Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (trái) gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Paris năm 2019 (Ảnh: AFP).
Thư ngỏ mời đàm phán hòa bình
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 4/6 đã công bố một bức thư ngỏ gửi tới Tổng thống Vladimir Putin, trong đó đề xuất hai nhà lãnh đạo gặp nhau để thống nhất chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm qua, đồng thời cảnh báo rằng Kiev sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu ngược lại.
"Ukraine đề xuất chấm dứt cuộc chiến thông qua sự gắn kết trực tiếp giữa chúng tôi và ông. Tôi đề xuất một cuộc gặp... Nếu cá nhân ông không tự đưa ra kết luận rằng đã đến lúc phải chấm dứt cuộc chiến, Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu vì sự sinh tồn của mình”, ông Zelensky viết.
Trong bức thư được gửi tới các quốc gia khác, bao gồm cả Mỹ, ông Zelensky nói rằng phần lớn người dân Nga đã mệt mỏi với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Ukraine, tình trạng lạm phát cũng như khan hiếm nhiên liệu, và họ đã sẵn sàng cho hòa bình.
Ông Zelensky nhận định, trong bối cảnh Mỹ đang tập trung vào xung đột ở Iran, "sẽ là sai lầm nếu chỉ đơn thuần ngồi chờ cho đến khi cuộc chiến ở châu Âu quay trở lại trung tâm của sự chú ý". Theo ông, con đường dẫn đến hòa bình phải bắt đầu từ tiền tuyến, "lằn ranh mà từ đó ngoại giao phải được khởi đầu".
Ông Zelensky cho biết: “Ukraine ủng hộ một lệnh ngừng bắn toàn diện trong suốt thời gian diễn ra đàm phán. Đây là thông lệ tiêu chuẩn".
Tổng thống Ukraine đề xuất ấn định một ngày rõ ràng cho cuộc gặp và nói thêm rằng một số quốc gia "theo truyền thống từng là nơi tiếp đón các nhà lãnh đạo để giải quyết các vấn đề xung đột và hòa bình" như Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước thuộc thế giới Ả rập.
"Đừng sợ hãi khi bước đi trên con đường thoát khỏi cuộc chiến này. Đó là điều chính yếu được yêu cầu ở ông vào lúc này", ông Zelensky viết.
Tại Moscow, Điện Kremlin cho biết họ đã thấy bức thư ngỏ của ông Zelensky và Tổng thống Putin sẽ được báo cáo về nội dung này.
Nga kêu gọi thỏa hiệp
Về phần mình, bên lề diễn đàn kinh tế thường niên lớn nhất của Nga, Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 4/6 cho biết Nga vẫn giữ lập trường cứng rắn về cuộc chiến tại Ukraine.
Tổng thống Putin khẳng định các lực lượng Nga đang duy trì đà tiến quân dọc theo toàn bộ chiến tuyến, trên tất cả các mặt trận.
Ông Putin chỉ ra, Nga hiện đã kiểm soát hoàn toàn 100% lãnh thổ Lugansk, hơn 85% lãnh thổ Donetsk (gọi chung là vùng Donbass, ở miền Đông Ukraine).
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc kiểm soát toàn bộ khu vực Donbass không hề mâu thuẫn hay loại trừ lẫn nhau với việc đạt được một thỏa thuận nhằm giải quyết vấn đề Ukraine:
"Trước hết, điều này không cản trở điều kia, việc kiểm soát toàn bộ khu vực Donbass và việc ký kết một thỏa thuận không hề mâu thuẫn với nhau”, ông nói.
Ông cũng lưu ý, Nga vẫn sẵn sàng thực hiện các thỏa hiệp đối với cuộc xung đột Ukraine từng được thảo luận và thống nhất trong các cuộc đàm phán giữa Nga và Mỹ tại Anchorage (Alaska) vào tháng 8 năm ngoái. Ông Putin gợi ý, xung đột có thể được giải quyết một cách nhanh chóng nếu ban lãnh đạo Ukraine chấp thuận những điều khoản đã được thảo luận tại Anchorage này.
Tuy nhiên, ông Putin cũng nói rõ lập trường rằng Liên minh châu Âu (EU) nói chung hoặc bất kỳ quốc gia thành viên EU nào đều không thể đóng vai trò trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán xung đột Ukraine. Lý do được đưa ra là vì các nước này đang viện trợ trực tiếp cho Ukraine, do đó không thể được xem là một bên trung lập trong cuộc chiến.
"Chúng tôi chắc chắn sẵn sàng và mong muốn đạt được thỏa thuận với Ukraine bằng các biện pháp hòa bình. Cụ thể là trên cơ sở chúng tôi đã thảo luận trong cuộc gặp với Tổng thống Trump tại Anchorage. Nga đồng ý với những thỏa hiệp đó. Phía Ukraine cũng phải đồng ý. Khi đó, xung đột sẽ nhanh chóng đi đến hồi kết tự nhiên”, ông Putin cho hay.
Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua tuyên bố Mỹ tiếp tục kêu gọi cả Ukraine và Nga thực hiện những thỏa hiệp nhất định để đạt được hòa bình. "Tôi muốn mỗi bên thực hiện những thỏa hiệp nhất định. Tôi nghĩ họ sẽ làm điều đó", ông phát biểu.
