiệp để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo tình huống được cơ quan này tiếp nhận, một người tiêu dùng đặt hàng trên website chính thức của một thương hiệu. Chưa đầy 24 giờ sau, người này nhận được cuộc gọi từ đối tượng tự xưng là nhân viên cửa hàng, yêu cầu chuyển khoản đặt cọc 200.000 đồng để giao đơn hàng có giá trị cao.
Tin tưởng đây là nhân viên của doanh nghiệp, khách đã chuyển tiền nhưng khi hàng được giao đến thì khoản tiền đặt cọc không được trừ vào đơn hàng. Khi khách liên hệ với doanh nghiệp thì được xác nhận hãng không có chính sách yêu cầu đặt cọc và số điện thoại trên cũng không thể liên lạc.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, trong trường hợp này, người tiêu dùng có quyền yêu cầu doanh nghiệp giải trình về việc bảo vệ dữ liệu khách hàng, đồng thời yêu cầu làm rõ nguyên nhân khiến thông tin đơn hàng có dấu hiệu bị bên thứ ba sử dụng trái phép.
Trên thực tế, tình trạng lộ thông tin đơn hàng để lừa đảo không phải mới. Trước đây, nhiều người tiêu dùng phản ánh bị các đối tượng giả danh shipper gọi điện, đọc đúng tên cửa hàng, sản phẩm và số tiền thanh toán để yêu cầu chuyển khoản hoặc thu tiền lần hai.
Thậm chí, một số chủ cửa hàng cũng cho biết nhiều khách mua hàng qua đơn vị vận chuyển đã bị lộ thông tin đơn hàng trong cùng thời điểm, buộc phải chủ động gửi mã vận đơn để khách tự đối chiếu và cảnh báo người mua nâng cao cảnh giác.
Nhiều người từng phản ánh tình trạng bị lộ thông tin. Đáng chú ý, đối tượng lừa đảo nói đúng thông tin đơn hàng, giá tiền khiến không ít người mất cảnh giác (Ảnh: Chụp màn hình).
Theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, người tiêu dùng có quyền được bảo vệ thông tin cá nhân, yêu cầu cung cấp, xóa hoặc hạn chế xử lý dữ liệu, cũng như khiếu nại, tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu quyền lợi bị xâm phạm.
Về phía doanh nghiệp, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh phải bảo đảm an toàn, an ninh thông tin của khách hàng; có biện pháp ngăn chặn việc đánh cắp, sử dụng hoặc chỉnh sửa thông tin trái phép. Khi tiếp nhận phản ánh về việc lộ dữ liệu, doanh nghiệp có trách nhiệm rà soát, giải quyết và phản hồi rõ ràng cho người tiêu dùng.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị người tiêu dùng lưu giữ toàn bộ chứng cứ liên quan như lịch sử đặt hàng, biên lai chuyển tiền, tin nhắn, số điện thoại, nội dung trao đổi với doanh nghiệp và gửi khiếu nại bằng văn bản yêu cầu doanh nghiệp giải trình nguyên nhân, đồng thời đề xuất phương án bồi thường nếu có thiệt hại.
Trường hợp hai bên không thương lượng được, người tiêu dùng có thể gửi phản ánh tới Sở Công Thương nơi cư trú hoặc nơi doanh nghiệp hoạt động, Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại địa phương hoặc liên hệ Tổng đài tư vấn, hỗ trợ người tiêu dùng 1800 6838 để được hướng dẫn bảo vệ quyền lợi theo quy định.
