Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu trong một chuyến thăm Thụy Sĩ (Ảnh: AFP).
Ukraine đề xuất hòa bình
"Ukraine đã đưa ra các đề xuất cho cả các đối tác chủ chốt và cho những người bạn của ông Tổng thống Nga Vladimir Putin. Chúng tôi đã nói rằng một cuộc gặp là điều khả thi và việc chấm dứt cuộc chiến này là điều khả thi. Nga phải thực hiện bước đi này hướng tới hòa bình”, ông Zelensky phát biểu ngày 26/6.
Ông nhấn mạnh, các "biện pháp trừng phạt tầm xa" và "biện pháp trừng phạt tầm trung" của Ukraine đang được thực thi đầy đủ, ẩn ý đề cập đến các cuộc tập kích gần đây nhằm vào lãnh thổ Nga.
Vào ngày 24/6, ông Zelensky, tuyên bố rằng nếu Ukraine nhận được những gì đã thảo luận với các đối tác trong hội nghị thượng đỉnh G7, các điều kiện sẽ được tạo ra nhằm buộc Nga đàm phán hòa bình.
Gần đây, ông Zelensky cũng liên tục đề nghị tiến hành cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Putin nhằm chấm dứt hoàn toàn xung đột. Tuy nhiên, Điện Kremlin cho rằng một cuộc gặp như vậy vào thời điểm này là không khả thi, song Nga vẫn sẵn sàng mời nhà lãnh đạo Ukraine đến Moscow để đàm phán.
Gần đây, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Moscow sẵn sàng tái khởi động các cuộc đàm phán với Kiev từ thời điểm mà hai nước đã dừng lại trước đó.
Cùng lúc đó, Tổng thống Putin ban đầu tuyên bố không có tiền đề nào cho các cuộc đàm phán với Ukraine. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau đó, ông lại nói rằng Moscow sẵn sàng tiến hành các cuộc đàm phán với Kiev dựa trên các thỏa thuận đã đạt được tại Istanbul.
Các cuộc đàm phán Nga - Ukraine trì trệ trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, bên trung gian, bị phân tâm bởi cuộc chiến ở Iran.
Trong khi đó, giới chức Mỹ và Nga gần đây đưa ra diễn giải khác nhau về kết quả thảo luận giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Putin trong hội nghị thượng đỉnh Anchorage tại Alaska vào tháng 8/2025 liên quan đến hướng giải quyết xung đột Ukraine.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong tuần này khẳng định chưa có thỏa thuận nào từng được hoàn tất. Ông Rubio cho biết hội nghị thượng đỉnh chỉ đưa ra một đề xuất chứ không phải một thỏa thuận mang tính ràng buộc.
Ông nói thêm rằng Mỹ vẫn sẵn sàng đóng vai trò mang tính xây dựng trong việc kết nối các bên và giúp chấm dứt xung đột, nhưng nhấn mạnh dù các đề xuất đã được thảo luận ở Alaska, "vẫn không có thỏa thuận nào cả”.
Điện Kremlin đã bác bỏ các tuyên bố từ phía Mỹ. "Khi người đồng cấp của tôi nói rằng ở Alaska chỉ có các đề xuất chứ không có thỏa thuận, tôi tự hỏi chúng ta hiểu thế nào là một thỏa thuận, Ngoại trưởng Nga Lavrov nói.
Ông Lavrov cho biết Washington đã trình bày các đề xuất nhằm giải quyết cuộc chiến ở Ukraine trong các cuộc hội đàm và Moscow đã chấp thuận chúng.
"Nếu một bên, trong trường hợp này là Mỹ, đặt các đề xuất lên bàn đàm phán, và bên còn lại bày tỏ sự đồng ý, thì việc nói rằng không có thỏa thuận nào nghe có vẻ không được lịch thiệp cho lắm", ông nói thêm.
Theo ông Lavrov, Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff đã đến thăm Moscow vài ngày trước hội nghị thượng đỉnh và chuyển giao cùng một kế hoạch giải quyết của Mỹ.
"Ngay tại Anchorage, khi hai Tổng thống ngồi xuống hội đàm, ông Putin đã bắt đầu liệt kê từng điểm một trong các đề xuất của Mỹ. Sau mỗi điểm, trước sự chứng kiến của ông Trump và ông Rubio, ông ấy đều hỏi ông Witkoff liệu mình có mô tả chính xác các ý tưởng được mang đến Moscow hay không. Ông Witkoff đã trả lời khẳng định cho từng câu hỏi", ông Lavrov kể lại.
Vào đầu tháng 6, ông Lavrov khẳng định Nga đã chấp thuận những gì ông mô tả là các đề xuất của Mỹ được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh Alaska.
Tuần này, ông cũng cho rằng hội nghị thượng đỉnh Alaska có thể đã được sử dụng để "câu giờ" cho Ukraine tái vũ trang, đồng thời lập luận Nga không còn coi phương Tây là một bên trung gian đáng tin cậy trong bối cảnh chịu áp lực từ các lệnh trừng phạt.
Tổng thống Nga và Belarus họp kín
Trong một diễn biến liên quan khác, hôm 26/6, Tổng thống Putin và người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko đã có một cuộc gặp không được công bố trước tại dinh thự riêng của ông Putin ở Valdai, một địa điểm hiếm khi được sử dụng cho các cuộc đàm phán nhà nước chính thức.
Theo truyền thông, đây là cuộc họp kín, chỉ có hai nhà lãnh đạo và kéo dài hơn 4 giờ đồng hồ.
Điện Kremlin đã xác nhận sau khi các cuộc hội đàm kết thúc. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các cuộc thảo luận tập trung vào chương trình nghị sự của Nhà nước Liên minh (Nga và Belarus), hợp tác kinh tế - thương mại và an ninh khu vực, nhưng sẽ không có tuyên bố chính thức nào được đưa ra.
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Ukraine Zelensky đưa ra “tối hậu thư” cho Minsk giữa lúc có đồn đoán Nga có thể mở mặt trận thứ hai chống lại Ukraine từ ngả Belarus.
Ông Zelensky đưa ra thời hạn 7 ngày (kể từ 19/6) cho Belarus để dỡ bỏ các trạm lặp tín hiệu được cho là dùng để dẫn đường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga. Ông nêu rõ, nếu Belarus không đáp ứng, họ sẽ phải đối mặt với hành động quân sự trực tiếp từ Ukraine. Các báo cáo tình báo sau đó xác nhận rằng các thiết bị dẫn đường chuyên dụng đó đã ngừng hoạt động vào ngày 22/6, trước khi thời hạn kết thúc.
Về phần mình, ông Lukashenko khẳng định Minsk giữ lập trường "hòa bình" đối với Ukraine, ngay cả khi ông cảnh báo rằng tính chất của cuộc chiến sẽ thay đổi ngay lập tức nếu Kiev cố gắng kéo Belarus vào vòng chiến sự.
