Cựu Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda (phải) vinh danh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Phủ Tổng thống ở Warsaw, Ba Lan (Ảnh: Reuters).
Trong bài viết đăng trên mạng xã hội ngày 20/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine tin rằng huân chương Đại bàng Trắng cao quý nhất do Ba Lan trao tặng là “dành cho người dân và quân đội” Ukraine, nhưng Kiev đã quyết định gửi trả lại huân chương này.
“Hôm nay, tôi đã gửi trả lại huân chương cho Tổng thống Ba Lan. Tôi tin rằng tương lai sẽ khẳng định sự tôn trọng mà người dân Ukraine xứng đáng nhận được”, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh.
Ông Zelensky tuyên bố Ukraine biết ơn Ba Lan vì sự hỗ trợ và sẽ luôn sẵn sàng giải quyết những khác biệt lịch sử với Ba Lan.
“Tôi tự hào về người dân của chúng ta và về mọi chiến binh Ukraine”, ông khẳng định.
Bài viết của Tổng thống Zelensky đăng kèm bức ảnh chụp huân chương của Ba Lan và biên lai bưu điện cho thấy huân chương này sắp được gửi đến văn phòng tổng thống Ba Lan.
Trước đó, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki thu hồi huân chương cao quý trao cho người đồng cấp Ukraine.
Tổng thống Nawrocki cho biết quyết định thu hồi huân chương không có nghĩa là sự hỗ trợ của Ba Lan dành cho Ukraine trong cuộc chiến chống lại Nga sẽ giảm đi.
Cựu Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda đã trao tặng huân chương này cho Tổng thống Zelensky vào năm 2023 vì những đóng góp cho an ninh, sự kiên cường và bảo vệ nhân quyền.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov và Đại sứ Ukraine tại Ba Lan Vasyl Bodnar cũng lần lượt tuyên bố trên mạng xã hội rằng họ sẽ trả lại các phần thưởng từng được phía Warsaw được trao trước đây.
Tranh cãi, vốn có nguy cơ đẩy quan hệ giữa hai đồng minh tiếp tục căng thẳng, bắt đầu từ tháng 5 khi ông Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo Quân đội khởi nghĩa Ukraine (UPA).
Đây là lực lượng dân tộc chủ nghĩa mà Kiev cho là đã tiến hành cuộc chiến giành độc lập trong và ngay sau Thế chiến II. Tuy nhiên, UPA lại là nguồn gốc căng thẳng giữa Ukraine và Ba Lan do lực lượng này bị cáo buộc có vai trò trong các vụ thảm sát tại vùng Volhynia giai đoạn 1943-1945.
Ước tính khoảng 100.000 người Ba Lan, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em, đã thiệt mạng, theo phía Warsaw.
Quốc hội Ba Lan đã mô tả các vụ thảm sát tại những vùng lãnh thổ từ thời Thế chiến II (nay nằm ở miền Tây Ukraine) là hành vi diệt chủng. Trong khi Kiev thừa nhận các hành động tàn sát đó và đã đồng ý cho phép khai quật hài cốt các nạn nhân, Ukraine cũng kêu gọi Warsaw không chính trị hóa vấn đề và tìm kiếm các giải pháp mang tính hòa giải.
Cuộc tranh cãi leo thang trong bối cảnh quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine đã xuất hiện dấu hiệu rạn nứt sau hơn 4 năm chiến sự với Nga. Cuộc chiến này đã biến quốc gia thành viên Liên minh châu Âu Ba Lan thành trung tâm trung chuyển viện trợ quân sự của phương Tây dành cho Kiev.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, người theo đường lối thân Liên minh châu Âu và là đối thủ chính trị với Tổng thống Nawrocki, đã kêu gọi 2 tổng thống hạ nhiệt căng thẳng.
