Các máy li tâm tại một cơ sở làm giàu uranium của Iran (Ảnh: IRIB).
Tổng thống Donald Trump ngày 17/4 tuyên bố Iran và Mỹ sẽ cùng nhau hợp tác để thu hồi uranium được làm giàu ở mức độ cao từ các cơ sở hạt nhân bị đánh bom của Iran. Ông cho biết số uranium được làm giàu của Iran sẽ được đưa về Mỹ.
“Chúng ta sẽ cùng nhau làm điều đó. Chúng ta sẽ tiến hành với Iran, với tốc độ chậm rãi, và tiến hành khai quật bằng máy móc lớn… Chúng ta sẽ đưa chúng về Mỹ”, ông Trump nói.
Trong một bài viết trên mạng xã hội Truth Social cùng ngày, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ tiếp nhận toàn bộ “bụi hạt nhân” của Iran và sẽ không có bất kỳ khoản tiền nào “được trao đổi” trong khuôn khổ các cuộc đàm phán đang diễn ra nhằm chấm dứt xung đột.
“Mỹ sẽ tiếp nhận toàn bộ “bụi hạt nhân”, do các máy bay ném bom B2 vĩ đại của chúng ta tạo ra. Sẽ không có bất kỳ khoản tiền nào được trao đổi dưới bất kỳ hình thức nào”, ông Trump nêu rõ.
“Bụi hạt nhân” được cho là thuật ngữ ám chỉ kho dự trữ uranium được làm giàu của Iran mà Mỹ cho rằng có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Các quan chức Iran chưa xác nhận thông tin do Tổng thống Mỹ công bố. Tehran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ nhằm mục đích hòa bình.
Tuyên bố mới của Tổng thống Trump dường như đáp trả thông tin do Axios đăng tải, trong đó nói rằng Mỹ đang xem xét việc giải phóng 20 tỷ USD tiền bị đóng băng của Iran để đổi lấy kho dự trữ uranium làm giàu của nước này.
Vấn đề chương trình hạt nhân của Tehran từ lâu đã là một điểm nghẽn trong các cuộc đàm phán với Washington.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ước tính khi Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái, Iran có khoảng 440,9kg uranium làm giàu ở mức 60%. Nếu tiếp tục làm giàu, lượng này đủ để sản xuất vật liệu cho khoảng 10 vũ khí hạt nhân, theo tiêu chuẩn đánh giá của IAEA.
Tổng thống Trump yêu cầu Iran phải dỡ bỏ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân và bàn giao kho dự trữ uranium đã làm giàu của nước này, nhưng Tehran đã bác bỏ.
Các quan chức Iran tuyên bố nước này không tìm cách chế tạo bom hạt nhân, nhưng nhấn mạnh việc làm giàu uranium là quyền chủ quyền của Iran và vì mục đích dân sự.
Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh lằn ranh đỏ của Mỹ là Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhà lãnh đạo Mỹ ngày 16/4 tuyên bố Tehran đã đồng ý với yêu cầu này và từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu cao.
“Họ đã đồng ý chuyển giao cho chúng tôi “bụi hạt nhân” nằm sâu dưới lòng đất do cuộc tấn công mà chúng ta đã thực hiện bằng máy bay ném bom B-2”, ông Trump nói, đề cập đến các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6 năm ngoái.
Iran từng ám chỉ rằng nước này có thể gửi một phần uranium đã làm giàu sang một nước thứ ba như Nga.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng Nga vẫn để ngỏ đề xuất về việc lưu trữ lượng uranium đã làm giàu của Iran. Tuy nhiên, đề xuất này của Nga dường như không nhận được sự quan tâm của Mỹ.
Ông Peskov nhấn mạnh Iran là “một trong những quốc gia bị kiểm tra gắt gao nhất” bởi IAEA, đơn vị mà theo ông “chưa bao giờ xác nhận bất kỳ nỗ lực nào của Iran trong việc chế tạo vũ khí hạt nhân”.
