Trung Quốc xây siêu dự án đường thủy mới ở đập Tam Hiệp (Ảnh: Xinhua).
Tân Hoa Xã đưa tin, Trung Quốc đã chính thức khởi công xây dựng dự án đường thủy mới Tam Hiệp vào hôm 8/6 nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng dọc theo sông Trường Giang (sông Dương Tử).
Đây là dự án trọng điểm quốc gia lớn đầu tiên của Trung Quốc được triển khai trong thời kỳ Kế hoạch Năm năm lần thứ 15 (2026-2030).
Dự án bao gồm một tuyến giao thông đường thủy mới tại đập Tam Hiệp và việc mở rộng năng lực điều hướng tại đập Cát Châu Bá. Được thiết kế để tiếp nhận các tàu có trọng tải lên tới 10.000 tấn, dự án này có quy mô và độ phức tạp chưa từng có.
Theo Global Times, công trình được triển khai sau hơn một thập niên nghiên cứu khả thi và thiết kế, cùng với sự hỗ trợ từ vài thập kỷ chuẩn bị về mặt công nghệ, với tổng vốn đầu tư khoảng 77,2 tỷ nhân dân tệ (11,4 tỷ USD).
Trên thực tế, lưu lượng hàng hóa qua đoạn Tam Hiệp trên sông Trường Giang, kéo dài từ Nghi Xương thuộc tỉnh Hồ Bắc (miền Trung Trung Quốc) đến thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, đã tăng trưởng nhanh chóng trong những năm qua.
Công trình vốn được thiết kế ban đầu để xử lý 100 triệu tấn hàng hóa mỗi năm đã đạt được mục tiêu đó trước thời hạn 19 năm, trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển dọc theo vùng lõi kinh tế của Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng.
Năm 2025, tổng lượng hàng hóa qua đập Tam Hiệp đạt 173 triệu tấn, vượt xa công suất thiết kế. Điều này khiến việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án đường thủy mới Tam Hiệp trở nên vừa cần thiết vừa cấp bách.
Theo Tân Hoa Xã, dự án này sẽ hỗ trợ sự phát triển chất lượng cao của hành lang giao thông toàn diện sông Trường Giang, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chiến lược vành đai kinh tế sông Trường Giang, đóng góp vào mô hình phát triển "tuần hoàn kép" của Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy phát triển xanh và bảo tồn sinh thái.
Dự án đường thủy mới bao gồm hai phần. Phần thứ nhất là một tuyến giao thông đường thủy mới sẽ được xây dựng ở phía bắc của hệ thống âu tàu hai làn hiện tại ở đập Tam Hiệp, bao gồm các kênh tiếp cận thượng lưu, hạ lưu và một hệ thống âu tàu 5 bậc hai làn với tổng chiều dài khoảng 6.680m.
Mỗi làn âu tàu sẽ bao gồm 5 buồng khóa và 6 đầu khóa. Mỗi buồng riêng biệt sẽ có chiều dài 280m và chiều rộng đáy là 40m.
Phần thứ hai của dự án liên quan đến đập Cát Châu Bá. Tại đây, dự án mở rộng năng lực điều hướng sẽ dỡ bỏ âu tàu số 3 hiện tại, xây dựng hai âu tàu một bậc mới, đồng thời mở rộng và đào sâu các kênh tiếp cận ở cả thượng lưu và hạ lưu.
Sau khi hoàn thành, đập Tam Hiệp sẽ có 4 làn âu tàu cùng với một hệ thống nâng tàu, đạt tổng công suất vận tải hàng năm là 336 triệu tấn. Đập Cát Châu Bá sẽ vận hành với 4 làn âu tàu và tổng công suất vận tải hàng năm đạt 360 triệu tấn, theo Tân Hoa Xã.
Một quan chức dự án cho biết, việc xây dựng tuyến đường thủy mới sẽ không ảnh hưởng đến các hoạt động hiện tại của hệ thống âu tàu Tam Hiệp sẵn có.
Sau khi hoàn thành, các âu tàu mới và hệ thống âu tàu Tam Hiệp hiện tại sẽ được vận hành song song. Tàu chở khách sẽ được điều hướng qua hệ thống nâng tàu Tam Hiệp hoặc các âu tàu hiện có, trong khi các tàu lớn hơn có yêu cầu về mớn nước vượt quá giới hạn của các âu tàu hiện tại sẽ được phân luồng qua tuyến đường thủy mới.
